Η Χαμάς απεμπολεί την εξουσία — Ποιος θα κρατήσει τη Γάζα όταν σιγήσει ο πόλεμος;

Η Χαμάς εγκαταλείπει επισήμως το κυβερνητικό τιμόνι της Λωρίδας της Γάζας. Σε δήλωση που μεταδίδει το AFP, ανώτερη πηγή της οργάνωσης που μετέχει στις διαπραγματεύσεις αναφέρει ότι η Χαμάς «απαρνείται τον έλεγχο» και δεν θα λάβει μέρος στη μεταβατική διοίκηση — ανοίγοντας τον δρόμο για μια εποχή ξένης εποπτείας, ισραηλινής στρατιωτικής παρουσίας και βαθιάς ανασυγκρότησης.

Η ανακοίνωση σηματοδοτεί ιστορική στροφή: Η Χαμάς, που επί δύο δεκαετίες διατήρησε την πραγματική εξουσία στη Γάζα, αποχωρεί από τον κρατικό μηχανισμό — όχι ως ήττα μόνο, αλλά ως στρατηγική αναδίπλωση που μετατρέπει τον οργανισμό σε πολιτικό και κοινωνικό παράγοντα χωρίς θεσμική διακυβέρνηση.

Από την άλλη πλευρά, το Τελ Αβίβ δηλώνει ξεκάθαρα πως η αποστρατιωτικοποίηση της Γάζας και η καταστροφή του υπογείου δικτύου της Χαμάς παραμένουν άμεσες προτεραιότητες. Ο ισραηλινός υπουργός Άμυνας μιλά για συνδυασμένες ενέργειες — απευθείας στρατιωτική δράση και «διεθνή μηχανισμό υπό αμερικανική ηγεσία» — που θα εποπτεύσουν την απομάκρυνση των υποδομών της οργάνωσης.

Το κενό εξουσίας που προκύπτει δεν είναι απλώς θεσμικό. Είναι ανθρωπιστικό και πολιτικό: ποιος θα διαχειριστεί τις υποδομές, την ανακούφιση, την ασφάλεια και την επανεγκατάσταση εκατοντάδων χιλιάδων εκτοπισμένων; Η απάντηση δείχνει προς διεθνείς φορείς και χερσαία/εναέρια ισραηλινή επιτήρηση — ένα σχήμα που εγγυάται ασφάλεια κατά το Ισραήλ αλλά προκαλεί φόβο για νέα εξάρτηση και εσωτερική πόλωση στους Παλαιστίνιους.

Η Χαμάς δηλώνει ότι παραμένει «θεμελιώδες στοιχείο» της παλαιστινιακής κοινωνίας — μια διπλή θέση που της επιτρέπει να κρατήσει επιρροή χωρίς την ευθύνη της διοίκησης. Αυτό σημαίνει ότι η επόμενη ημέρα θα είναι πεδίο πολιτικής αντιπαράθεσης: διεθνείς δυνάμεις, η Παλαιστινιακή Αρχή, στρατιωτικοί και τοπικοί άρχοντες θα ανταγωνιστούν για τον έλεγχο μιας πληγωμένης περιοχής.

Η Γάζα δεν επιστρέφει στην «προ του πολέμου» κανονικότητα. Η εγκατάλειψη της κυβερνητικής εξουσίας από τη Χαμάς μεταφράζεται σε νέα μορφή κατοχής — όχι απαραίτητα με μόνιμα σύνορα, αλλά με διεθνή εποπτεία, ισραηλινό έλεγχο ασφαλείας και βαθιά κοινωνική αναταραχή. Όποια κι αν είναι η φόρμουλα διακυβέρνησης που θα επιβληθεί, το στοίχημα είναι σαφές: αποκατάσταση υποδομών και ασφάλεια χωρίς να θυσιαστεί για άλλη μια φορά η αυτοδιάθεση των κατοίκων της Γάζας.