Η Ζαχάροβα κατηγορεί τη Δύση για δεκαετίες παραβιάσεων, μεταξύ άλλων και την τουρκική εισβολή στην Κύπρο του 1974

Η Μόσχα επανέφερε ιστορικά επεισόδια διεθνών κρίσεων, αναζωπυρώνοντας το διπλωματικό μέτωπο με τη Δύση. Η εκπρόσωπος του ρωσικού ΥΠΕΞ, Μαρία Ζαχάροβα, σε ανάρτησή της στο Telegram, χαρακτήρισε «προφανές ψέμα» τους ισχυρισμούς της Υπουργού Εξωτερικών της Φινλανδίας, Ελίνα Βάλτονεν, ότι η Ρωσία έχει παραβιάσει τις αρχές της Συμφωνίας του Ελσίνκι.

Με αιχμηρή γλώσσα, η Ζαχάροβα αντέστρεψε τις κατηγορίες, υποστηρίζοντας ότι για δεκαετίες «η Δύση είναι αυτή που έχει υπονομεύσει τις θεμελιώδεις αρχές της διεθνούς τάξης», ανασύροντας γεγονότα από την κυπριακή τραγωδία του 1974, τον πόλεμο στη Γιουγκοσλαβία και το Κόσοβο, έως τις μυστικές φυλακές της CIA.

Οι αρχές του Ελσίνκι και η ιστορική τους σημασία

Η Συμφωνία του Ελσίνκι (1975), υπογεγραμμένη από 35 χώρες, θεμελίωσε τον ΟΑΣΕ και καθιέρωσε δέκα βασικές αρχές: σεβασμό της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας, μη επέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις, ειρηνική επίλυση διαφορών, αποχή από χρήση βίας και σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Στην παρούσα φάση του πολέμου στην Ουκρανία, το Ελσίνκι επανέρχεται στο επίκεντρο ως συμβολικό σημείο αναφοράς, όμως, όπως υπογράμμισε η Ζαχάροβα, «οι παραβιάσεις της Δύσης προηγούνται και αποδυναμώνουν τα επιχειρήματά της».

Τα επεισόδια που επικαλέστηκε η Ζαχάροβα

Η Ρωσίδα εκπρόσωπος παρουσίασε μια μακρά λίστα ιστορικών γεγονότων τα οποία θεωρεί ότι υπονόμευσαν το πνεύμα του Ελσίνκι:

• Κύπρος 1974: κατηγόρησε την ελληνική χούντα του Ιωαννίδη για το πραξικόπημα που οδήγησε στην κρίση, αποσιωπώντας όμως την τουρκική εισβολή και την συνεχιζόμενη κατοχή.

• Διάλυση της Γιουγκοσλαβίας: μνημόνευσε την πρόωρη αναγνώριση Σλοβενίας και Κροατίας από τη Γερμανία το 1991, τον πόλεμο της Κροατίας στην Κράινα (1995) και τους βομβαρδισμούς του ΝΑΤΟ στη Σερβία το 1999 χωρίς έγκριση ΟΗΕ.

• Κόσοβο 2008: επέκρινε την αναγνώριση της ανεξαρτησίας του από δυτικά κράτη.

• Ουκρανία 2014: χαρακτήρισε την ανατροπή Γιανουκόβιτς «πραξικόπημα υποστηριζόμενο από τη Δύση», παραβίαση της αρχής μη επέμβασης.

• Μυστικές φυλακές της CIA σε Λιθουανία, Πολωνία, Ρουμανία: κατηγορία για καταπάτηση ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

• Κορσική: επέκρινε τη Γαλλία για άρνηση αναγνώρισης εθνικής ταυτότητας.

• Νήσοι Τσάγκος: κατηγόρησε τη Βρετανία ότι αγνοεί αποφάσεις του ΟΗΕ για αποχώρηση από το αρχιπέλαγος.

Η τοποθέτηση της Ζαχάροβα επιδιώκει να παρουσιάσει τη Μόσχα ως υπερασπιστή του διεθνούς δικαίου, σε αντιδιαστολή με τις δυτικές επεμβάσεις των τελευταίων δεκαετιών.

Προσωπικές αιχμές κατά της Βάλτονεν και της ΕΕ

Πέρα από την ιστορική αναδρομή, η Ζαχάροβα εξαπέλυσε προσωπική κριτική στην Ελίνα Βάλτονεν, αμφισβητώντας το διπλωματικό της υπόβαθρο λόγω της προηγούμενης επαγγελματικής της εμπειρίας σε οικονομικά και διοργάνωση εκδηλώσεων.

Επέκτεινε μάλιστα τη μομφή της στην ηγεσία της ΕΕ, λέγοντας ότι «είναι ενδεικτικό πως η πρόεδρος της Κομισιόν είναι γυναικολόγος, χωρίς διπλωματική εκπαίδευση», κατηγορώντας τις Βρυξέλλες για «ελλιπή σοβαρότητα στη διαχείριση κρίσιμων διεθνών υποθέσεων».

Νέα όξυνση στη Δύση, επιλεκτική μνήμη από τη Μόσχα

Η ρωσική παρέμβαση έρχεται σε μια περίοδο κλιμακούμενης έντασης στις σχέσεις της Μόσχας με το ΝΑΤΟ και την ΕΕ, καθώς συνεχίζεται ο πόλεμος στην Ουκρανία.

Η επιλεκτική αναφορά της Ζαχάροβα στην κυπριακή κρίση, με αποσιώπηση της τουρκικής εισβολής, αναμένεται να προκαλέσει αντιδράσεις τόσο στην Κύπρο όσο και στην Ελλάδα, ενώ εγείρει ερωτήματα για τη συνέπεια της Μόσχας στον σεβασμό των ίδιων αρχών που επικαλείται.

Η αναζωπύρωση της αντιπαράθεσης για το ιστορικό βάρος της Συμφωνίας του Ελσίνκι επιβεβαιώνει ότι το διεθνές δίκαιο παραμένει όπλο και πεδίο αντιπαράθεσης στην παγκόσμια γεωπολιτική σκακιέρα.