ΗΠΑ και ΕΕ κλιμακώνουν τις πιέσεις στη Ρωσία για λήξη του πολέμου στην Ουκρανία, ενώ, Κίνα και Ινδία τροφοδοτούν τη πολεμική της μηχανή

Μια νέα, εκτενής έρευνα του Reuters αποτυπώνει πώς Κίνα και Ινδία εξακολουθούν να ενισχύουν, άμεσα ή έμμεσα, την πολεμική ικανότητα της Ρωσίας, παρακάμπτοντας ή ευθέως αγνοώντας τα δυτικά καθεστώτα κυρώσεων. Η εικόνα δεν περιορίζεται στις υψηλές αγορές ρωσικού πετρελαίου αλλά επεκτείνεται σε προμήθειες διττής χρήσης και κρίσιμων εξαρτημάτων για το πεδίο της μάχης.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται το πρακτορείο, ιδιωτική ινδική εταιρεία υπέγραψε συμφωνία 1,4 εκατ. δολαρίων για πώληση εκρηκτικής ύλης (HMX/οκτογόνο) σε δύο ρωσικές εταιρείες, εκ των οποίων 1 εκατ. δολάρια προς την Promsintez, που έχει καταγεγραμμένους δεσμούς με τον ρωσικό στρατό, ενώ επιπλέον 400.000 δολάρια εκτροχιάστηκαν προς ρωσική εταιρεία υπόγειας εξόρυξης. Οι αποστολές πραγματοποιήθηκαν παρά τις αμερικανικές προειδοποιήσεις για δευτερογενείς κυρώσεις.

Την ίδια στιγμή, κινεζικοί κινητήρες για drones εντοπίστηκαν να φτάνουν σε ρωσικό οπλοποιό, την IEMZ Kupol, με την περιγραφή «βιομηχανικές μονάδες ψύξης» ώστε να παρακαμφθούν οι δυτικοί έλεγχοι που επιβλήθηκαν τον Οκτώβριο του 2024 για τη διάσπαση των αλυσίδων εφοδιασμού UAV της Ρωσίας. Οι αποστολές που φέρονται να έγιναν από την Beijing Xichao International Technology & Trade, επιτρέπουν στην Kupol να τριπλασιάσει περίπου την ετήσια παραγωγή των Garpiya‑A1 σε 6.000 drones το 2025 από 2.000 το 2024, βάσει συμβολαίου με το ρωσικό ΥΠΑΜ.

Κυρώσεις, νέοι δίαυλοι και γεωπολιτική πίεση

Παρά τις εκατοντάδες αμερικανικές κυρώσεις σε παγκόσμιο επίπεδο –με δυσανάλογα μεγάλο βάρος σε κινεζικές οντότητες–, το Πεκίνο εμφανίζεται αμετακίνητο, ενώ το Νέο Δελχί βλέπει πλέον ευθέως την ΕΕ να στρέφει τον φακό της σε ινδικά διυλιστήρια που χρησιμοποιούν ρωσικό πετρέλαιο. Το 18ο πακέτο κυρώσεων της ΕΕ (18/7/2025) μειώνει το πλαφόν τιμής για το ρωσικό αργό στα 47,6 δολ./βαρέλι και εισάγει δυναμικό μηχανισμό αυτόματης προσαρμογής, επιδιώκοντας να «στεγνώσει» ακόμη περισσότερο τα έσοδα της Μόσχας. Στο στόχαστρο μπαίνει και η ινδική Nayara Energy (υποστηριζόμενη από τη Rosneft), η οποία καταδικάζει τις ευρωπαϊκές αποφάσεις και εξετάζει νομικές κινήσεις, ενώ ο CEO της παραιτήθηκε εν μέσω της πίεσης.

Παράλληλα, η ΕΕ επεκτείνει τις λίστες με μεσάζοντες, shipping houses και “βιτρίνες” που διευκολύνουν την εκτροπή ρωσικού πετρελαίου και προϊόντων διύλισης. Ενδεικτική είναι η στοχοποίηση της Intershipping Services Hub (ινδικό σκέλος εταιρείας με έδρα τα ΗΑΕ) και πλοιάρχου ινδικής καταγωγής, με πάγωμα περιουσιακών στοιχείων εντός ΕΕ και απαγόρευση συναλλαγών.

Οι απειλές Τραμπ για 100% δασμούς και η «απίθανη» πλήρης εφαρμογή

Στο αμερικανικό μέτωπο, ο Ντόναλντ Τραμπ προειδοποίησε ότι θα επιβάλει 100% δασμούς/δευτερογενείς κυρώσεις σε χώρες που συνεχίζουν να αγοράζουν ρωσικό πετρέλαιο {με deadline τις αρχές Σεπτεμβρίου για συμφωνία ειρήνης με την Ουκρανία} μια κίνηση που θα έπληττε πρωτίστως Κίνα και Ινδία. Ωστόσο, οι αγορές «διαβάζουν» την απειλή ως χαμηλής πιθανότητας υλοποίησης, καθώς ένα τέτοιο σοκ θα απογείωνε τις τιμές πετρελαίου και θα τροφοδοτούσε τον πληθωρισμό, σε μία περίοδο που ο Λευκός Οίκος επιδιώκει ακριβώς το αντίθετο. Το Reuters μεταδίδει ότι ακόμη και με διακομματική στήριξη στο Κογκρέσο για αυστηρό νομοθετικό πλαίσιο, εξαιρέσεις και παραθυράκια είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα ενσωματωθούν, αδυνατίζοντας το μέτρο.

Τι σημαίνουν όλα αυτά για το πεδίο του πολέμου και το καθεστώς κυρώσεων

Η καρδιά του ρωσικού πολεμικού μηχανισμού παραμένει η ικανότητα παραγωγής/εισαγωγής τεχνολογίας και πυρομαχικών, καθώς και η σταθερή ροή εσόδων από το πετρέλαιο. Οι σκιώδεις εφοδιαστικές αλυσίδες αποδεικνύονται ανθεκτικές. Γι’ αυτό και η ΕΕ, οι ΗΠΑ και οι G7 μετατοπίζουν το βάρος σε:

• Δευτερογενείς κυρώσεις (σε όσους συναλλάσσονται με τη Ρωσία, ακόμη κι αν προέρχονται από τρίτες χώρες).

• Δυναμικά πλαφόν τιμής και ενισχυμένο monitoring πάνω σε ναυλωτές, ασφαλιστικές και χρηματοδότες.

• Στοχευμένες επεμβάσεις σε αλυσίδες διττής χρήσης (drones, μικροηλεκτρονικά, εκρηκτικά, οπτοηλεκτρονικά).

Όμως, όπως δείχνουν τα νέα στοιχεία για HMX από την Ινδία και τους κινεζικούς κινητήρες για τα Garpiya‑A1, η παράκαμψη δεν έχει κοπεί,απλώς γίνεται πιο τεχνική, πιο «δημιουργική» και πιο ακριβή. Η αποτελεσματικότητα των κυρώσεων θα κριθεί από το πόσο γρήγορα οι δυτικοί θεσμοί ανιχνεύουν και «κλείνουν» αυτές τις ρωγμές και από το αν η Ουάσιγκτον θα περάσει από τις απειλές στην πράξη, αναλαμβάνοντας το πολιτικό κόστος μιας πιθανής εκτίναξης στις τιμές ενέργειας.