Ευρωπαϊκό Συμβούλιο: Ενίσχυση της άμυνας και στήριξη της Ουκρανίας εν μέσω εσωτερικών διαφωνιών

Η Ευρωπαϊκή Ένωση καλείται να λάβει κρίσιμες αποφάσεις στη Σύνοδο Κορυφής της 6ης Μαρτίου 2025 στις Βρυξέλλες, με διπλό στόχο: την ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας και τη διατήρηση της στήριξης προς την Ουκρανία.

Ωστόσο, οι εσωτερικές διαφωνίες και οι διαφορετικές στρατηγικές προτεραιότητες των κρατών-μελών απειλούν να θέσουν εμπόδια στις αποφάσεις. Η Ουγγαρία και η Σλοβακία αναδεικνύονται σε βασικούς αντιρρησίες, με τη Βουδαπέστη να επιμένει σε μια πιο ήπια στάση έναντι της Ρωσίας και τη Μπρατισλάβα να ανησυχεί για τις ενεργειακές επιπτώσεις των κυρώσεων.

Η ευρωπαϊκή άμυνα σε πρώτο πλάνο – Προβλήματα συντονισμού και πολιτικές αντιστάσεις

Το σχέδιο συμπερασμάτων της Συνόδου υπογραμμίζει την ανάγκη για μια πιο αυτόνομη και ισχυρή αμυντική πολιτική, αλλά η πορεία προς αυτή την κατεύθυνση δεν είναι χωρίς εμπόδια.

1. Αμυντική χρηματοδότηση: Η ΕΕ προτείνει εξαίρεση των αμυντικών δαπανών από τους δημοσιονομικούς κανόνες, καθώς και ένα νέο ταμείο ύψους 150 δισ. ευρώ για την υποστήριξη της αμυντικής βιομηχανίας.
2. Ρήτρα διαφυγής: Η ενεργοποίησή της στο πλαίσιο του Συμφώνου Σταθερότητας θα επιτρέψει σε χώρες όπως η Ελλάδα και η Ισπανία να χρηματοδοτήσουν αμυντικές δαπάνες χωρίς να επιβαρύνουν τους προϋπολογισμούς τους.
3. Αντιαεροπορική άμυνα και στρατιωτική κινητικότητα: Προτεραιότητα δίνεται στην ανάπτυξη νέων αμυντικών ικανοτήτων που θα ενισχύσουν την επιχειρησιακή ετοιμότητα της Ευρώπης.

Παρά τις φιλόδοξες αυτές προτάσεις, η Ουγγαρία και η Σλοβακία έχουν εκφράσει επιφυλάξεις σχετικά με το βάρος που θα επωμιστούν οι εθνικοί προϋπολογισμοί. Το βέτο τους θα μπορούσε να αποδυναμώσει τις τελικές αποφάσεις, με την ΕΕ να αναζητά συμβιβαστικές λύσεις που θα επιτρέψουν την προώθηση του σχεδίου.

Η στήριξη της Ουκρανίας και η ευρωπαϊκή ενότητα στη δοκιμασία

Η ΕΕ δεσμεύεται να συνεχίσει τη στήριξη προς την Ουκρανία, τόσο οικονομικά όσο και στρατιωτικά.

• Χρηματοδότηση: Διάθεση 30,6 δισ. ευρώ το 2025, εκ των οποίων 12,5 δισ. από το Ukraine Facility και 18,1 δισ. από το G7 μέσω των δεσμευμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων.
• Στρατιωτική βοήθεια: Επείγουσα παράδοση αντιαεροπορικών συστημάτων και πυρομαχικών μέσω της Στρατιωτικής Αποστολής Βοήθειας της ΕΕ (EUMAM Ukraine).

Ωστόσο, η στάση της Ουγγαρίας και της Σλοβακίας δημιουργεί αβεβαιότητα για το εάν η ΕΕ θα μπορέσει να διατηρήσει μια ενιαία θέση. Το πιθανό σενάριο είναι μια πιο ήπια διατύπωση στα συμπεράσματα ή η υιοθέτηση κοινής δήλωσης από τα 25 κράτη-μέλη, παρακάμπτοντας τους διαφωνούντες.

Η ΕΕ σε κρίσιμο σταυροδρόμι – Ενότητα ή διχασμός;

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 6ης Μαρτίου 2025 δεν είναι απλώς μια τακτική σύνοδος. Είναι μια καθοριστική στιγμή που θα δείξει αν η ΕΕ μπορεί να διαμορφώσει μια συνεκτική αμυντική στρατηγική και να παραμείνει ενωμένη στη στήριξη της Ουκρανίας.

Η πίεση αυξάνεται, καθώς το θέμα της άμυνας θα επιστρέψει στα επόμενα Ευρωπαϊκά Συμβούλια του Μαρτίου και του Ιουνίου, με την Πολωνική Προεδρία να επιδιώκει συγκεκριμένες αποφάσεις.

Ανεξάρτητα από το τελικό αποτέλεσμα της Συνόδου, η ΕΕ καλείται να αποδείξει ότι μπορεί να υπερβεί τις εσωτερικές διαιρέσεις της και να διαμορφώσει μια αξιόπιστη στρατηγική στη νέα γεωπολιτική πραγματικότητα.

Διαβάστε επίσης: Προειδοποίηση Μητσοτάκη από Σύνοδο Κορυφής: «Αν η Ευρώπη δεν δράσει τώρα, θα το πληρώσει ακριβά»