Εκλογές στη Βενεζουέλα με αποχή της αντιπολίτευσης, συλλήψεις και γεωπολιτικές εντάσεις. Ο Μαδούρο ενισχύει τον έλεγχό του, χωρίς αντίπαλο

Οι πολίτες της Βενεζουέλας προσέρχονται σήμερα στις κάλπες για να εκλέξουν νέους βουλευτές και κυβερνήτες, σε ένα εκλογικό σκηνικό που χαρακτηρίζεται από έντονη αποχή της αντιπολίτευσης, καταγγελίες νοθείας και εντεινόμενη καταστολή.

Μετά την αμφισβητούμενη επανεκλογή του Νικολάς Μαδούρο δέκα μήνες πριν, το μεγαλύτερο μέρος της αντιπολίτευσης καλεί σε μποϊκοτάζ, χαρακτηρίζοντας τη διαδικασία «φάρσα». Η απουσία της από την αναμέτρηση δίνει σχεδόν βέβαιη νίκη στο κυβερνών κόμμα, ελέγχοντας ήδη 19 από τις 23 πολιτείες και 253 από τις 277 έδρες της Εθνοσυνέλευσης.

Τη σκιά των εκλογών βαραίνει η πρόσφατη σύλληψη του στελέχους της αντιπολίτευσης Χουάν Πάμπλο Γκουανίπα, συνεργάτη της ηγέτιδας Μαρία Κορίνα Ματσάδο, η οποία ηγείται της καμπάνιας αποχής. Ο Γκουανίπα κατηγορείται για συμμετοχή σε «τρομοκρατικό δίκτυο» με στόχο τον εκλογικό σαμποτάζ – κατηγορία που απορρίπτουν οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ξένες κυβερνήσεις.

Η κυβέρνηση Μαδούρο μιλά για συνεχιζόμενες εξωτερικές απειλές, ανακοινώνοντας ακόμη και τη διακοπή πτήσεων από την Κολομβία, επικαλούμενη φόβους για «διείσδυση μισθοφόρων».

Μία από τις πιο αμφιλεγόμενες πτυχές της διαδικασίας είναι η ψήφιση για την εκλογή εκπροσώπων της περιοχής Εσεκίμπο, τμήμα της Γουιάνας πλούσιο σε πετρέλαιο, το οποίο διεκδικεί η Βενεζουέλα εδώ και δεκαετίες. Ο πρόεδρος της Γουιάνας, Ιρφάαν Αλί, έκανε λόγο για «άμεση απειλή», τονίζοντας ότι δεν υπάρχει καν εκλογικό τμήμα εντός της επίμαχης περιοχής.

Η επιμονή του Μαδούρο να ενσωματώσει το ζήτημα του Εσεκίμπο στη διαδικασία ερμηνεύεται από αναλυτές ως απόπειρα ενίσχυσης του εθνικιστικού αφηγήματος και απόσπασης της προσοχής από τα εσωτερικά προβλήματα.

Αποχή, διάσπαση και ηχηρές απουσίες

Η αντιπολίτευση παραμένει διχασμένη: ενώ η Ματσάδο ηγείται της αποχής, καταγγέλλοντας το καθεστώς για εκλογική απάτη, άλλοι ηγέτες, όπως ο Ενρίκε Καπρίλες, επιλέγουν να συμμετάσχουν, θεωρώντας ότι η ψήφος είναι το μόνο μέσο πολιτικής αντίστασης.

Ο υποψήφιος κυβερνήτης Χουάν Ρεκεσένς, από την πολιτεία Μιράντα, δηλώνει: «Η ψήφος είναι εργαλείο αλλαγής. Οι αγώνες είναι δύσκολοι, αλλά αξίζει να δοθούν».

Σύμφωνα με την εταιρεία Polianalitica, η αποχή αναμένεται να οδηγήσει σε εκλογικό χάρτη βαμμένο “κόκκινο”, το χρώμα του τσαβισμού, δίνοντας στο κόμμα του Μαδούρο τη δυνατότητα να ενισχύσει περαιτέρω τον έλεγχό του στους θεσμούς.

Εκλογές σε περιβάλλον καταστολής

Οι προεδρικές εκλογές του 2024, τις οποίες η αντιπολίτευση θεωρεί νοθευμένες, εξακολουθούν να αποτελούν σημείο αιχμής. Οι 28 νεκροί και οι 2.400 συλλήψεις κατά τις ταραχές που ακολούθησαν παραμένουν ανοιχτές πληγές για τη χώρα.

Ο Μάρκο Ρούμπιο, εκ μέρους του αμερικανικού Υπουργείου Εξωτερικών, κατήγγειλε τη σύλληψη Γκουανίπα ως «αδικαιολόγητη και αυθαίρετη», ενώ διεθνείς οργανισμοί καλούν το Καράκας να τηρήσει τα ελάχιστα πρότυπα εκλογικής νομιμότητας.

Με την αντιπολίτευση απούσα ή διασπασμένη και την εξουσία να ελέγχει κάθε πτυχή της διαδικασίας, το αποτέλεσμα θεωρείται προδιαγεγραμμένο. Το ερώτημα που παραμένει ανοιχτό είναι προς ποια κατεύθυνση οδηγείται η χώρα και αν θα υπάρξει διεθνής αντίδραση ή μεσολάβηση.

Οι Βενεζουελανοί μπορεί να προσέρχονται σήμερα στις κάλπες, αλλά για πολλούς η αληθινή μάχη παραμένει εκτός εκλογικών τμημάτων – στις διεθνείς σχέσεις, την κοινωνική πίεση και τον αγώνα για θεσμική αποκατάσταση.

Διαβάστε επίσης: Βενεζουέλα: Έχασε το 20% των εξαγωγών πετρελαίου τον Απρίλιο