Η Κομισιόν σχεδιάζει ριζική μεταρρύθμιση με αλλαγές σε δέκα νόμους για τη δημιουργία ενιαίας χρηματοπιστωτικής αγοράς

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προετοιμάζει ένα από τα πιο φιλόδοξα πακέτα θεσμικών αλλαγών της τελευταίας δεκαετίας, με στόχο να διαμορφώσει μια πραγματικά ενιαία ευρωπαϊκή χρηματοπιστωτική αγορά, ικανή να σταθεί απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα. Σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες του Politico, η Κομισιόν σκοπεύει να παρουσιάσει τον Δεκέμβριο ένα ευρύ σχέδιο τροποποιήσεων που θα επηρεάσει τουλάχιστον δέκα νομοθετήματα, από τη ρύθμιση των επενδυτικών προϊόντων και των κρυπτονομισμάτων έως τον τρόπο εποπτείας των ευρωπαϊκών αγορών.

Η πρωτοβουλία αυτή εντάσσεται στο πλαίσιο της «Ένωσης Κεφαλαιαγορών» (Capital Markets Union) και φιλοδοξεί να άρει τα εθνικά εμπόδια που περιορίζουν τις επενδύσεις εντός της ΕΕ. Η Επιτροπή στοχεύει να αυξήσει τη ρευστότητα και τη διαθεσιμότητα κεφαλαίων για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, οι οποίες συχνά μετακινούνται στις ΗΠΑ για να εξασφαλίσουν ευνοϊκότερη χρηματοδότηση.

Δέκα νομοθεσίες στο μικροσκόπιο – Στόχος μια πραγματικά ενιαία αγορά

Το υπό διαμόρφωση πακέτο θα αναθεωρεί σημαντικά νομοθετήματα, όπως οι κανονισμοί MiFID και MiFIR για τις χρηματοπιστωτικές αγορές, ο EMIR για τα εκκαθαριστήρια, οι AIFMD και UCITS για τα επενδυτικά κεφάλαια, καθώς και οι CSDR και MiCA που αφορούν τα κεντρικά αποθετήρια και τα κρυπτονομίσματα αντίστοιχα.

Παράλληλα, προβλέπεται η αναμόρφωση της λειτουργίας της ESMA (Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών), με τη μεταφορά περισσότερων εποπτικών αρμοδιοτήτων από τις εθνικές αρχές σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Η αλλαγή αυτή, ωστόσο, αναμένεται να πυροδοτήσει σφοδρές πολιτικές αντιπαραθέσεις.

Η μάχη για την εποπτεία: Παρίσι εναντίον μικρότερων χωρών

Το πιο ακανθώδες σημείο του σχεδίου αφορά την ενίσχυση της κεντρικής εποπτείας. Η Γαλλία υποστηρίζει δυναμικά τη συγκέντρωση αρμοδιοτήτων υπό την ESMA, η οποία εδρεύει στο Παρίσι, θεωρώντας ότι έτσι θα ενισχυθεί η διαφάνεια και η σταθερότητα των αγορών. Αντίθετα, χώρες όπως το Λουξεμβούργο και η Ιρλανδία εκφράζουν έντονες αντιρρήσεις, φοβούμενες απώλεια επιρροής και μεταφορά εταιρικών εδρών εκτός των συνόρων τους.

Η Γερμανία εμφανίζεται διχασμένη: ενώ ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς και ο υπουργός Οικονομικών Λαρς Κλίνγκμπάιλ δηλώνουν υπέρ της ενοποίησης των κεφαλαιαγορών, το Βερολίνο παραμένει επιφυλακτικό απέναντι στην κεντρική εποπτεία των κρυπτονομισμάτων, η οποία αποτελεί βασικό στοιχείο του πακέτου της Επιτροπής.

Ενίσχυση της ESMA και νέο μοντέλο διακυβέρνησης

Η Κομισιόν προτείνει η ESMA να αποκτήσει την πλήρη εποπτεία όλων των παρόχων υπηρεσιών κρυπτο-assets, καθώς και των μεγάλων διασυνοριακών χρηματιστηρίων, εκκαθαριστηρίων και κεντρικών αποθετηρίων τίτλων. Η νέα δομή θα περιλαμβάνει ένα ανεξάρτητο εκτελεστικό συμβούλιο, που θα λαμβάνει εποπτικές αποφάσεις, μειώνοντας τον ρόλο των εθνικών αρχών.

Επιπλέον, θα αλλάξει ο τρόπος χρηματοδότησης της Αρχής, με μεγαλύτερο μερίδιο να προέρχεται από τέλη εποπτείας της αγοράς και μικρότερη εξάρτηση από τις εθνικές συνεισφορές. Η Κομισιόν θεωρεί ότι η ενίσχυση της ESMA είναι κρίσιμη για να αντιμετωπιστεί ο κατακερματισμός των αγορών και να ενισχυθεί η εμπιστοσύνη των επενδυτών.

Οι επόμενες κινήσεις και τα πολιτικά εμπόδια

Το πακέτο μέτρων αναμένεται να δημοσιευθεί τον Δεκέμβριο και να τεθεί στο επίκεντρο της συνόδου κορυφής των ηγετών της ΕΕ στις Βρυξέλλες τον ίδιο μήνα. Ωστόσο, διπλωματικές πηγές εκτιμούν ότι οι διαπραγματεύσεις θα είναι μακρές και δύσκολες, καθώς η συζήτηση για την κατανομή εξουσιών μεταξύ Βρυξελλών και εθνικών κυβερνήσεων παραμένει ιδιαίτερα ευαίσθητη.

Η Κομισιόν, πάντως, εμφανίζεται αποφασισμένη να προχωρήσει, καθώς θεωρεί ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να ανταγωνιστεί τις ΗΠΑ χωρίς μια πραγματικά ενιαία κεφαλαιαγορά που θα διευκολύνει τη ροή επενδύσεων και θα μειώσει την εξάρτηση από τραπεζική χρηματοδότηση.

Διαβάστε επίσης: Πώς η Euronext χτίζει ένα ευρωπαϊκό υπερχρηματιστήριο με επίκεντρο την Αθήνα