Επανεξοπλισμός Ευρώπης: Χρηματοδότηση από την ΕΤΕπ ζητούν 19 χώρες

ΕΤΕπ: 19 χώρες ζητούν ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας. Ανάμεσά τους και η Ελλάδα – Στο τραπέζι νέα χρηματοδοτικά εργαλεία

Η ανάγκη για ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας απέναντι στη ρωσική απειλή φέρνει στο προσκήνιο τη χρηματοδότηση του επανεξοπλισμού από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ). Δεκαεννέα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, ζητούν από την ΕΤΕπ να χαλαρώσει τους περιορισμούς της και να χρηματοδοτήσει προγράμματα άμυνας.

Η σχετική επιστολή, που συντάχθηκε με πρωτοβουλία της Φινλανδίας, στάλθηκε ενόψει της Συνόδου Κορυφής της 3ης Φεβρουαρίου στις Βρυξέλλες, όπου θα συζητηθεί η στρατηγική της Ευρώπης στον τομέα της ασφάλειας και της αμυντικής βιομηχανίας.

Τι ζητούν οι 19 χώρες από την ΕΤΕπ

Στην επιστολή τους, τα κράτη ζητούν:

• Χαλάρωση των περιορισμών στη χρηματοδότηση εξοπλιστικών προγραμμάτων, ώστε να καλύπτουν και καθαρά αμυντικές δραστηριότητες.
• Αύξηση του όγκου των διαθέσιμων κονδυλίων για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας.
• Έκδοση χρέους που να συνδέεται με τη χρηματοδότηση αμυντικών προγραμμάτων.

Περιορισμοί και υφιστάμενα κονδύλια της ΕΤΕπ

Η ΕΤΕπ, με έδρα το Λουξεμβούργο, μέχρι στιγμής δεν χρηματοδοτεί καθαρά στρατιωτικά προγράμματα (όπως όπλα, πυρομαχικά ή πυραύλους), προκειμένου να διατηρεί την υψηλή πιστοληπτική της αξιολόγηση και να δανείζεται με χαμηλά επιτόκια.

Ωστόσο, έχει εγκρίνει χρηματοδοτήσεις ύψους 6 δισεκατομμυρίων ευρώ έως το 2027, οι οποίες αφορούν προϊόντα διπλής χρήσης, όπως:

• Μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones)
• Οχήματα στρατιωτικών και πολιτικών εφαρμογών

Το 2024, η τράπεζα διπλασίασε τις χρηματοδοτήσεις της για προγράμματα ασφάλειας και άμυνας και αναμένεται να τις διπλασιάσει ξανά το 2025, φτάνοντας τα 2 δισ. ευρώ σε σύνολο προβλεπόμενων χρηματοδοτήσεων 95 δισ. ευρώ.

Πολιτικές διαφωνίες και οι χώρες που δεν υπέγραψαν

Παρά τη διευρυμένη στήριξη, οκτώ χώρες δεν υπέγραψαν την επιστολή:

• Αυστρία
• Βουλγαρία
• Ουγγαρία
• Ιρλανδία
• Λουξεμβούργο
• Μάλτα
• Πορτογαλία
• Πολωνία (η οποία ασκεί την προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ)

Η απροθυμία ορισμένων χωρών να στηρίξουν την πρόταση αντικατοπτρίζει τη διχογνωμία εντός της ΕΕ σχετικά με το αν η Ένωση θα πρέπει να αναλάβει μεγαλύτερο ρόλο στη χρηματοδότηση της άμυνας ή αν αυτό πρέπει να παραμείνει αποκλειστική ευθύνη των εθνικών κυβερνήσεων.

Η γεωπολιτική διάσταση και οι πιέσεις των ΗΠΑ

Η επιστολή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς η Ευρώπη δέχεται αυξανόμενες πιέσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες για να αναλάβει μεγαλύτερο οικονομικό βάρος στην άμυνά της.

Ο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος διεκδικεί την προεδρία των ΗΠΑ, έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι οι Αμερικανοί δεν θέλουν πλέον να χρηματοδοτούν την άμυνα της Ευρώπης μέσω του ΝΑΤΟ. Παράλληλα, η αβεβαιότητα για τη συνέχιση της δυτικής υποστήριξης στην Ουκρανία καθιστά την αναζήτηση νέων πηγών χρηματοδότησης από την ΕΕ ακόμη πιο επιτακτική.

Η σύνοδος κορυφής και οι επόμενες κινήσεις

Η επιστολή αυτή λειτουργεί ως προετοιμασία για τη Σύνοδο Κορυφής της Δευτέρας 3 Φεβρουαρίου, όπου θα συζητηθεί η χρηματοδότηση της άμυνας με τη συμμετοχή των:

• Ηγετών της ΕΕ
• Ηνωμένου Βασιλείου
• Γενικού Γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε

Η Ευρώπη βρίσκεται μπροστά σε μια κρίσιμη απόφαση: είτε θα ενισχύσει την αμυντική της αυτονομία, είτε θα συνεχίσει να εξαρτάται από εξωτερικούς παράγοντες, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τη γεωπολιτική της σταθερότητα.

Διαβάστε επίσης: Ευρωπαϊκή άμυνα: Έκτακτη σύνοδος ΕΕ, Βρετανίας και γγ του ΝΑΤΟ