Νταβός: Την ύπαρξη μιας δομικής ρήξης –και όχι απλής μετάβασης– στο διεθνές σύστημα υπογράμμισε ο πρωθυπουργός του Καναδά, Μαρκ Κάρνεϊ, από το βήμα του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός, απευθύνοντας ταυτόχρονα έκκληση προς τις λεγόμενες μεσαίες δυνάμεις να αναπτύξουν συλλογική στρατηγική αυτονομία έναντι της αυξανόμενης πίεσης των μεγάλων παικτών.
Ευρωαγορές σε χαμηλό δύο εβδομάδων: Νταβός και Τραμπ βάζουν «φρένο» στην αισιοδοξία
Σε ομιλία που προκάλεσε έντονη απήχηση στο ακροατήριο, ο Κάρνεϊ περιέγραψε την παγκόσμια τάξη ως ένα σύστημα ταχείας αποσύνθεσης των μεταπολεμικών κανόνων, στο οποίο οι μεγάλες δυνάμεις εγκαταλείπουν τις καθιερωμένες πολυμερείς πρακτικές και προσφεύγουν όλο και περισσότερο σε εργαλειοποίηση της οικονομικής ισχύος για την προώθηση εθνικών συμφερόντων.
Χωρίς να κατονομάσει τις Ηνωμένες Πολιτείες, οι αναφορές του στην αποδόμηση της παραδοσιακής διπλωματίας και στην επιστροφή της ωμής ισχύος θεωρήθηκαν σαφής υπαινιγμός προς τη στρατηγική της κυβέρνησης Τραμπ.
«Βρισκόμαστε μπροστά στο τέλος μιας αφήγησης σταθερότητας και στην αρχή μιας σκληρής γεωπολιτικής πραγματικότητας, όπου ο ανταγωνισμός μεταξύ μεγάλων δυνάμεων δεν περιορίζεται πλέον από κανόνες ή θεσμικά φίλτρα», δήλωσε στα γαλλικά, χαρακτηρίζοντας τη συγκυρία ως σημείο καμπής για το διεθνές σύστημα.
Σύμφωνα με τον Καναδό πρωθυπουργό, το αναδυόμενο περιβάλλον ισχύος χαρακτηρίζεται από:
- χρήση των δασμών ως εργαλείου πολιτικής πίεσης,
- αξιοποίηση της οικονομικής ολοκλήρωσης ως μέσου εξαναγκασμού,
- εργαλειοποίηση των χρηματοπιστωτικών υποδομών,
- και εκμετάλλευση των ευπαθειών στις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες.
«Ας το ονομάσουμε όπως είναι: ένα σύστημα εντεινόμενου ανταγωνισμού μεγάλων δυνάμεων, όπου η οικονομία λειτουργεί ως πεδίο σύγκρουσης», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο Κάρνεϊ υποστήριξε ότι οι μεσαίες δυνάμεις –κράτη με θεσμικό βάρος αλλά χωρίς υπερδυναμικά χαρακτηριστικά– οφείλουν να εγκαταλείψουν την προσχηματική επίκληση μιας διεθνούς τάξης που «λειτουργεί όπως διαφημίζεται» και να προχωρήσουν σε ρεαλιστική επανατοποθέτηση.
Στο πλαίσιο αυτό, κάλεσε τις χώρες αυτές να:
- ενισχύσουν την οικονομική τους ανθεκτικότητα,
- συντονίσουν πολιτικές σε επίπεδο προτύπων και αξιών,
- και εφαρμόζουν ενιαία κριτήρια τόσο απέναντι σε συμμάχους όσο και σε αντιπάλους.
«Αν δεν είμαστε στο τραπέζι, είμαστε στο μενού», τόνισε, σκιαγραφώντας το δίλημμα των ενδιάμεσων κρατών: είτε να ανταγωνίζονται μεταξύ τους για την εύνοια των ισχυρών, είτε να συγκροτήσουν έναν τρίτο πόλο συλλογικής ισχύος.
Ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα απέκτησε η δημόσια στήριξη του Καναδά προς τη Γροιλανδία και τη Δανία, σε μια περίοδο κλιμάκωσης των αμερικανικών πιέσεων για τον έλεγχο του νησιού. Ο Κάρνεϊ επανέλαβε τον σεβασμό στην κυριαρχία και το δικαίωμα αυτοδιάθεσης, επισημαίνοντας παράλληλα ότι ο Καναδάς συνεργάζεται με συμμάχους του ΝΑΤΟ για την ασφάλεια της Αρκτικής μέσω αυξημένης στρατιωτικής παρουσίας.
«Ξέρουμε ότι η παλιά τάξη δεν πρόκειται να επιστρέψει. Δεν πρέπει να τη θρηνούμε. Η νοσταλγία δεν είναι στρατηγική», κατέληξε, συνοψίζοντας μια προσέγγιση που αναγνωρίζει τη φθορά της φιλελεύθερης τάξης χωρίς εξιδανικεύσεις, αλλά και χωρίς θριαμβολογία.
Μ.Η.Τ. 242183