Τουρκικά δημοσιεύματα μιλούν για ενεργειακή συμφωνία 500 δισ.$ ΗΠΑ-Τουρκίας που θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για την αγορά F-35
Σενάρια για μια ευρείας κλίμακας ενεργειακή και επενδυτική συμφωνία μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Τουρκίας, η οποία θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για την επανένταξη της Άγκυρας στο πρόγραμμα των μαχητικών F-35, φιλοξενούν τουρκικά μέσα ενημέρωσης, μεταφέροντας πληροφορίες περί «πακέτου» ύψους 500 δισ. δολαρίων.
Μέχρι στιγμής δεν υπάρχει επίσημη επιβεβαίωση από την Ουάσιγκτον ή την Άγκυρα. Ωστόσο, η χρονική συγκυρία και οι πρόσφατες δηλώσεις Αμερικανών αξιωματούχων αναζωπυρώνουν τη συζήτηση για μια ενδεχόμενη αναθέρμανση των αμερικανοτουρκικών σχέσεων σε στρατηγικό επίπεδο.
Η λογική του «energy for defense»
Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, το υπό διαμόρφωση πλαίσιο συνεργασίας συνδέει επενδύσεις στον ενεργειακό τομέα με αμυντικές προμήθειες. Αμερικανικές εταιρείες φέρονται να εξετάζουν συμμετοχή σε έρευνες και παραγωγή υδρογονανθράκων στην Ανατολική Μεσόγειο, καθώς και σε έργα στη Συρία και τη Λιβύη, ενώ γίνεται λόγος και για κεφαλαιακή ενίσχυση του τουρκικού χρηματοπιστωτικού συστήματος.
Η συμφωνία, εφόσον προχωρήσει, θα μπορούσε να λειτουργήσει ως «γέφυρα» για την άρση των εμποδίων που κρατούν την Τουρκία εκτός του προγράμματος των F-35 Lightning II, από το οποίο απομακρύνθηκε το 2019.
Η αποπομπή της Άγκυρας είχε ακολουθήσει την απόκτηση του ρωσικού αντιαεροπορικού συστήματος S-400, κίνηση που, κατά την Ουάσιγκτον, δημιουργούσε κινδύνους διαρροής ευαίσθητης τεχνολογίας του αμερικανικού μαχητικού.
Το γεωπολιτικό πλαίσιο και το ΝΑΤΟ
Οι πληροφορίες τοποθετούν την πιθανή υπογραφή ενός τέτοιου πλαισίου στις 7-8 Ιουλίου, στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα. Το χρονοδιάγραμμα συμπίπτει με πρόσφατες δηλώσεις του Αμερικανού πρέσβη στην Τουρκία, Τομ Μπάρακ, ο οποίος άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο διευθέτησης του ζητήματος των F-35 εντός των επόμενων μηνών.
Στο παρασκήνιο, συζητήσεις φέρονται να περιλαμβάνουν εναλλακτικά σενάρια για το καθεστώς των S-400, ακόμη και ενδεχόμενη απομάκρυνση ή επιστροφή τους, αν και καμία τέτοια εξέλιξη δεν έχει επιβεβαιωθεί επισήμως.
Η ευρύτερη γεωπολιτική διάσταση δεν περνά απαρατήρητη. Μια ενεργειακή-αμυντική σύμπραξη ΗΠΑ-Τουρκίας θα είχε προφανείς επιπτώσεις στις ισορροπίες της Ανατολικής Μεσογείου, επηρεάζοντας τόσο την Ελλάδα όσο και το Ισραήλ, σε μια περίοδο όπου οι ενεργειακοί σχεδιασμοί και οι θαλάσσιες ζώνες παραμένουν στο επίκεντρο.
Η «επιχειρηματική» προσέγγιση της Ουάσιγκτον
Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι προτιμά συμφωνίες που συνδυάζουν οικονομικά και στρατηγικά οφέλη. Σε αυτό το πλαίσιο, μια συμφωνία που θα συνέδεε αμερικανικές επενδύσεις με αμυντικές παραγγελίες θα μπορούσε να ενταχθεί σε μια πιο συναλλακτική λογική εξωτερικής πολιτικής.
Από οικονομική οπτική, το «πακέτο» των 500 δισ. δολαρίων, εφόσον ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, θα λειτουργούσε ως πολλαπλασιαστής ρευστότητας για την τουρκική οικονομία, η οποία τα τελευταία χρόνια έχει βρεθεί αντιμέτωπη με πληθωριστικές πιέσεις και συναλλαγματική αστάθεια.
Παράλληλα, η επανένταξη στο πρόγραμμα των F-35 θα ενίσχυε κατακόρυφα τις αεροπορικές δυνατότητες της Τουρκίας και θα επανακαθόριζε τις ισορροπίες ισχύος στο Αιγαίο και την ευρύτερη περιοχή.
Αναμονή επιβεβαιώσεων
Προς το παρόν, το φερόμενο ενεργειακό deal παραμένει στο επίπεδο δημοσιογραφικών πληροφοριών. Η απουσία επίσημων ανακοινώσεων αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο διαπραγματευτικών δοκιμών ή πιέσεων ενόψει της Συνόδου του ΝΑΤΟ.
Ωστόσο, ακόμη και ως σενάριο, η σύνδεση ενέργειας και άμυνας αναδεικνύει τη μετατόπιση της γεωπολιτικής συζήτησης από τις παραδοσιακές συμμαχίες σε πιο σύνθετα, οικονομικά αλληλεξαρτώμενα σχήματα ισχύος.
Διαβάστε επίσης:
Επιστολή 20 Αμερικανών βουλευτών για τα F-16/F-35 και την Τουρκία
Τραμπ σε Ερντογάν: Ανοιχτό το ενδεχόμενο άρσης κυρώσεων και συμφωνίας για F-35
Ο Ερντογάν επαναφέρει το μεγάλο αίτημα: F-35 και νέα σελίδα στις σχέσεις με ΗΠΑ
