Γροιλανδία: Ευρωπαϊκή στρατιωτική άσκηση με σαφές μήνυμα κυριαρχίας και γεωπολιτικής αποφασιστικότητας – Ποιες χώρες συμμετέχουν

Ένα σαφές μήνυμα αποφασιστικότητας προς τη διεθνή κοινότητα -και όχι μόνο- επιδιώκει να στείλει η Ευρώπη μέσω της επικείμενης στρατιωτικής άσκησης στη Γροιλανδία. Όπως δήλωσε η Γαλλίδα υπουργός Ενόπλων Δυνάμεων Αλίς Ρυφό σε συνέντευξή της στο FranceInfo, η παρουσία ευρωπαϊκών στρατιωτικών δυνάμεων στην περιοχή αποτελεί έμπρακτη απόδειξη της βούλησης των ευρωπαϊκών κρατών να υπερασπιστούν την εδαφική τους κυριαρχία.

Η άσκηση πραγματοποιείται σε ένα ιδιαίτερα ευαίσθητο γεωπολιτικό περιβάλλον, με τη Γροιλανδία -αυτόνομο έδαφος του Βασιλείου της Δανίας– να βρίσκεται τα τελευταία χρόνια στο επίκεντρο αυξημένου διεθνούς ενδιαφέροντος. Η στρατηγική της θέση στον Αρκτικό Κύκλο, αλλά και οι φυσικοί της πόροι, έχουν αναβαθμίσει τη σημασία της τόσο για τη Ρωσία όσο και για την Κίνα, ενώ δεν λείπουν και οι εντάσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η Δανία, η οποία βρίσκεται σε θεμελιώδη διαφωνία με την Ουάσινγκτον αναφορικά με τον ρόλο και το καθεστώς της Γροιλανδίας, εξασφάλισε την αποστολή ευρωπαϊκής στρατιωτικής δύναμης, επιδιώκοντας να υπογραμμίσει ότι ζητήματα κυριαρχίας δεν αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης. Στην αποστολή συμμετέχουν στρατιωτικές δυνάμεις από τη Γαλλία, τη Γερμανία, τη Σουηδία, τη Νορβηγία, την Ολλανδία, τη Φινλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο.

Σύμφωνα με την Αλίς Ρυφό, η άσκηση δεν απευθύνεται μόνο σε εξωτερικούς παράγοντες αλλά και στους ίδιους τους Ευρωπαίους, ως επιβεβαίωση της στρατηγικής αλληλεγγύης και της κοινής αντίληψης για την ασφάλεια. Όπως σημείωσε χαρακτηριστικά, όταν η Ευρώπη στέλνει μήνυμα υπεράσπισης της κυριαρχίας της, το μήνυμα αυτό έχει πολλαπλούς αποδέκτες.

Η γαλλική στρατιωτική παρουσία έχει ήδη ξεκινήσει με την ανάπτυξη μιας πρώτης ομάδας στρατιωτικών, ενώ, όπως ανακοίνωσε ο πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, τις επόμενες ημέρες θα ενισχυθεί με χερσαία, αεροπορικά και ναυτικά μέσα. Ο αριθμός των δυνάμεων που θα αναπτυχθούν θα καθοριστεί με βάση τις επιχειρησιακές ανάγκες, με τη γαλλική πλευρά να υπογραμμίζει ότι το ουσιαστικό ζητούμενο είναι το αποτέλεσμα και όχι το μέγεθος της δύναμης.

Παράλληλα με τη στρατιωτική διάσταση, η Γαλλία ενισχύει και τη διπλωματική της παρουσία στην περιοχή. Όπως ανακοίνωσε ο υπουργός Εξωτερικών Ζαν-Νοέλ Μπαρό, στις 6 Φεβρουαρίου θα ανοίξει επίσημα γαλλικό προξενείο στη Γροιλανδία, σηματοδοτώντας μια πιο μόνιμη και πολυεπίπεδη ευρωπαϊκή παρουσία στον Αρκτικό Κύκλο.

Η εξέλιξη αυτή επιβεβαιώνει ότι η Γροιλανδία έχει μετατραπεί σε κρίσιμο κόμβο της νέας γεωπολιτικής σκακιέρας, όπου η Ευρώπη επιδιώκει να δηλώσει παρούσα όχι μόνο με λόγια, αλλά και με πράξεις.

Αναγνωριστική αποστολή NATO στη Γροιλανδία: Στο επίκεντρο Ρωσία και Κίνα, εκτός κάδρου οι ΗΠΑ

Περαιτέρω διάσταση στην ευρωπαϊκή στρατιωτική κινητοποίηση στη Γροιλανδία δίνει η αποστολή αναγνωριστικής ομάδας από ευρωπαϊκές χώρες που ανήκουν στο NATO, με επίσημη αιτιολόγηση τις αυξανόμενες «ρωσικές και κινεζικές απειλές» στην Αρκτική. Σε ανακοίνωσή του, το γερμανικό υπουργείο Άμυνας αποφεύγει οποιαδήποτε αναφορά στις αμερικανικές εδαφικές φιλοδοξίες, εστιάζοντας αποκλειστικά στη στρατηγική ασφάλεια της περιοχής.

Όπως τονίζεται, η Γερμανία, σε συνεργασία με συμμάχους της στο NATO, θα αποστείλει αναγνωριστική ομάδα στη Γροιλανδία με αποστολή την αξιολόγηση των διαθέσιμων μέσων και υποδομών για τη διασφάλιση της ασφάλειας στον Αρκτικό Κύκλο. Στόχος, σύμφωνα με το Βερολίνο, είναι η ενίσχυση της αποτρεπτικής ικανότητας απέναντι στη διευρυνόμενη στρατιωτική και γεωοικονομική παρουσία της Ρωσίας και της Κίνας στην περιοχή.

Η συγκεκριμένη αποστολή, με επικεφαλής τη Δανία, ανακοινώθηκε σε μια χρονική συγκυρία ιδιαίτερα φορτισμένη, καθώς ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ έχει επαναφέρει στο προσκήνιο την πρόθεση της Ουάσινγκτον να αναλάβει τον έλεγχο της Γροιλανδίας, επικαλούμενος λόγους εθνικής ασφάλειας. Η θέση αυτή έχει απορριφθεί τόσο από τις αρχές της Γροιλανδίας, η οποία διαθέτει διοικητική αυτονομία, όσο και από την Κοπεγχάγη και τις περισσότερες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις.

Το βασικό επιχείρημα της αμερικανικής πλευράς παραμένει ότι η Γροιλανδία αποτελεί κρίσιμο γεωστρατηγικό σημείο απέναντι στις φιλοδοξίες Ρωσίας και Κίνας στην Αρκτική. Ωστόσο, από ευρωπαϊκής πλευράς, η απάντηση φαίνεται να διαμορφώνεται μέσω ενεργού συμμετοχής στη διασφάλιση της περιοχής, χωρίς αμφισβήτηση της υφιστάμενης κυριαρχίας.

Ο Γερμανός υπουργός Άμυνας Μπόρις Πιστόριους, μιλώντας στο δίκτυο ARD, χαρακτήρισε «χρονική σύμπτωση» το γεγονός ότι η ανακοίνωση της αποστολής έγινε λίγο μετά τη συνάντηση στον Λευκό Οίκο των επικεφαλής της διπλωματίας της Δανίας και της Γροιλανδίας, η οποία δεν οδήγησε σε απτά αποτελέσματα. Όπως υπογράμμισε, ο σχεδιασμός της αποστολής είχε ξεκινήσει πολύ νωρίτερα, χωρίς γνώση ούτε της ημερομηνίας ούτε της έκβασης της συγκεκριμένης συνάντησης.

Σε προηγούμενη δήλωσή του, ο Πιστόριους είχε καταστήσει σαφές ότι οι ευρωπαϊκές χώρες που συμμετέχουν στην αποστολή επιθυμούν να συμβάλουν ενεργά στη διασφάλιση της ασφάλειας της Αρκτικής, σε στενό συντονισμό με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Τόνισε μάλιστα ότι η Ρωσία και η Κίνα χρησιμοποιούν ολοένα και περισσότερο την περιοχή για στρατιωτικούς σκοπούς, γεγονός που απειλεί την ελευθερία των θαλάσσιων και εμπορικών οδών, καθώς και κρίσιμων δικτύων επικοινωνίας.

Παρά τις εντάσεις, ο Γερμανός υπουργός εμφανίστηκε καθησυχαστικός σε ερωτήσεις για τις φιλοδοξίες του Ντόναλντ Τραμπ, σημειώνοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν ταυτίζονται αποκλειστικά με μία προεδρική διοίκηση. Αντίθετα, εκτίμησε ότι η ενεργή ευρωπαϊκή συμμετοχή στη διασφάλιση της ασφάλειας της Γροιλανδίας αφαιρεί από την Ουάσινγκτον το βασικό επιχείρημα περί μονομερούς ανάγκης παρέμβασης.

Την ίδια στιγμή, η Μόσχα αντέδρασε έντονα, κατηγορώντας το NATO για «επιταχυνόμενη στρατιωτικοποίηση» της Αρκτικής και χαρακτηρίζοντας ως προσχηματική την επίκληση ρωσικών και κινεζικών απειλών. Η αντίδραση αυτή επιβεβαιώνει ότι ο Αρκτικός Κύκλος μετατρέπεται σταδιακά σε νέο πεδίο γεωπολιτικής αντιπαράθεσης, με τη Γροιλανδία να βρίσκεται στο επίκεντρο μιας σύγκρουσης στρατηγικών αφηγημάτων και συμφερόντων.

Η Γροιλανδία αναδεικνύεται έτσι σε πεδίο όπου τέμνονται η νέα ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία, οι αμερικανικές ανησυχίες ασφαλείας και η αρκτική σκακιέρα Ρωσίας-Κίνας.

Διαβάστε επίσης: Μακρόν στη Γροιλανδία: Η Γαλλία ανεβάζει στρατιωτικό «στίγμα» στην Αρκτική