Το Ιράν προχωρά σε πρωτοφανή ψηφιακή καταστολή μπλοκάροντας ακόμη και το Starlink, αποκόπτοντας τους διαδηλωτές από τον έξω κόσμο

Το Ιράν μπαίνει σε μια νέα, πιο σκοτεινή φάση ψηφιακής καταστολής. Μετά το γενικευμένο κρατικό μπλακάουτ στο διαδίκτυο, η Τεχεράνη επιχείρησε να κλείσει και το τελευταίο παράθυρο επικοινωνίας των πολιτών με τον έξω κόσμο, ενεργοποιώντας παρεμβολές που έπληξαν τη δορυφορική σύνδεση του Starlink. Για πρώτη φορά, σύμφωνα με αναφορές ακτιβιστών και τεχνικών παρατηρητών, το καθεστώς χρησιμοποίησε ηλεκτρονικά μέσα τέτοιας κλίμακας ώστε να προκαλέσει σχεδόν καθολική αποσταθεροποίηση ακόμη και ενός δικτύου που σχεδιάστηκε για να παρακάμπτει κρατικούς ελέγχους.

Το αποτέλεσμα ήταν μια χώρα που βυθίστηκε όχι μόνο σε ψηφιακή σιωπή, αλλά και σε τεχνολογική αβεβαιότητα. Οι συνδέσεις διακόπτονταν διαρκώς, τα δεδομένα χάνονταν και η μετάδοση εικόνας και πληροφορίας από τις εστίες των διαδηλώσεων προς το εξωτερικό έγινε εξαιρετικά δύσκολη, αν όχι αδύνατη, σε μεγάλες περιοχές.

Από το κρατικό μπλακάουτ στον πόλεμο του φάσματος

Η Τεχεράνη διαθέτει μακρά εμπειρία στον έλεγχο της πληροφορίας. Εδώ και χρόνια παρεμβάλλει ξένα τηλεοπτικά σήματα, μπλοκάρει πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης και διακόπτει κινητές και σταθερές συνδέσεις όποτε οι πολιτικές συνθήκες το επιβάλλουν. Η εμφάνιση του Starlink, που επιτρέπει πρόσβαση στο διαδίκτυο χωρίς την υποδομή των κρατικών παρόχων, απλώς μετέφερε αυτή τη σύγκρουση σε ένα πιο σύνθετο τεχνολογικό επίπεδο.

Αντί να προσπαθήσει να «ρίξει» συνολικά το δορυφορικό σύστημα, κάτι πρακτικά αδύνατο, το ιρανικό κράτος φαίνεται να επέλεξε μια πιο ρεαλιστική και πιο αποτελεσματική τακτική: την τοπική αποσταθεροποίηση. Με ισχυρές παρεμβολές σε συγκεκριμένες γεωγραφικές ζώνες, η σύνδεση καθίσταται αργή, αναξιόπιστη και τελικά άχρηστη για όσους προσπαθούν να μεταδώσουν βίντεο, εικόνες και μαρτυρίες.

Πόσο ευάλωτο είναι τελικά το Starlink

Παρά τη χρήση δορυφόρων χαμηλής τροχιάς, κατευθυνόμενων κεραιών και κρυπτογραφημένων καναλιών, το Starlink δεν λειτουργεί σε τεχνολογικό κενό. Η εκπομπή παρεμβολών υψηλής ισχύος στο κατάλληλο φάσμα μπορεί να διαταράξει τη λήψη σήματος, ιδιαίτερα όταν αυτή γίνεται από σταθερές ή ημιμόνιμες εγκαταστάσεις σε πυκνοκατοικημένες περιοχές.

Σύμφωνα με τεχνικές εκτιμήσεις που έχουν δει το φως της δημοσιότητας, σε ορισμένες περιοχές του Ιράν το packet loss έφτασε σε επίπεδα της τάξης του 30% και κατά τόπους ακόμη και του 80%, ένα ποσοστό που καθιστά οποιαδήποτε σοβαρή χρήση του δικτύου πρακτικά αδύνατη. Αναλυτές συγκρίνουν την εικόνα με τεχνικές παρεμβολών GPS και δορυφορικών επικοινωνιών που έχουν χρησιμοποιηθεί σε πολεμικές ζώνες, όπως στην Ουκρανία, με τη διαφορά ότι εδώ εφαρμόζονται στο εσωτερικό μιας χώρας, εναντίον του ίδιου του πληθυσμού της.

Η λογική της φθοράς αντί του απόλυτου μπλακάουτ

Σε αντίθεση με το κλείσιμο των εγχώριων παρόχων, που γίνεται με μια κυβερνητική εντολή, η παρεμπόδιση της δορυφορικής σύνδεσης απαιτεί συνεχή τεχνολογική προσπάθεια. Ακριβώς σε αυτό επενδύει το ιρανικό καθεστώς. Δεν χρειάζεται να επιτύχει απόλυτο αποκλεισμό. Αρκεί να μετατρέψει την επικοινωνία σε κάτι αργό, επισφαλές και απρόβλεπτο, ώστε να χάνει τη χρησιμότητά της ως εργαλείο μαζικής κινητοποίησης και διεθνούς δημοσιότητας.

Το μήνυμα προς τους πολίτες είναι σαφές. Ακόμη και τεχνολογίες που αναπτύσσονται εκτός συνόρων, από εταιρείες όπως η SpaceX, δεν εγγυώνται ελεύθερη ροή πληροφορίας εντός του Ιράν. Το κράτος δείχνει ότι μπορεί να επεκτείνει τον έλεγχό του από τα επίγεια δίκτυα μέχρι τον ίδιο τον ουρανό.

Όταν η καταστολή περνά στο διάστημα

Η παρεμβολή στο Starlink δεν είναι απλώς ένα τεχνικό επεισόδιο. Είναι κομμάτι μιας ευρύτερης στρατηγικής πληροφοριακής απομόνωσης, με στόχο να κερδηθεί χρόνος, να θολώσει η εικόνα προς τα έξω και να περιοριστεί η δυναμική των διαδηλώσεων στο εσωτερικό.

Στο σύγχρονο Ιράν, η μάχη για τον έλεγχο δεν δίνεται μόνο στους δρόμους και στις πλατείες. Δίνεται πλέον στο ηλεκτρομαγνητικό φάσμα, εκεί όπου η πολιτική ισχύς συναντά την τεχνολογία.

Διαβάστε επίσης: Συναγερμός στο Ισραήλ για ενδεχόμενη επέμβαση των ΗΠΑ στο Ιράν