ΕΚΤ: Reverse stress tests για 110 τράπεζες της ΕΕ, με επίκεντρο τους γεωπολιτικούς κινδύνους και τις επιπτώσεις σε κεφάλαια και ρευστότητα

Σε νέου τύπου δοκιμές αντοχής, με έμφαση στους γεωπολιτικούς κινδύνους, προχωρά η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, βάζοντας στο μικροσκόπιο τις συστημικές τράπεζες της ευρωζώνης, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται και οι τέσσερις ελληνικές συστημικές τράπεζες, Εθνική Τράπεζα, Τράπεζα Πειραιώς, Eurobank και Alpha Bank. Πρόκειται για τις λεγόμενες αντίστροφες δοκιμές αντοχής, τα reverse stress tests, που διαφοροποιούνται από τα κλασικά τεστ καθώς ξεκινούν από ένα προκαθορισμένο αρνητικό αποτέλεσμα και αναζητούν τα σενάρια που θα μπορούσαν να το προκαλέσουν.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό της ΕΚΤ, η άσκηση θα πραγματοποιηθεί το 2026 και θα καλύψει 110 τράπεζες που τελούν υπό άμεση εποπτεία. Τα συνολικά συμπεράσματα της αντίστροφης προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων αναμένεται να δημοσιοποιηθούν το καλοκαίρι του 2026, προσφέροντας μια πιο καθαρή εικόνα για το πώς ενδεχόμενα σοβαρά γεωπολιτικά γεγονότα θα μπορούσαν να πλήξουν τα θεμελιώδη μεγέθη του ευρωπαϊκού τραπεζικού συστήματος.

Συμπλήρωμα στα stress tests της ΕΒΑ

Η νέα άσκηση της ΕΚΤ έρχεται να συμπληρώσει τη δοκιμή αντοχής της Ευρωπαϊκής Αρχής Τραπεζών του 2025, η οποία βασίστηκε σε ένα κοινό μακροοικονομικό σενάριο για όλες τις τράπεζες και ανέδειξε διαφοροποιήσεις στην κεφαλαιακή τους αντοχή. Αντίθετα, στη θεματική δοκιμή του 2026 κάθε τράπεζα θα κληθεί να αξιολογήσει μεμονωμένα πώς ο γεωπολιτικός κίνδυνος θα μπορούσε να επηρεάσει το επιχειρηματικό της μοντέλο, τη στρατηγική της και τη συνολική της ανθεκτικότητα.

Ο γεωπολιτικός κίνδυνος αντιμετωπίζεται από την ΕΚΤ ως ένας διατομεακός παράγοντας που διαπερνά όλες τις βασικές κατηγορίες τραπεζικού κινδύνου. Μπορεί να επηρεάσει τον πιστωτικό κίνδυνο, τους κινδύνους αγοράς και ρευστότητας, το επιχειρηματικό μοντέλο, τη διακυβέρνηση, αλλά και τους λειτουργικούς κινδύνους, μέσω πολλαπλών διαύλων, από τις χρηματοπιστωτικές αγορές και την πραγματική οικονομία έως την ασφάλεια των συναλλαγών.

Σενάρια με σοβαρό κεφαλαιακό αποτύπωμα

Στο πλαίσιο της άσκησης, κάθε τράπεζα θα πρέπει να προσδιορίσει τα σημαντικότερα γεωπολιτικά γεγονότα που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μείωση τουλάχιστον 300 μονάδων βάσης του δείκτη κεφαλαίων κοινών μετοχών της κατηγορίας 1, του γνωστού CET1. Παράλληλα με την αξιολόγηση της επίδρασης στη φερεγγυότητα, οι τράπεζες θα κληθούν να αναλύσουν τις επιπτώσεις στη ρευστότητα και στις συνθήκες χρηματοδότησής τους, σε ένα περιβάλλον αυξημένης διεθνούς αβεβαιότητας.

Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί και στον τρόπο αντίδρασης των τραπεζών σε ένα τέτοιο δυσμενές σενάριο. Θα πρέπει να περιγράψουν τα μέτρα που θα λάμβαναν για να περιορίσουν τον αντίκτυπο, προκειμένου να αποδειχθεί ότι διαθέτουν επαρκή πλαίσια διακυβέρνησης, αποτελεσματική διαχείριση κινδύνων και υψηλό επίπεδο επιχειρησιακής ανθεκτικότητας.

Στόχος η ενίσχυση της διαχείρισης κινδύνων

Η ΕΚΤ επισημαίνει ότι η άσκηση θα αξιολογήσει το κατά πόσο οι υφιστάμενες ικανότητες των τραπεζών σε θέματα προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων ενσωματώνουν επαρκώς τους γεωπολιτικούς κινδύνους. Τα reverse stress tests θεωρούνται κρίσιμο εργαλείο για τη βελτίωση της διαχείρισης κινδύνων, καθώς βοηθούν τις τράπεζες να σχεδιάζουν πιο ρεαλιστικά και συνετά σχέδια κεφαλαίου και ανάκαμψης.

Για λόγους οικονομικής αποδοτικότητας, η αντίστροφη δοκιμή αντοχής θα ενταχθεί στη διαδικασία εσωτερικής αξιολόγησης κεφαλαιακής επάρκειας των τραπεζών για το 2026. Έτσι, οι εποπτευόμενοι όμιλοι θα μπορούν να βασιστούν κυρίως στα υφιστάμενα πρότυπα συλλογής εποπτικών δεδομένων, περιορίζοντας το διοικητικό βάρος, χωρίς όμως να μειώνεται το εύρος και η αυστηρότητα της άσκησης.

Διαβάστε επίσης: JP Morgan: Διψήφια Upside για τις Ελληνικές Τράπεζες το 2026