Τραμπ: «Είμαστε πολύ κοντά σε ειρηνευτική συμφωνία για την Ουκρανία»

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε ότι οι συνομιλίες για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία βρίσκονται «σε απόσταση αναπνοής» από μια συνολική συμφωνία, χωρίς ωστόσο να δώσει λεπτομέρειες για το χρονοδιάγραμμα ή το περιεχόμενο της πιθανής λύσης. Σε δημόσιες δηλώσεις του, υποστήριξε ότι μια συμφωνία θα μπορούσε να επιτευχθεί «πολύ γρήγορα» εάν υπάρξει πολιτική βούληση και από τις δύο πλευρές.

Οι τοποθετήσεις του Τραμπ έρχονται σε μια περίοδο έντονης διπλωματικής κινητικότητας, με δυτικούς και περιφερειακούς παράγοντες να εξετάζουν πιέσεις για αποκλιμάκωση. Ωστόσο, δεν υπάρχει μέχρι στιγμής επιβεβαίωση από το Κίεβο ή τη Μόσχα ότι διεξάγονται τέτοιου είδους συνομιλίες.

Το χρονικό

Ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε από την πλευρά του ότι το Κίεβο είναι έτοιμο να προχωρήσει σε μια ειρηνευτική συμφωνία που υποστηρίζεται από τις ΗΠΑ, και ότι είναι έτοιμος να συζητήσει τα ευαίσθητα σημεία της με τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, σε συνομιλίες που, όπως είπε, θα έπρεπε να περιλαμβάνουν και τους Ευρωπαίους συμμάχους.

Σε ομιλία του προς τη λεγόμενη «συμμαχία των πρόθυμων», αντίγραφο της οποίας είδε το Reuters, ο Ζελένσκι κάλεσε τους Ευρωπαίους ηγέτες να καταρτίσουν πλαίσιο για την ανάπτυξη μιας «δύναμης εγγύησης» στην Ουκρανία και να συνεχίσουν να υποστηρίζουν το Κίεβο όσο η Μόσχα δεν δείχνει καμία πρόθεση να τερματίσει τον πόλεμο.

Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε νωρίτερα την Τρίτη στο CBS News ότι η κυβέρνηση της Ουκρανίας είχε «συναινέσει σε μια ειρηνευτική συμφωνία» με μεσολάβηση της κυβέρνησης Τραμπ, προκειμένου να σταματήσει η σχεδόν τετραετής ρωσική επίθεση. Ο Αμερικανός αξιωματούχος και ο σύμβουλος εθνικής ασφαλείας της Ουκρανίας Ρουστέμ Ουμέροφ υποστήριξαν ότι επήλθε κοινή κατανόηση επί μιας πρότασης, με τις λεπτομέρειες να απομένουν ακόμη να διευθετηθούν.

Ο Ουμέροφ εξέφρασε αισιοδοξία ότι ο Ζελένσκι θα μπορούσε να ταξιδέψει στην Ουάσιγκτον πριν από το τέλος του Νοεμβρίου για να οριστικοποιήσει τη συμφωνία. «Οι Ουκρανοί έχουν πει ‘ναι’ στην ειρηνευτική συμφωνία», δήλωσε ο Αμερικανός αξιωματούχος στο CBS News. «Υπάρχουν μερικές δευτερεύουσες λεπτομέρειες που πρέπει να διευθετηθούν, αλλά έχουν συναινέσει σε μια ειρηνευτική συμφωνία».

Το Αμπου Ντάμπι

Αυτή τη στιγμή, ο υπουργός Στρατού των ΗΠΑ Νταν Ντρίσκολ βρίσκεται στο Άμπου Ντάμπι για να συναντηθεί με Ρώσους αξιωματούχους, όπως είπαν δύο Αμερικανοί αξιωματούχοι και δύο διπλωματικές πηγές που δεν ήταν εξουσιοδοτημένες να μιλήσουν δημόσια, στο CBS News. Πέμπτη πηγή με γνώση των συνομιλιών επιβεβαίωσε επίσης την παρουσία του Ντρίσκολ στην πρωτεύουσα των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων.

Δεν υπήρξε άμεση αντίδραση από τη Ρωσία, τη χώρα που εισέβαλε, σχετικά με όσα συμφωνήθηκαν στο Άμπου Ντάμπι.

Μιλώντας σε ενημέρωση προς τους δημοσιογράφους νωρίτερα σήμερα, ο βετεράνος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ δήλωσε ότι ενώ η Ρωσία «εκτιμά τη στάση των ΗΠΑ, οι οποίες αναλαμβάνουν πρωτοβουλία για την επίλυση της ουκρανικής σύγκρουσης», η Μόσχα «λειτουργεί επαγγελματικά, χωρίς να διαρρέει πληροφορίες πριν επιτευχθούν επίσημες συμφωνίες… Η Ρωσία αναμένει ότι οι ΗΠΑ θα την ενημερώσουν για τα αποτελέσματα των διαβουλεύσεων με την Ουκρανία και την Ευρώπη στο προσεχές διάστημα».

Ένας Αμερικανός στρατιωτικός αξιωματούχος στο Άμπου Ντάμπι δήλωσε στο CBS News ότι ο Ντρίσκολ πέρασε ώρες την Τρίτη διαπραγματευόμενος με Ρώσους εκπροσώπους, μπαίνοντας και βγαίνοντας από συναντήσεις όλη την ημέρα. «Παραμένουμε πολύ αισιόδοξοι», δήλωσε ο αξιωματούχος. «Ο υπουργός Ντρίσκολ είναι αισιόδοξος. Ελπίζουμε να λάβουμε σύντομα ανατροφοδότηση από τους Ρώσους. Η διαδικασία κινείται γρήγορα».

Δεν είναι σαφές ποιοι άλλοι βρίσκονται στην αμερικανική αποστολή στο Άμπου Ντάμπι. Ένας Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε την Τρίτη στο CBS News ότι μια ουκρανική αντιπροσωπεία βρισκόταν επίσης εκεί και είχε επαφή με τον Ντρίσκολ και την ομάδα του.

Ο Ουμέροφ επεσήμανε σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης σήμερα ότι οι διαπραγματευτές της χώρας είχαν «επιτύχει κοινή κατανόηση επί των βασικών όρων» μιας συμφωνίας που συζητήθηκε μεταξύ Αμερικανών, Ευρωπαίων και Ουκρανών αξιωματούχων στη Γενεύη το περασμένο Σαββατοκύριακο.

Η φαινομενική πρόοδος στο Άμπου Ντάμπι έρχεται εν μέσω πίεσης από τον πρόεδρο Τραμπ να επιτευχθεί εκεχειρία στον σχεδόν τετραετή πόλεμο Ρωσίας-Ουκρανίας.

«Υπολογίζουμε τώρα στην υποστήριξη των Ευρωπαίων εταίρων μας στα επόμενα βήματά μας. Ανυπομονούμε να οργανώσουμε την επίσκεψη του προέδρου της Ουκρανίας στις ΗΠΑ στην πρώτη κατάλληλη ημερομηνία εντός Νοεμβρίου, ώστε να ολοκληρωθούν τα τελικά βήματα και να συναφθεί συμφωνία με τον πρόεδρο Τραμπ», σημείωσε ο Ουμέροφ στην ανάρτησή του στην πλατφόρμα X την Τρίτη.

Πηγή με γνώση του θέματος δήλωσε στο CBS News ότι ο Ντρίσκολ εργαζόταν στο Άμπου Ντάμπι πάνω σε αναθεωρημένη εκδοχή της 28-σημείων πρότασης του Λευκού Οίκου, μετά από παραγωγικές διαπραγματεύσεις στη Γενεύη.

Κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου, ο Ντρίσκολ, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, ο απεσταλμένος του Τραμπ Στιβ Γουίτκοφ, ο γαμπρός του προέδρου, Τζάρεντ Κούσνερ, και διπλωμάτες από την Ουκρανία και ευρωπαϊκές χώρες-συμμάχους συμμετείχαν σε συνομιλίες στη Γενεύη της Ελβετίας. Η συνάντηση του Ντρίσκολ με Ρώσους αξιωματούχους ακολούθησε επίσης επίσκεψή του στην ουκρανική πρωτεύουσα την προηγούμενη εβδομάδα.

Αμερικανοί και Ουκρανοί αξιωματούχοι είχαν προηγουμένως συζητήσει το ενδεχόμενο επίσκεψης του Ζελένσκι στις ΗΠΑ αυτή την εβδομάδα, όπως μετέδωσε το CBS News την Κυριακή.

Την προηγούμενη εβδομάδα, το CBS News εξασφάλισε προσχέδιο μιας πρότασης -υποστηριζόμενης από την κυβέρνηση Τραμπ- για τον τερματισμό του πολέμου. Το προτεινόμενο σχέδιο περιελάμβανε αρκετές διατάξεις που ο Ζελένσκι έχει στο παρελθόν απορρίψει, όπως την απαίτηση να παραχωρήσει η Ουκρανία ολόκληρη την περιοχή του Ντονέτσκ -συμπεριλαμβανομένων τμημάτων που δεν κατέχονται από τη Ρωσία- καθώς και την εγκατάλειψη της προσπάθειας ένταξης στο ΝΑΤΟ.

Υπάρχει επίσης συνοδευτικό έγγραφο σχετικά με τις εγγυήσεις ασφαλείας, σύμφωνα με Αμερικανούς και Ουκρανούς αξιωματούχους. Η Όλγα Στεφανίσινα, πρέσβης της Ουκρανίας στις ΗΠΑ, δήλωσε στην εκπομπή «Face the Nation with Margaret Brennan» την Κυριακή ότι το έγγραφο καθορίζει πως οι ΗΠΑ προτίθενται να προσφέρουν «εγγυήσεις ασφαλείας» που, όπως είπε, είναι παρόμοιες με το Άρθρο 5 της Συνθήκης του ΝΑΤΟ, το οποίο δεσμεύει τα μέλη να συνδράμουν στην άμυνα κράτους-μέλους που δέχεται επίθεση.

Το Σάββατο, ομάδα κρατών-μελών του ΝΑΤΟ και άλλων συμμάχων των ΗΠΑ εξέδωσε κοινή δήλωση χαρακτηρίζοντας το προτεινόμενο ειρηνευτικό σχέδιο «βάση που θα απαιτήσει πρόσθετη εργασία».

Ο Λευκός Οίκος ανέφερε σε δήλωσή του το βράδυ της Κυριακής ότι Αμερικανοί και Ουκρανοί αξιωματούχοι είχαν «εκπονήσει ένα επικαιροποιημένο και βελτιωμένο πλαίσιο ειρήνης» μετά τις συζητήσεις στη Γενεύη. Ο Ρούμπιο χαρακτήρισε μία από τις συνεδρίες στη Γενεύη «πολύ ουσιαστική», αλλά πρόσθεσε ότι «απομένει ακόμη δουλειά και αυτό ακριβώς θα κάνουν τώρα οι ομάδες μας».

Ο Τραμπ έχει πιέσει τον Ζελένσκι να φτάσει σε συμφωνία έως την Ημέρα των Ευχαριστιών, αν και ο Ρούμπιο χαρακτήρισε αυτή την προθεσμία ευέλικτη.

Ένας Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε στο CBS News ότι ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν φαίνεται να πιστεύει ότι θα καταλάβει την περιοχή του Ντονέτσκ με τον έναν ή τον άλλο τρόπο -είτε μέσω διαπραγματευμένης λύσης είτε στο πεδίο της μάχης. Οι διαπραγματεύσεις της κυβέρνησης Τραμπ στη Γενεύη ξεκίνησαν από την παραδοχή ότι ο Πούτιν έχει δίκιο.

Αν και ο ίδιος Αμερικανός αξιωματούχος αρνήθηκε να δώσει εκτίμηση των ΗΠΑ σχετικά με το αν η Ουκρανία χάνει τον πόλεμο στην Ανατολή, σημείωσε ότι η πορεία των επιχειρήσεων δείχνει ότι η Ρωσία θα καταλάβει το Ντονέτσκ. Ο αξιωματούχος υπογράμμισε ότι η ρωσική πρόοδος στο Ποκρόβσκ -μια πόλη η οποία λειτουργεί ως κόμβος για την Ουκρανία- δεν είναι θετικό σημάδι για τις αμυντικές προοπτικές του Κιέβου. Τα ρωσικά μέσα ενημέρωσης αναφέρονται συχνά στο Ποκρόβσκ ως την «πύλη» προς τη βιομηχανική περιοχή του Ντονμπάς της Ουκρανίας.