Το συνταξιοδοτικό γίνεται εστία πολιτικής αστάθειας στη Γερμανία: Βαθύ ρήγμα στο CDU – Σενάρια για κυβέρνηση μειοψηφίας

Η κυβέρνηση συνασπισμού CDU-CSU-SPD, που σχηματίστηκε με διαδικασίες εξπρές μετά τις εκλογές του Φεβρουαρίου, αντιμετωπίζει ήδη τη σοβαρότερη κρίση της. Το ζήτημα που απειλεί τη συνοχή της δεν είναι άλλο από τη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού, ένα θέμα που καλύφθηκε με «εποικοδομητική ασάφεια» στην προγραμματική συμφωνία και τώρα επανέρχεται επιτακτικά, δημιουργώντας σεισμό στο εσωτερικό του Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος.

Η νεολαία του CDU, η ισχυρή Junge Union που στήριξε με συνέπεια τον Φρίντριχ Μερτς, έχει στραφεί ανοικτά εναντίον του. Ο αρχηγός της, Γιοχάνες Βίνκελ, υπενθυμίζει ότι χωρίς τη JU ο νέος καγκελάριος δεν θα είχε φτάσει ποτέ στη θέση που βρίσκεται, ζητώντας τώρα «ομαδικό παιχνίδι». Αντίστοιχα, ο Κέβιν Γκιόσντορτς, επικεφαλής της JU στη Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία, υπογραμμίζει ότι οι νέοι στήριξαν τον Μερτς στις πιο δύσκολες στιγμές και περιμένουν ανταπόδοση.

Στην πράξη, το «αντάρτικο» αποκτά πλέον κοινοβουλευτική δύναμη. Ο 28χρονος βουλευτής Γιοχάνες Φόλκμαν, εγγονός του Χέλμουτ Κολ, δηλώνει ότι τουλάχιστον 18 βουλευτές της JU δεν θα ψηφίσουν το ασφαλιστικό νομοσχέδιο και ότι έχει ήδη πείσει ακόμη 20–30 συναδέλφους να υιοθετήσουν την ίδια στάση. Με δεδομένη την οριακή πλειοψηφία των 12 εδρών στην 630μελή Bundestag, η πίεση προς τον καγκελάριο γίνεται εκρηκτική.

Η ασφαλιστική μεταρρύθμιση στο επίκεντρο

Η συμφωνία CDU-CSU-SPD προέβλεπε εγγυημένο επίπεδο σύνταξης στο 48% του μέσου μισθού έως το 2031, καθώς και μη αύξηση του ορίου συνταξιοδότησης πέρα από τα 67 έτη. Η Junge Union καταγγέλλει ότι η μεταρρύθμιση που κατέθεσε η σοσιαλδημοκράτης υπουργός Εργασίας Μπέρμπελ Μπας ξεφεύγει από το πλαίσιο, δημιουργώντας πρόσθετο δημοσιονομικό βάρος 120 δισ. ευρώ μεταξύ 2032 και 2040.

Οι νέοι βουλευτές κατηγορούν την κυβέρνηση ότι επιβαρύνει δυσανάλογα τις νεότερες γενιές, τη στιγμή που η γερμανική οικονομία αντιμετωπίζει στασιμότητα και η χώρα μπαίνει στη φάση μαζικής συνταξιοδότησης των Baby Boomers. Οι δημογραφικοί δείκτες είναι αμείλικτοι: σήμερα αναλογούν μόλις δύο εργαζόμενοι ανά συνταξιούχο, από τρεις πριν λίγα χρόνια και έξι τη δεκαετία του 1950. Οι συνταξιοδοτικές εισφορές έχουν αγγίξει το 19% των μισθών και αναμένεται να αυξηθούν.

Για τους «αντάρτες», μια οριακή μείωση της αναπλήρωσης από το 48% στο 47% θα ήταν πιο δίκαιη και δημοσιονομικά βιώσιμη επιλογή. «Το βάρος πέφτει δυσανάλογα πάνω στη γενιά μας», προειδοποιεί ο Φόλκμαν. «Μπορείτε να το συμβιβάσετε αυτό με την αξιοπιστία σας;», διερωτάται ο Λάουρεντς Κίφερ της JU Μονάχου.

Κοινωνική ανησυχία και πίεση προς την κυβέρνηση

Οι Γερμανοί εμφανίζονται ιδιαίτερα ανήσυχοι για το μέλλον των συντάξεών τους. Στη δημοσκόπηση DeutschlandTrend, μόλις το 48% δηλώνει ότι αισθάνεται οικονομικά ασφαλές για τα γηρατειά, 14 μονάδες κάτω από το 2017.

Η κυβέρνηση σχεδιάζει ενημερωτικές καμπάνιες για την ενίσχυση της ιδιωτικής αποταμίευσης μέσω επενδύσεων όπως οι μετοχές, ενώ προωθεί και το σχέδιο «ενεργής σύνταξης», που επιτρέπει εργασία μετά τα 67 με αφορολόγητα έως 2.000 ευρώ τον μήνα.

Πολιτική φθορά και «σκιές» Σολτς

Η πίεση φέρνει τον Μερτς αντιμέτωπο με τον μεγαλύτερο πολιτικό κίνδυνο της καριέρας του. Η υπουργός Οικογένειας Κάριν Πριν πρότεινε ήδη να αναβληθεί η ψήφιση του νομοσχεδίου για το 2026 ώστε να αποφευχθεί κυβερνητική κρίση.

Ο καγκελάριος βλέπει το κύρος του να δέχεται πλήγμα, καθώς οι εσωτερικές διαμάχες θυμίζουν ολοένα και περισσότερο τις δυσλειτουργίες της περιόδου Σολτς. Οι συγκρούσεις για τη θητεία, η διπλή ψηφοφορία για την εκλογή του Μερτς, η άρνηση βουλευτών του CDU να στηρίξουν επιλογές του SPD και οι αμφιλεγόμενες δηλώσεις υπουργών πυροδοτούν αίσθηση αστάθειας. Το AfD κερδίζει έδαφος στις δημοσκοπήσεις και τέσσερις κρίσιμες τοπικές εκλογές το 2026 πλησιάζουν.

Η γερμανική πολιτική σκηνή εισέρχεται σε περίοδο υψηλής αβεβαιότητας. Το συνταξιοδοτικό μπορεί να εξελιχθεί σε κρίση που θα κρίνει την αντοχή της κυβέρνησης – και ίσως ακόμη και τη διάρκεια της θητείας του Φρίντριχ Μερτς.

Διαβάστε επίσης: Bloomberg: Γερμανικό συνταξιοδοτικό ταμείο επενδύει στην Κίνα