Σύνοδος Κορυφής για Ουκρανία: Η ΕΕ στηρίζει την Ουκρανία, αλλά με ποιους όρους; Χρηματοδότηση, άμυνα και το αίνιγμα της ειρήνης

Η Έκτακτη Σύνοδος Κορυφής στις Βρυξέλλες επιβεβαίωσε τη δέσμευση της ΕΕ να στηρίξει την Ουκρανία, αλλά ανέδειξε και τις εσωτερικές εντάσεις που εξακολουθούν να διαμορφώνουν τη στάση των ευρωπαϊκών ηγετών. Από τη μία, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν μίλησε για ειρήνη «μέσω της ισχύος», υπογραμμίζοντας τον καθοριστικό ρόλο της Ευρώπης στη χρηματοδότηση και την άμυνα της Ουκρανίας. Από την άλλη, ο Βίκτορ Όρμπαν διαφοροποιήθηκε για άλλη μια φορά, προειδοποιώντας ότι η πολεμική στήριξη μπορεί να «καταστρέψει την Ευρώπη».

Στο επίκεντρο της Συνόδου βρέθηκε και ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ο οποίος απηύθυνε κάλεσμα για εκεχειρία, προτείνοντας ένα σχέδιο τερματισμού των επιθέσεων σε αέρα και θάλασσα.

Ηγετική στήριξη από την ΕΕ – Με ή χωρίς τις ΗΠΑ

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ξεκαθάρισε ότι η ΕΕ έχει αναλάβει τον κύριο ρόλο στη χρηματοδότηση της Ουκρανίας. Σύμφωνα με τη φον ντερ Λάιεν:

• Η ΕΕ διασφάλισε την οικονομική επιβίωση της Ουκρανίας για το 2025.
• Επενδύει κεφάλαια στην ουκρανική αμυντική βιομηχανία.
• Παρέχει στρατιωτική υποστήριξη και ενεργειακή σταθερότητα ενόψει του χειμώνα.

Ωστόσο, οι αναφορές στην πιθανή επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ έδειξαν ότι η Ευρώπη προετοιμάζεται για κάθε ενδεχόμενο. «Αν ο πρόεδρος Τραμπ θέλει να επιτύχει ειρήνη, αυτό μπορεί να γίνει μόνο με τη στήριξη της ΕΕ», σημείωσε η φον ντερ Λάιεν, ξεκαθαρίζοντας ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να εξαρτάται από τις ΗΠΑ.

Ζελένσκι: Εκεχειρία σε αέρα και θάλασσα

Ο Ουκρανός πρόεδρος κάλεσε τους ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης να στηρίξουν την πρόταση εκεχειρίας σε αέρα και θάλασσα, θέτοντας ένα νέο πλαίσιο διαλόγου για την ειρήνη. Σύμφωνα με τον Ζελένσκι, η Ρωσία πρέπει να αποδεχθεί την ανάγκη τερματισμού του πολέμου, με δύο συγκεκριμένες μορφές κατάπαυσης του πυρός:

1. Εκεχειρία στους πυραύλους, τις βόμβες και τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη – καμία επίθεση σε ενεργειακές και πολιτικές υποδομές.
2. Εκεχειρία στη Μαύρη Θάλασσα – παύση στρατιωτικών επιχειρήσεων στη θαλάσσια περιοχή.

Η πρόταση του Ζελένσκι έρχεται τη στιγμή που η Ευρώπη αναζητά έναν τρόπο να διαχειριστεί την κλιμάκωση, ισορροπώντας μεταξύ της στρατιωτικής ενίσχυσης και των πολιτικών ελιγμών για την ειρήνη.

Καθοριστική στιγμή για την ευρωπαϊκή άμυνα

Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, χαρακτήρισε την τρέχουσα συγκυρία «σημείο καμπής» για την Ευρώπη, επισημαίνοντας:

• «Η ασφάλεια της Ουκρανίας είναι αλληλένδετη με την ασφάλεια της Ευρώπης».
• «Η υποστήριξή μας είναι ακλόνητη, είτε για τη συνέχιση του πολέμου, είτε για τις μελλοντικές ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις».
• «Οι χώρες-μέλη μπορούν να αυξήσουν άμεσα την υποστήριξή τους χάρη στο αυξημένο δημοσιονομικό περιθώριο».

Σύμφωνα με τον Κόστα, αρκετές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έχουν ήδη δεσμευτεί για 15 δισ. ευρώ επιπλέον στήριξης, ενώ το Συμβούλιο θα εξετάσει περαιτέρω πρωτοβουλίες για τις στρατιωτικές ανάγκες της Ουκρανίας.

Το Ουγγρικό ανάχωμα: Όρμπαν vs. Βρυξελλών

Η ενιαία στάση της ΕΕ δοκιμάστηκε ξανά από τον Βίκτορ Όρμπαν, ο οποίος δεν υπέγραψε τη δήλωση στήριξης προς την Ουκρανία. Ο Ούγγρος πρωθυπουργός:

• Δήλωσε ότι η χρηματοδότηση της Ουκρανίας χωρίς τη βοήθεια των ΗΠΑ είναι μη βιώσιμη.
• Ανέφερε ότι η ΕΕ θα έπρεπε να προωθεί ειρηνευτικές συνομιλίες αντί να τροφοδοτεί τον πόλεμο.
• Επανέλαβε τη θέση του ότι η ευρωπαϊκή στρατιωτική στήριξη θα «καταστρέψει την Ευρώπη».

Ο Όρμπαν, σύμμαχος του Τραμπ και συνομιλητής της Μόσχας, ανακοίνωσε ότι θα ξεκινήσει δημόσια διαβούλευση στην Ουγγαρία για το ζήτημα της ένταξης της Ουκρανίας στην ΕΕ, φέρνοντας ένα ακόμη πολιτικό εμπόδιο στην ευρωπαϊκή ατζέντα.

Ευρώπη και Ουκρανία: Στήριξη με ανοιχτές πληγές

Η Σύνοδος Κορυφής επιβεβαίωσε ότι η ΕΕ παραμένει προσηλωμένη στη στήριξη της Ουκρανίας, επενδύοντας οικονομικούς και αμυντικούς πόρους για τη διατήρηση της ανθεκτικότητάς της. Ωστόσο, οι εσωτερικές διαφωνίες και η αβεβαιότητα για τον ρόλο των ΗΠΑ υπογραμμίζουν την εύθραυστη ισορροπία της ευρωπαϊκής πολιτικής.

Ο Ζελένσκι έβαλε στο τραπέζι μια νέα προσέγγιση, τονίζοντας την ανάγκη εκεχειρίας σε αέρα και θάλασσα, όμως η στήριξη των ευρωπαίων ηγετών παραμένει ασαφής. Από την άλλη, η στάση της Ουγγαρίας καταδεικνύει ότι η ενότητα της ΕΕ δεν είναι δεδομένη.

Το μεγάλο ερώτημα παραμένει: Μπορεί η Ευρώπη να κρατήσει ενωμένο το μέτωπό της, διατηρώντας την Ουκρανία στη σφαίρα επιρροής της, ή θα δούμε βαθύτερες ρωγμές που θα δοκιμάσουν την ευρωπαϊκή συνοχή;

Διαβάστε επίσης: Σύνοδος Κορυφής ΕΕ: Συμφωνία για αμυντικά δάνεια 150 δισ. ευρώ