Σκληρή δημόσια αντιπαράθεση για τη Γάζα στη συνάντηση Μερτς-Ερντογάν, παρά τη συμφωνία για ενίσχυση της αμυντικής συνεργασίας

Με επίσημη τελετή και κανονιοβολισμούς υποδέχθηκε ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν τον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς στο προεδρικό μέγαρο της Άγκυρας, σε μια συνάντηση που σηματοδότησε νέα φάση στις σχέσεις Τουρκίας-Γερμανίας. Η επίσκεψη του Μερτς, η πρώτη μετά την ανάληψη των καθηκόντων του, ήρθε λίγες ημέρες μετά την επίσκεψη του Βρετανού πρωθυπουργού Κιρ Στάρμερ και περιελάμβανε μια ευρεία ατζέντα που κάλυπτε την αμυντική συνεργασία, τα ευρωτουρκικά και τις περιφερειακές εξελίξεις.

Εμβάθυνση στη στρατηγική συνεργασία

Κεντρικό σημείο των συνομιλιών αποτέλεσε η αγορά των μαχητικών Eurofighter από την Τουρκία, για τα οποία η Γερμανία είχε πλέον άρει τις αντιρρήσεις της. Η εξέλιξη αυτή άνοιξε τον δρόμο για μια νέα περίοδο στρατηγικής αμυντικής συνεργασίας ανάμεσα στις δύο χώρες. Ο Μερτς δήλωσε ότι «η Ευρώπη διανύει μια νέα γεωπολιτική εποχή» και πως «η Τουρκία δεν μπορεί να μείνει εκτός της ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφάλειας», αναγνωρίζοντας την Άγκυρα ως κρίσιμο παράγοντα σταθερότητας.

Σε ό,τι αφορά τα ευρωτουρκικά, ο Γερμανός καγκελάριος επανέλαβε τη στήριξη της χώρας του στην ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας, σημειώνοντας πως «θέλουμε να δούμε την Τουρκία στην ΕΕ», με την επισήμανση όμως ότι «ο δρόμος για την Ένωση περνά μέσα από τα κριτήρια της Κοπεγχάγης». Ο Ερντογάν, απαντώντας, δήλωσε ότι η Τουρκία «δεν φοβάται τα ευρωπαϊκά στάνταρ», προσθέτοντας με αιχμή πως «αν η Ευρώπη έχει τα κριτήρια της Κοπεγχάγης, εμείς έχουμε τα κριτήρια της Άγκυρας».

Δημόσια αντιπαράθεση για τη Γάζα

Η συνέντευξη Τύπου που ακολούθησε τη συνάντηση επισκιάστηκε από τη σφοδρή δημόσια αντιπαράθεση των δύο ηγετών για τον πόλεμο στη Γάζα. Ο Μερτς, απαντώντας σε ερώτηση Τούρκου δημοσιογράφου, επανέλαβε τη διαχρονική θέση του Βερολίνου υπέρ του Ισραήλ, υπογραμμίζοντας ότι «η Γερμανία θα στέκεται πάντα στο πλευρό του κράτους του Ισραήλ και του εβραϊκού λαού». Τόνισε ότι «το Ισραήλ έχει το δικαίωμα στην αυτοάμυνα» και πρόσθεσε πως «η Χαμάς θα μπορούσε να είχε αποτρέψει την απώλεια τόσων ζωών αν είχε απελευθερώσει τους ομήρους και παραδώσει τα όπλα της».

Οι δηλώσεις αυτές προκάλεσαν έντονη αντίδραση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος αμφισβήτησε ανοικτά την προσέγγιση της Γερμανίας. «Περισσότεροι από 60.000 άνθρωποι σκοτώθηκαν, ανάμεσά τους παιδιά και γυναίκες. Η Χαμάς δεν έχει βόμβες ούτε πυρηνικά. Όλα τα όπλα τα έχει το Ισραήλ και τα χρησιμοποιεί. Δεν τα βλέπετε αυτά στη Γερμανία;» δήλωσε χαρακτηριστικά, ανεβάζοντας τους τόνους της συνέντευξης και επιμένοντας ότι η Άγκυρα «δεν μπορεί να παραμείνει σιωπηλή απέναντι σε μια ανθρωπιστική τραγωδία».

Νέα ισορροπία στις ευρωτουρκικές σχέσεις

Παρά τις διαφωνίες, και οι δύο πλευρές εμφανίστηκαν αποφασισμένες να διατηρήσουν τον διάλογο ανοιχτό, ιδιαίτερα στους τομείς της άμυνας, της ενεργειακής ασφάλειας και της βιομηχανικής συνεργασίας. Ο Μερτς μίλησε για την ανάγκη ενός «στρατηγικού διαλόγου» μεταξύ Άγκυρας και ΕΕ, ενώ ο Ερντογάν υπογράμμισε ότι η Τουρκία θα συνεχίσει να λειτουργεί ως «ανεξάρτητος, αλλά σταθερός εταίρος» ανάμεσα στην Ευρώπη και την Ασία.

Η συνάντηση αυτή επιβεβαίωσε ότι, παρά τις γεωπολιτικές εντάσεις, η Τουρκία επανέρχεται στο προσκήνιο των ευρωπαϊκών ισορροπιών, επιδιώκοντας ρόλο-κλειδί στην ασφάλεια της περιοχής, χωρίς να εγκαταλείπει τη ρητορική της διαφοροποίησης σε ζητήματα εξωτερικής πολιτικής.