Το παγκόσμιο χρέος εκτινάχθηκε στα 337,7 τρισ. δολάρια, με τις αναδυόμενες αγορές να αγγίζουν το ρεκόρ των 109 τρισ. δολαρίων

Το παγκόσμιο χρέος εκτοξεύθηκε σε νέο ιστορικό ρεκόρ, αγγίζοντας τα 337,7 τρισ. δολάρια στο τέλος του β΄ τριμήνου του 2025, σύμφωνα με την τριμηνιαία έκθεση του Institute of International Finance (IIF). Η άνοδος αυτή, άνω των 21 τρισ. δολαρίων μέσα στο πρώτο εξάμηνο, αποδίδεται στη χαλάρωση των παγκόσμιων χρηματοπιστωτικών συνθηκών, στην εξασθένιση του δολαρίου ΗΠΑ κατά σχεδόν 9,8% από την αρχή του έτους και στη σταδιακή αλλαγή στάσης των κεντρικών τραπεζών που έχουν περιορίσει τον ρυθμό αυξήσεων επιτοκίων.

Η κλίμακα αυτής της ανόδου παραπέμπει στο σοκ του 2020, όταν οι πολιτικές στήριξης κατά την πανδημία οδήγησαν σε πρωτοφανή συσσώρευση χρέους. Μεγαλύτερες αυξήσεις στο χρέος κατέγραψαν η Κίνα, οι ΗΠΑ, η Γαλλία, η Γερμανία, η Βρετανία και η Ιαπωνία, αντανακλώντας τόσο τις ανάγκες χρηματοδότησης όσο και την επίδραση της μεταβολής στις ισοτιμίες.

Οι ανισορροπίες στον δείκτη χρέους προς ΑΕΠ

Ο παγκόσμιος δείκτης χρέους προς ΑΕΠ παρέμεινε υψηλός, αλλά υποχώρησε οριακά πάνω από το 324%, ένδειξη ότι η αύξηση του χρέους αντισταθμίστηκε εν μέρει από την άνοδο της παγκόσμιας οικονομικής παραγωγής. Ωστόσο, η εικόνα διαφοροποιείται ανάλογα με την περιοχή:

• Ο δείκτης αυξήθηκε έντονα σε Καναδά, Κίνα, Σαουδική Αραβία και Πολωνία, υποδηλώνοντας αυξημένο βάρος χρέους σε σχέση με το ΑΕΠ τους.

• Αντίθετα, σημείωσε μείωση σε Ιρλανδία, Ιαπωνία και Νορβηγία, γεγονός που αποδίδεται τόσο στη συγκράτηση δαπανών όσο και στη βελτίωση της ανάπτυξης.

Η μεγαλύτερη πρόκληση εντοπίζεται στις αναδυόμενες αγορές, όπου ο δείκτης χρέους προς ΑΕΠ ανήλθε σε 242,4%, νέο ιστορικό υψηλό μετά την αναθεώρηση των στοιχείων της προηγούμενης έκθεσης του Μαΐου. Το συνολικό τους χρέος αυξήθηκε κατά 3,4 τρισ. δολάρια στο β΄ τρίμηνο του 2025, φθάνοντας πάνω από 109 τρισ. δολάρια.

Γιατί ανησυχούν οι αγορές

Η έκρηξη του παγκόσμιου χρέους δημιουργεί νέες προκλήσεις σε ένα περιβάλλον όπου οι χρηματοδοτικές συνθήκες παραμένουν σχετικά χαλαρές αλλά τα επιτόκια βρίσκονται ακόμα υψηλότερα από την προ πανδημίας περίοδο. Οι αναδυόμενες οικονομίες, που αποτελούν κινητήρια δύναμη για την παγκόσμια ανάπτυξη, βλέπουν το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους να αυξάνεται, γεγονός που περιορίζει τον δημοσιονομικό τους χώρο και τις επενδυτικές δυνατότητες.

Η εξασθένιση του δολαρίου διευκόλυνε προσωρινά την αποπληρωμή για χώρες με δάνεια σε αμερικανικό νόμισμα, αλλά η παρατεταμένη εξάρτηση από τον εξωτερικό δανεισμό σε περιβάλλον αυξημένων γεωοικονομικών κινδύνων καθιστά το χρέος ευάλωτο σε νέες αναταράξεις.

Ορισμένοι αναλυτές προειδοποιούν ότι η τρέχουσα ανοδική πορεία, αν συνεχιστεί, μπορεί να αποδειχθεί εξίσου επιβαρυντική για τη σταθερότητα όσο η κρίση του 2020. Ζητούμενο παραμένει ο συνδυασμός ανάπτυξης και δημοσιονομικής πειθαρχίας που θα αποτρέψει μια νέα σπείρα χρέους, ιδιαίτερα σε αναδυόμενες οικονομίες με υψηλά κόστη χρηματοδότησης.

Διαβάστε επίσης: IIF-Μεγάλου: Τρεις πρακτικές επιπτώσεις της αναβάθμισης για οικονομία, αγορές και δανεισμό