Η πρώτη Έκθεση για την Παγκόσμια Ανισότητα της Ομάδας των Είκοσι (G20) εντοπίζει την ανισότητα ως κρίσιμο παράγοντα συστημικού κινδύνου για τη μακροοικονομική και κοινωνικοπολιτική σταθερότητα. Η έκθεση προτείνει τη δημιουργία μόνιμης επιτροπής πολιτικής συντονισμού, με αρμοδιότητα την παρακολούθηση δεικτών ανισότητας (εισοδηματικής, περιουσιακής και διαγενεακής), την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των μέτρων αναδιανομής και την παροχή τεχνικών εισηγήσεων προς τις κυβερνήσεις των κρατών-μελών.
Η επιτροπή θα λειτουργεί ως θεσμικός μηχανισμός συγκριτικής αξιολόγησης (benchmarking mechanism), υποστηριζόμενος από κοινό πλαίσιο δεικτών ανισότητας και κοινωνικής κινητικότητας, με στόχο τη βελτίωση της διαφάνειας, της συγκρισιμότητας και της πολιτικής συνέπειας σε διεθνές επίπεδο.
Στο εισαγωγικό του σχόλιο, ο νομπελίστας οικονομολόγος Τζόζεφ Στίγκλιτς τόνισε ότι «είναι καιρός να αναγνωρίσουμε πως βρισκόμαστε επίσης σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης λόγω της ανισότητας», επισημαίνοντας την ανάγκη ενσωμάτωσης της διάστασης της ανισότητας στους δείκτες μακροοικονομικής ανθεκτικότητας και δημοσιονομικής βιωσιμότητας.
Η έκθεση συντάχθηκε από ομάδα εμπειρογνωμόνων υπό την ηγεσία του νομπελίστα οικονομολόγου Τζόζεφ Στίγκλιτς, και προτείνει η επιτροπή να παρακολουθεί τις τάσεις της ανισότητας, να αξιολογεί τους παράγοντες που την προκαλούν και να εξετάζει εναλλακτικές πολιτικές αντιμετώπισης, σύμφωνα με ανακοίνωση που διανεμήθηκε μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου την Τρίτη.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, το 1% των πλουσιότερων ανθρώπων στον κόσμο απέσπασε το 41% του συνολικού νέου πλούτου την περίοδο 2020-2024, ενώ μόλις το 1% κατευθύνθηκε προς το φτωχότερο 50% του παγκόσμιου πληθυσμού.
«Ο κόσμος κατανοεί ότι βρισκόμαστε σε κατάσταση κλιματικής έκτακτης ανάγκης. Είναι καιρός να αναγνωρίσουμε ότι βρισκόμαστε επίσης σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης λόγω της ανισότητας», ανέφερε ο Στίγκλιτς, προσθέτοντας ότι «μερικές από τις σοβαρότερες επιπτώσεις της ανισότητας πλήττουν άμεσα τη λειτουργία της δημοκρατίας».
Η έκθεση επισημαίνει ότι η κοινωνική δυσαρέσκεια, τροφοδοτούμενη από τη φτώχεια και την ανεργία, έχει οδηγήσει χιλιάδες νέους σε διαδηλώσεις και κινητοποιήσεις —όπως αυτές της λεγόμενης Γενιάς Ζ— που συνέβαλαν στην ανατροπή κυβερνήσεων στη Μαδαγασκάρη και το Νεπάλ, αλλά και στην άνοδο λαϊκιστικών ηγετών, μεταξύ των οποίων ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ.
Η εντολή για τη σύνταξη της έκθεσης δόθηκε από τη Νότια Αφρική, η οποία ασκεί την εκ περιτροπής προεδρία της G-20. Ο πρόεδρος της χώρας, Σίριλ Ραμαφόζα, ζήτησε από την επιτροπή να υποβάλει συγκεκριμένες προτάσεις για τη μείωση του κοινωνικού και οικονομικού χάσματος. Οι εισηγήσεις περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, μεταρρυθμίσεις στους διεθνείς κανόνες περί φορολογίας και δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας.
Ο Ραμαφόζα αναμένεται να φιλοξενήσει τη σύνοδο κορυφής των ηγετών της G-20 στο Γιοχάνεσμπουργκ εντός του μήνα, προτού παραδώσει την προεδρία στις Ηνωμένες Πολιτείες την 1η Δεκεμβρίου. Ωστόσο, η επιφυλακτικότητα του Τραμπ απέναντι στις προτεραιότητες της νοτιοαφρικανικής προεδρίας υποδηλώνει ότι η Ουάσιγκτον δύσκολα θα στηρίξει τα ευρήματα της έκθεσης Στίγκλιτς.
Ο Ραμαφόζα δήλωσε πρόσφατα ότι παραμένει αβέβαιο αν ο Τραμπ θα παραστεί στη σύνοδο του Γιοχάνεσμπουργκ, ενώ ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών έχει ήδη γνωστοποιήσει ότι δεν θα συμμετάσχει σε προπαρασκευαστική συνάντηση στις αρχές του 2025, επικρίνοντας το γεγονός ότι η Νότια Αφρική εστίασε την προεδρία της στην προώθηση της αλληλεγγύης, της ισότητας και της βιωσιμότητας.
Μ.Η.Τ. 242183