Ο Γάλλος πρωθυπουργός ενεργοποίησε το Άρθρο 49.3 και πέρασε τον προϋπολογισμό του 2026 χωρίς ψηφοφορία στην Εθνοσυνέλευση

Σε μία κίνηση υψηλού πολιτικού ρίσκου, αλλά και με σαφή στόχο να ξεμπλοκάρει η δημοσιονομική διαδικασία, ο Γάλλος πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνί έκανε χρήση της ειδικής συνταγματικής διάταξης που του επιτρέπει να εγκρίνει τον προϋπολογισμό της κυβέρνησης για το 2026 χωρίς ψηφοφορία στην Εθνοσυνέλευση. Η επιλογή αυτή, σε ένα σκηνικό βαθιάς πολιτικής πόλωσης και ασταθούς κοινοβουλευτικής ισορροπίας, αναμένεται να πυροδοτήσει νέο γύρο έντασης, με την αντιπολίτευση να προαναγγέλλει προτάσεις μομφής κατά της κυβέρνησης.

Ο Λεκορνί ενεργοποίησε το Άρθρο 49.3 του Συντάγματος, μια διαδικασία που αποτελεί από τις πιο ισχυρές θεσμικές «ασφαλιστικές δικλείδες» της γαλλικής εκτελεστικής εξουσίας, επιτρέποντας στην κυβέρνηση να υιοθετήσει νομοσχέδιο χωρίς να προηγηθεί ψήφος, εκτός εάν ανατραπεί μέσα από επιτυχή πρόταση δυσπιστίας. Πρόκειται για εργαλείο που χρησιμοποιείται σε εξαιρετικά κρίσιμες στιγμές, όταν η κοινοβουλευτική πλειοψηφία είναι εύθραυστη ή ανύπαρκτη και ο κίνδυνος καταψήφισης θεωρείται υψηλός.

Είχε προηγηθεί επίκληση του 49.3 για έσοδα και δαπάνες

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν δημοσιοποιηθεί, ο Γάλλος πρωθυπουργός είχε ήδη επικαλεστεί το Άρθρο 49.3 τόσο για το σκέλος των εσόδων όσο και για το σκέλος των δαπανών του νομοσχεδίου, επιχειρώντας να περάσει το σχέδιο προϋπολογισμού από την κάτω βουλή μετά από τρεις μήνες άκαρπων συζητήσεων.

Η χρονική διάρκεια των διαβουλεύσεων και η αδυναμία σύγκλισης δεν θεωρούνται μεμονωμένο επεισόδιο, αλλά αντανάκλαση του βαθιά διαιρεμένου πολιτικού σκηνικού στη Γαλλία. Στο πλαίσιο αυτό, η επιλογή της κυβέρνησης να προχωρήσει χωρίς ψηφοφορία αντιμετωπίζεται από τους υποστηρικτές της ως αναγκαία θεσμική λύση για να διασφαλιστεί η λειτουργία του κράτους και η συνέχεια της δημοσιονομικής πολιτικής. Από την πλευρά της αντιπολίτευσης, ωστόσο, αναμένεται να προβληθεί ως έμπρακτη υποβάθμιση του ρόλου της Εθνοσυνέλευσης και ως επιβεβαίωση μιας πολιτικής γραμμής που επιδιώκει να κυβερνήσει με «συνταγματικό μοχλό» και όχι με ευρεία κοινοβουλευτική νομιμοποίηση.

Στο προσκήνιο οι προτάσεις μομφής – Αλλά δύσκολα ανατρέπεται η κυβέρνηση

Το επόμενο βήμα, όπως εκτιμάται, θα είναι η κατάθεση προτάσεων μομφής από τα κόμματα της αντιπολίτευσης. Ωστόσο, οι ίδιες πηγές συγκλίνουν ότι δεν είναι πιθανό οι προτάσεις αυτές να εγκριθούν, κάτι που σημαίνει ότι η κυβέρνηση θα περάσει τον προϋπολογισμό αλλά θα εισέλθει σε ακόμη πιο σκληρό πολιτικό κύκλο.

Η πραγματική πολιτική σημασία της εξέλιξης δεν περιορίζεται στη διαδικαστική έγκριση του προϋπολογισμού. Η χρήση του Άρθρου 49.3 τείνει να λειτουργεί ως επιταχυντής πολιτικής πόλωσης, καθώς μετατρέπει μια κοινοβουλευτική συζήτηση για τα δημόσια οικονομικά σε ψήφο εμπιστοσύνης προς την ίδια την κυβέρνηση. Το αποτέλεσμα είναι ότι, ακόμη και αν οι προτάσεις δυσπιστίας δεν περάσουν, το κλίμα στην Εθνοσυνέλευση σκληραίνει, οι συμβιβασμοί γίνονται δυσκολότεροι και οι επόμενες μεταρρυθμίσεις περνούν σε περιβάλλον υψηλής πολιτικής τριβής.

Η οικονομική διάσταση: Σταθερότητα προϋπολογισμού, αλλά πολιτικό κόστος

Σε επίπεδο οικονομικής ανάγνωσης, η απόφαση του πρωθυπουργού επιδιώκει να εκπέμψει μήνυμα δημοσιονομικής συνέχειας και θεσμικής σταθερότητας, σε μια περίοδο όπου οι αγορές και οι οίκοι αξιολόγησης παρακολουθούν στενά τις πολιτικές ισορροπίες στις μεγάλες ευρωπαϊκές οικονομίες. Η έγκριση του προϋπολογισμού χωρίς παρατεταμένη αβεβαιότητα περιορίζει το ρίσκο καθυστέρησης κρατικών πληρωμών ή εμπλοκής στη λειτουργία του κράτους, όμως η πολιτική ένταση που προκαλείται μπορεί να ανατροφοδοτήσει μακροπρόθεσμα την αβεβαιότητα.

Με άλλα λόγια, η κυβέρνηση κερδίζει χρόνο και περνά ένα κρίσιμο νομοθέτημα, αλλά η χώρα εισέρχεται σε μια φάση όπου η πολιτική νομιμοποίηση και η κοινωνική συνοχή γύρω από τις δημοσιονομικές επιλογές γίνονται ακόμη πιο δύσκολες. Και αυτό είναι ένα στοίχημα που δεν κρίνεται μόνο στο κοινοβουλευτικό πεδίο, αλλά και στο επίπεδο κοινωνικών αντιδράσεων και πολιτικών συσχετισμών τους επόμενους μήνες.

Διαβάστε επίσης: Γαλλία: Απέτυχαν οι προτάσεις μομφής – Αντέχει η κυβέρνηση Λεκορνί