Η Βενεζουέλα εισέρχεται σε μία από τις πιο κρίσιμες φάσεις της σύγχρονης ιστορίας της, μετά τη στρατιωτική επέμβαση των Ηνωμένων Πολιτειών και την απαγωγή του προέδρου της χώρας, Νικολάς Μαδούρο.
Υπό καθεστώς έντονης διεθνούς πίεσης, η πετρελαιοπαραγωγός χώρα της Λατινικής Αμερικής απέκτησε τη Δευτέρα (6/1) νέα πρόεδρο. Σύμφωνα με τις συνταγματικές προβλέψεις, καθήκοντα υπηρεσιακής προέδρου ανέλαβε η μέχρι πρότινος αντιπρόεδρος και υπουργός Πετρελαίου, Ντέλσι Ροντρίγκες.
Παρά τις προσδοκίες που είχαν καλλιεργηθεί, η Ουάσινγκτον δεν προχώρησε στην επιβολή της ηγέτιδας της αντιπολίτευσης, Μαρίας Κορίνα Ματσάδο, στην ηγεσία της χώρας. Αντίθετα, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται διατεθειμένος να συνομιλήσει με τη Ροντρίγκες, η οποία θεωρείται πρόσωπο με θεσμική συνέχεια από το στρατόπεδο του Τσαβισμού.
Η Ματσάδο, που τοποθετείται πολιτικά στα δεξιά, είχε αναπτύξει στενές σχέσεις με τον Τραμπ, ιδίως μετά τη βράβευσή της με το Νόμπελ Ειρήνης τον Οκτώβριο, το οποίο αφιέρωσε στον Αμερικανό πρόεδρο. Ωστόσο, ο Τραμπ δήλωσε μετά την επέμβαση ότι η Ματσάδο δεν διαθέτει την απαιτούμενη πολιτική στήριξη ή «σεβασμό» για να ηγηθεί της χώρας.
Ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι η Ροντρίγκες είχε συνομιλίες με τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, και ότι εμφανίστηκε διατεθειμένη να συνεργαστεί με την Ουάσινγκτον. «Ήταν ουσιαστικά πρόθυμη να κάνει ό,τι θεωρούμε αναγκαίο», ανέφερε, προσθέτοντας ότι «δεν μπορούμε να ρισκάρουμε να αναλάβει τη Βενεζουέλα κάποιος που δεν έχει κατά νου το καλό του λαού της».
Οι πρώτες δηλώσεις της Ροντρίγκες μετά τα αμερικανικά πλήγματα κινήθηκαν σε διαφορετικό τόνο. Η ίδια χαρακτήρισε τη στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ «βάρβαρη επίθεση» και ζήτησε την άμεση απελευθέρωση του Μαδούρο. «Υπάρχει μόνο ένας πρόεδρος σε αυτή τη χώρα και το όνομά του είναι Νικολάς Μαδούρο», δήλωσε σε εμφάνισή της στην κρατική τηλεόραση, πλαισιωμένη από ανώτατους πολιτικούς και στρατιωτικούς αξιωματούχους.
Λίγο αργότερα, σε νέα ανάρτησή της, υιοθέτησε πιο συμφιλιωτική ρητορική, δηλώνοντας ότι η Βενεζουέλα επιδιώκει να ζήσει «χωρίς εξωτερικές απειλές» και ότι στόχος της είναι η οικοδόμηση ισορροπημένων σχέσεων με τις ΗΠΑ, στη βάση του αμοιβαίου σεβασμού. «Οι λαοί μας αξίζουν ειρήνη και διάλογο, όχι πόλεμο», ανέφερε απευθυνόμενη στον Τραμπ.
Το ενδιαφέρον της διεθνούς κοινότητας στρέφεται πλέον στο πώς θα διαμορφωθούν στην πράξη οι σχέσεις Ουάσινγκτον–Καράκας και κυρίως στο εάν και με ποιον τρόπο οι ΗΠΑ θα αποκτήσουν πρόσβαση στον στρατηγικής σημασίας πετρελαϊκό τομέα της Βενεζουέλας.
Ποια είναι η Ντέλσι Ροντρίγκες
Η Ντέλσι Ροντρίγκες γεννήθηκε στις 18 Μαΐου 1969 στο Καράκας. Είναι κόρη του αριστερού αντάρτη Χόρχε Αντόνιο Ροντρίγκες, ιδρυτή της Σοσιαλιστικής Λίγκας τη δεκαετία του 1970, ο οποίος σκοτώθηκε το 1976 ενώ βρισκόταν υπό αστυνομική κράτηση. Το γεγονός είχε προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στους αριστερούς κύκλους της εποχής, μεταξύ αυτών και στον νεαρό τότε Νικολάς Μαδούρο.
Ο αδελφός της, Χόρχε Ροντρίγκες, κατέχει σήμερα τη θέση του προέδρου της Εθνοσυνέλευσης.
Η Ροντρίγκες είναι νομικός, απόφοιτος του Κεντρικού Πανεπιστημίου της Βενεζουέλας, και τα τελευταία χρόνια ανέβηκε ταχύτατα στην πολιτική ιεραρχία. Υπήρξε υπουργός Επικοινωνίας (2013–2014), υπουργός Εξωτερικών (2014–2017) και επικεφαλής της Συντακτικής Συνέλευσης το 2017, η οποία ενίσχυσε τις εξουσίες του Μαδούρο.
Ρόλος-κλειδί στην οικονομία και στο πετρέλαιο
Ως αντιπρόεδρος, υπουργός Οικονομικών και υπουργός Πετρελαίου, η Ροντρίγκες εξελίχθηκε σε κεντρικό πρόσωπο της οικονομικής διαχείρισης της χώρας. Εφάρμοσε πιο ορθόδοξες πολιτικές για την αντιμετώπιση του υπερπληθωρισμού, ενώ ανέλαβε τη διαχείριση των αμερικανικών κυρώσεων στον πετρελαϊκό τομέα, μετά τον διορισμό της στο υπουργείο Πετρελαίου τον Αύγουστο του 2024.
Σύμφωνα με αναλυτές, το υψηλό προφίλ της στον ενεργειακό τομέα την κατέστησε αποδεκτή συνομιλήτρια για την Ουάσινγκτον. Η ίδια είχε επαφές με παράγοντες του αμερικανικού πετρελαϊκού κλάδου και της Wall Street, οι οποίοι εμφανίζονταν επιφυλακτικοί απέναντι σε μια πλήρη αλλαγή καθεστώτος στη Βενεζουέλα.
Η «τίγρης» του Μαδούρο
Παρότι συχνά περιγράφεται ως πιο μετριοπαθής από άλλες φιγούρες του καθεστώτος, ο Μαδούρο έχει χαρακτηρίσει τη Ροντρίγκες «τίγρη» για την αδιάλλακτη υπεράσπιση της κυβέρνησής του. Κατά τον διορισμό της ως αντιπροέδρου το 2018, την είχε περιγράψει ως «γενναία, έμπειρη και δοκιμασμένη σε χίλιες μάχες».
Μετά την απαγωγή του Μαδούρο, η Ροντρίγκες απαίτησε από τις ΗΠΑ αποδείξεις ότι ο ίδιος και η σύζυγός του είναι εν ζωή και καταδίκασε ανοιχτά τις αμερικανικές ενέργειες.
Το Ανώτατο Δικαστήριο της Βενεζουέλας διέταξε το Σάββατο την ανάληψη της προεδρίας από τη Ροντρίγκες, προκειμένου – όπως ανέφερε – να διασφαλιστεί η διοικητική συνέχεια και η άμυνα του κράτους. Σύμφωνα με νομικές πηγές, ορισμένες συνταγματικές εγγυήσεις ενδέχεται να περιοριστούν προσωρινά, γεγονός που περιορίζει και τις εξουσίες της υπηρεσιακής προέδρου.
Μ.Η.Τ. 242183