Βαριές κυρώσεις της ΕΕ στη Ρωσία: Μπλόκο σε τράπεζες, ενέργεια, πολεμική βιομηχανία

Σε μια αποφασιστική κίνηση για την περαιτέρω αποδυνάμωση της ρωσικής πολεμικής μηχανής, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υιοθέτησε χθες το 20ό και πλέον σαρωτικό πακέτο περιοριστικών μέτρων κατά της Μόσχας. Πρόκειται για το μεγαλύτερο πακέτο κυρώσεων των τελευταίων δύο ετών, το οποίο περιλαμβάνει 120 νέες ατομικές καταχωρίσεις και πολυεπίπεδα οικονομικά χτυπήματα σε τομείς «κλειδιά» της ρωσικής οικονομίας, μεταξύ των οποίων και στον τραπεζικό τομέα.

Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά η Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής, Κάγια Κάλας: «Σήμερα επιτέλους σπάσαμε το αδιέξοδο. Μαζί με το δάνειο ύψους 90 δισ. ευρώ για την Ουκρανία, εγκρίναμε και το 20ό πακέτο κυρώσεων. Η πολεμική οικονομία της Ρωσίας υφίσταται αυξανόμενη πίεση. Πρέπει να διατηρήσουμε αυτή την πίεση μέχρι ο Πούτιν να καταλάβει ότι ο πόλεμός του δεν οδηγεί πουθενά».

Τα μέτρα της ΕΕ κατά τομέα έχουν ως εξής:

1. Χρηματοπιστωτικός Τομέας και Κρυπτονομίσματα

Το νέο πακέτο επιχειρεί να κλείσει τις «κερκόπορτες» του ρωσικού χρηματοπιστωτικού συστήματος, δίνοντας έμφαση στις νέες τεχνολογίες και στα δίκτυα τρίτων χωρών.

• Μπλόκο σε 20 Τράπεζες: Επιβάλλεται πλήρης απαγόρευση συναλλαγών σε 20 ρωσικές τράπεζες.

• Κυρώσεις σε τρίτες χώρες: Στο στόχαστρο μπαίνουν τέσσερα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα σε τρίτες χώρες που βοηθούσαν τη Ρωσία να παρακάμψει τις κυρώσεις ή συνδέονταν με το ρωσικό σύστημα ανταλλαγής τραπεζικών μηνυμάτων.

• «Πόλεμος» στα Κρυπτονομίσματα: Λόγω της αυξανόμενης εξάρτησης της Μόσχας από τα κρυπτονομίσματα, η ΕΕ επιβάλλει κυρώσεις σε νομική οντότητα του Κιργιστάν που διαχειρίζεται το κρατικά υποστηριζόμενο stablecoin A7A5.

• Καθολική απαγόρευση πλατφορμών: Εισάγεται συνολική κλαδική απαγόρευση σε παρόχους και πλατφόρμες στη Ρωσία που επιτρέπουν τη μεταφορά και ανταλλαγή κρυπτονομισμάτων.

• RUBx & Ψηφιακό Ρούβλι: Απαγορεύονται οι συναλλαγές στο κρυπτονόμισμα RUBx, καθώς και κάθε ευρωπαϊκή υποστήριξη για την ανάπτυξη του «ψηφιακού ρουβλίου».

2. Ενεργειακός Τομέας και «Σκιώδης Στόλος»

Η ΕΕ κλιμακώνει την πίεση στα ενεργειακά έσοδα της Ρωσίας, βάζοντας στο μικροσκόπιο την αλυσίδα μεταφοράς πετρελαίου και LNG.

• Πετρέλαιο & Διυλιστήρια: Προστίθενται 36 νέες καταχωρίσεις που αφορούν την εξερεύνηση, εξόρυξη, διύλιση και μεταφορά ρωσικού πετρελαίου, στοχεύοντας νέους «παίκτες» της αγοράς.

• Σκιώδης Στόλος (Shadow Fleet): Ακόμη 46 πλοία (φτάνοντας συνολικά τα 632) υπόκεινται πλέον σε απαγόρευση πρόσβασης σε λιμάνια και παροχής ναυτιλιακών υπηρεσιών. Πρόκειται για δεξαμενόπλοια εκτός ΕΕ που παρακάμπτουν το πλαφόν στις τιμές του πετρελαίου.

• Υγροποιημένο Φυσικό Αέριο (LNG): Απαγορεύεται η συντήρηση ρωσικών δεξαμενόπλοιων LNG και παγοθραυστικών. Από τον Ιανουάριο του 2027, θα είναι παράνομη η παροχή υπηρεσιών τερματικών σταθμών LNG σε ρωσικές οντότητες.

• Λιμάνια: Απαγορεύονται οι συναλλαγές με τα ρωσικά λιμάνια Μούρμανσκ (Murmansk) και Τουάπσε (Tuapse), καθώς και με τον πετρελαϊκό τερματικό σταθμό του Καριμούν στην Ινδονησία.

3. Στρατιωτικό-Βιομηχανικό Σύμπλεγμα

Το πακέτο μπλοκάρει την πρόσβαση της Ρωσίας σε τεχνολογία αιχμής, απαραίτητη για την κατασκευή όπλων (όπως τα drones).

• Ρωσικές Εταιρείες: Κυρώσεις σε 58 εταιρείες και συνδεδεμένα φυσικά πρόσωπα που εμπλέκονται στην ανάπτυξη στρατιωτικού υλικού.

• Δίκτυα Τρίτων Χωρών: Στοχοποιούνται 16 οντότητες με έδρα την Κίνα, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Ουζμπεκιστάν, το Καζακστάν και τη Λευκορωσία για την παροχή αγαθών διπλής χρήσης στον ρωσικό στρατό.

• Αυστηρότεροι Έλεγχοι Εξαγωγών: 60 νέες οντότητες (συμπεριλαμβανομένων εταιρειών σε Κίνα/Χονγκ Κονγκ, Τουρκία και ΗΑΕ) υπόκεινται σε αυστηρότερους εξαγωγικούς περιορισμούς.

4. Εμπόριο και Πάταξη της Παράκαμψης Κυρώσεων

Για πρώτη φορά, η ΕΕ ενεργοποιεί το ειδικό εργαλείο κατά της καταστρατήγησης κυρώσεων.

• Μπλόκο μέσω Κιργιστάν: Απαγορεύεται η εξαγωγή μηχανημάτων CNC και ασυρμάτων στο Κιργιστάν, λόγω υψηλού κινδύνου επανεξαγωγής τους στη Ρωσία.

• Εξαγωγικοί Περιορισμοί (Άνω των 360 εκατ. ευρώ): Επεκτείνεται η απαγόρευση εξαγωγών σε εργαστηριακά γυαλικά, λιπαντικά υψηλής απόδοσης, συγκεκριμένα χημικά, ελαστικά, είδη χάλυβα, βιομηχανικούς ελκυστήρες κ.ά.

• Εισαγωγικοί Περιορισμοί (Άνω των 570 εκατ. ευρώ): Επιβάλλονται νέοι περιορισμοί σε εισαγωγές πρώτων υλών, μετάλλων, ορυκτών, παλαιοσιδήρου και δερμάτων από τη Ρωσία. Εισάγεται επίσης ποσόστωση στις εισαγωγές αμμωνίας.

5. Λογοδοσία και Λοιπά Μέτρα

Η ΕΕ αναλαμβάνει δράση για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της πνευματικής ιδιοκτησίας.

• Απαγωγές Παιδιών & Πολιτιστική Κληρονομιά: Κυρώσεις σε 5 άτομα και 1 οντότητα για την απαγωγή και βίαιη μεταφορά Ουκρανόπουλων, και σε 4 άτομα για την κλοπή ουκρανικής πολιτιστικής κληρονομιάς.

• Προπαγάνδα: Στη μαύρη λίστα προστίθενται τέσσερις προπαγανδιστές και επεκτείνεται η απαγόρευση μετάδοσης σε ιστοσελίδες (mirror sites) που αναπαράγουν περιεχόμενο ήδη απαγορευμένων ρωσικών μέσων.

• Κυβερνοασφάλεια & Πνευματικά Δικαιώματα: Απαγορεύεται η παροχή υπηρεσιών κυβερνοασφάλειας στη Ρωσία, ενώ εισάγονται νομικές ασπίδες για τις ευρωπαϊκές εταιρείες έναντι αθέμιτων απαλλοτριώσεων και καταπατήσεων ευρεσιτεχνιών από τα ρωσικά δικαστήρια.

• Διαμάντια: Αυστηροποιούνται οι απαιτήσεις ιχνηλασιμότητας, καθιστώντας υποχρεωτική τη δήλωση δέουσας επιμέλειας από τους εισαγωγείς επεξεργασμένων διαμαντιών.

6. Κυρώσεις κατά της Λευκορωσίας

Αναγνωρίζοντας τον ρόλο του Μινσκ στη διευκόλυνση της ρωσικής εισβολής, το πακέτο ευθυγραμμίζει τα μέτρα:

• Τρεις νέες καταχωρίσεις για το λευκορωσικό στρατιωτικό-βιομηχανικό σύμπλεγμα.

• Για πρώτη φορά επιβάλλονται κυρώσεις, στο πλαίσιο του καθεστώτος της Λευκορωσίας, σε κινεζική κρατική οντότητα για τον ρόλο της στην παραγωγή στρατιωτικού υλικού.

• Εφαρμόζονται μέτρα-καθρέφτης (εμπόριο, νομική προστασία, κρυπτονομίσματα, κυβερνοασφάλεια) για να κλείσουν τα παραθυράκια μέσω Λευκορωσίας.

• Το καθεστώς κυρώσεων κατά της Λευκορωσίας παρατείνεται έως τις 28 Φεβρουαρίου 2027.