Οι αγορές σε επιφυλακή μετά τους νέους δασμούς Τραμπ: Επιστροφή της αβεβαιότητας στο προσκήνιο

Οι αγορές σε επιφυλακή μετά τις νέες απειλές δασμών Τραμπ προς ΕΕ. Πίεση στο ευρώ, νευρικότητα στις μετοχές και στροφή στα ασφαλή καταφύγια

Με αυξημένη νευρικότητα ξεκινά η εβδομάδα για τις διεθνείς αγορές, καθώς οι νέες εξαγγελίες του Ντόναλντ Τραμπ επαναφέρουν στο προσκήνιο τον εμπορικό πόλεμο και τη γεωπολιτική αβεβαιότητα. Ο Αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε την πρόθεσή του να επιβάλει δασμούς σε οκτώ ευρωπαϊκές χώρες, συνδέοντας ευθέως την άρση τους με το αμφιλεγόμενο ζήτημα της Γροιλανδίας.

Σύμφωνα με τις δηλώσεις του, από την 1η Φεβρουαρίου οι Ηνωμένες Πολιτείες θα επιβάλουν επιπλέον δασμούς 10% στις εισαγωγές από τη Δανία, τη Νορβηγία, τη Σουηδία, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ολλανδία, τη Φινλανδία και τη Βρετανία. Αν δεν υπάρξει συμφωνία, το ποσοστό θα αυξηθεί στο 25% από την 1η Ιουνίου, δημιουργώντας νέο μέτωπο έντασης στις διατλαντικές σχέσεις.

Αναμνήσεις από την «Ημέρα Απελευθέρωσης» και φόβοι επανάληψης

Οι δηλώσεις Τραμπ ξύπνησαν μνήμες από τον Απρίλιο του 2025, όταν οι εκτεταμένοι δασμοί της λεγόμενης «Ημέρας Απελευθέρωσης» είχαν προκαλέσει ισχυρό σοκ στις χρηματοπιστωτικές αγορές. Έκτοτε, οι επενδυτές είχαν υιοθετήσει μια πιο ψύχραιμη στάση, αντιμετωπίζοντας τις εμπορικές απειλές ως διαπραγματευτικό θόρυβο, ειδικά μετά τις συμφωνίες που είχαν επιτευχθεί με τη Βρετανία και την Ευρωπαϊκή Ένωση.

«Οι ελπίδες ότι το θέμα των δασμών είχε κλείσει για φέτος διαψεύστηκαν», σημειώνει ο επικεφαλής οικονομολόγος της Berenberg, Χόλγκερ Σμίτινγκ, εκτιμώντας ότι οι αγορές επιστρέφουν σε ένα περιβάλλον παρόμοιο με εκείνο της περασμένης άνοιξης, έστω και με μεγαλύτερη εμπειρία διαχείρισης τέτοιων κραδασμών.

Πίεση στο ευρώ, ερωτηματικά για το δολάριο

Οι πρώτες αντιδράσεις αναμένεται να φανούν στην αγορά συναλλάγματος. Το ευρώ, το οποίο έκλεισε την Παρασκευή κοντά στα 1,16 δολάρια, στα χαμηλότερα επίπεδα από τα τέλη Νοεμβρίου, εκτιμάται ότι θα δεχθεί πρόσθετες πιέσεις με το άνοιγμα των ασιατικών αγορών. Αντίθετα, το δολάριο παραμένει μεν παραδοσιακό ασφαλές καταφύγιο, αλλά η ένταση γύρω από την Ουάσινγκτον ενδέχεται να περιορίσει τα οφέλη του, όπως είχε συμβεί και τον Απρίλιο του 2025.

Στην Ευρώπη, η εικόνα θεωρείται περισσότερο διαχειρίσιμη. Οι βασικοί χρηματιστηριακοί δείκτες βρίσκονται κοντά σε ιστορικά υψηλά, με τον γερμανικό DAX και τον βρετανικό FTSE να καταγράφουν άνοδο άνω του 3% από την αρχή του έτους, ξεπερνώντας σε απόδοση τον αμερικανικό S&P 500. Όπως επισημαίνουν αναλυτές, τυχόν διόρθωση εκτιμάται ότι θα είναι περιορισμένη και όχι συγκρίσιμη με την αναταραχή της περσινής άνοιξης.

Αμυντικές μετοχές, χρυσός και γεωπολιτικός κίνδυνος

Εξαίρεση στο ευρωπαϊκό ταμπλό αναμένεται να αποτελέσουν οι μετοχές του αμυντικού κλάδου, οι οποίες ενισχύονται από την κλιμάκωση της γεωπολιτικής έντασης. Ο κλάδος έχει καταγράψει άνοδο σχεδόν 15% μέσα στον μήνα, αντανακλώντας τις ανησυχίες που πυροδοτούνται τόσο από τη Γροιλανδία όσο και από ευρύτερες διεθνείς εξελίξεις.

Παράλληλα, ο χρυσός διατηρείται κοντά σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, επιβεβαιώνοντας τον ρόλο του ως ασφαλές καταφύγιο σε περιόδους αβεβαιότητας. Το κλίμα επιβαρύνεται περαιτέρω από τα ανοιχτά μέτωπα της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής, τις συζητήσεις για πιθανή παρέμβαση στο Ιράν και τις επιθέσεις κατά της ανεξαρτησίας της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ.

Σύμφωνα με την ετήσια έρευνα αντίληψης κινδύνων του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ, που δημοσιοποιήθηκε ενόψει της συνόδου στο Νταβός, η οικονομική αντιπαράθεση μεταξύ κρατών αναδεικνύεται πλέον ως ο μεγαλύτερος παγκόσμιος κίνδυνος, ξεπερνώντας ακόμη και τον ένοπλο πόλεμο.

Ανθεκτικές αγορές, αλλά όχι άτρωτες

Παρά το βαρύ γεωπολιτικό σκηνικό, οι επενδυτές δείχνουν σε έναν βαθμό εξοικειωμένοι με τις απότομες μεταβολές. Όπως σημειώνει η γεωπολιτική αναλύτρια Τίνα Φόρνταμ, το επενδυτικό κλίμα έχει αποδειχθεί αξιοσημείωτα ανθεκτικό απέναντι σε «σχεδόν αδιανόητες εξελίξεις», αντανακλώντας τόσο την πεποίθηση ότι ο Τραμπ δεν θα υλοποιήσει πλήρως όλες τις απειλές του όσο και την εκτίμηση ότι οι αγορές μπορούν να απορροφήσουν τέτοιους κραδασμούς.

Το ερώτημα, ωστόσο, παραμένει ανοιχτό: αν οι απειλές μετατραπούν σε πράξη, η ανθεκτικότητα αυτή θα δοκιμαστεί εκ νέου, σε ένα περιβάλλον όπου το εμπόριο, η γεωπολιτική και η νομισματική πολιτική διασταυρώνονται επικίνδυνα.

Διαβάστε επίσης: Κλιμακώνει ο Τραμπ: Νέος δασμός σε ευρωπαϊκές χώρες που έστειλαν στρατό στη Γροιλανδία