WSJ: Η αμυντική επανεκκίνηση της Ευρώπης χωρίς τις ΗΠΑ

WSJ: Η αναζωπύρωση της συζήτησης περί απόκτησης της Γροιλανδίας από τον Ντόναλντ Τραμπ λειτούργησε ως καταλύτης για μια ήδη υπαρκτή στρατηγική ανησυχία στην Ευρώπη: τον βαθμό εξάρτησης της ευρωπαϊκής άμυνας από αμερικανικά οπλικά συστήματα, υποδομές υποστήριξης και στρατηγικά μέσα (strategic enablers).

Νέα ακίνητα επιστρέφουν στο Ταμείο Εθνικής Άμυνας – Σημαντικό βήμα για τη στέγαση στρατιωτικών

Σύμφωνα με ανάλυση της Wall Street Journal, η κυρίαρχη εκτίμηση αναλυτών και αξιωματούχων converges στο εξής συμπέρασμα:

Η Ευρώπη δύναται θεωρητικά να διεξαγάγει υψηλής έντασης στρατιωτικές επιχειρήσεις χωρίς τις ΗΠΑ, αλλά όχι στο παρόν επιχειρησιακό περιβάλλον και όχι χωρίς πολυετή μεταβατική περίοδο.

EY: Πώς η γεωπολιτική αλλάζει το επιχειρηματικό τοπίο το 2026

1. Κόστος στρατηγικής απεξάρτησης από τις ΗΠΑ

Το Διεθνές Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών (IISS) εκτιμά ότι η πλήρης αντικατάσταση:

αμερικανικού στρατιωτικού εξοπλισμού,

προσωπικού,

και στρατηγικών υποστηρικτικών μέσων

θα απαιτούσε επενδύσεις της τάξης του 1 τρισ. δολαρίων.

Τα βασικά δομικά ελλείμματα εντοπίζονται σε:

μαχητικά αεροσκάφη stealth 5ης γενιάς,

πυραύλους μεγάλου και πολύ μεγάλου βεληνεκούς,

συστήματα ολοκληρωμένης αντιπυραυλικής άμυνας,

δορυφορικές πληροφορίες (ISR),

cloud-based battle management & data fusion.

Αμυντική διπλωματία: Η Ελλάδα ενισχύει τον Λίβανο με στρατιωτικό υλικό

2. Παραγωγική αναβάθμιση – αλλά με κατακερματισμό

Η ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία έχει εισέλθει σε φάση επιταχυνόμενης παραγωγικής κλιμάκωσης, με ρυθμούς που δεν είχαν παρατηρηθεί από τον Ψυχρό Πόλεμο. Ενδεικτικά:

Rheinmetall:

16 νέα εργοστάσια από το 2022

προοπτική παραγωγής 1,5 εκατ. βλημάτων 155mm ετησίως (υπερβαίνει τη συνολική αμερικανική παραγωγή)

Leonardo:

αύξηση προσωπικού κατά ~50% σε δύο χρόνια (64.000 εργαζόμενοι)

MBDA:

παραγωγή Mistral: 40/μήνα (από 10 προπολεμικά)

διπλασιασμός αντιαρματικών πυραύλων

Drones:

ραγδαία ανάπτυξη startups (π.χ. Twentyfour Industries)

Εσθονία ως κόμβος χερσαίων unmanned συστημάτων

Ωστόσο, η βιομηχανική αυτή άνοδος υπονομεύεται από δομικό κατακερματισμό:

«Κάθε χώρα θέλει τα δικά της άρματα, τα δικά της αεροσκάφη, τα δικά της πλοία»,
— Roberto Cingolani (Leonardo)

Αποτέλεσμα:

κατακερματισμένες γραμμές παραγωγής

μη οικονομίες κλίμακας

καθυστερήσεις στην τυποποίηση και διαλειτουργικότητα

3. Το αεροπορικό και διαστημικό κενό
Μαχητικά αεροσκάφη

Η Ευρώπη απέχει ≥10 έτη από την επιχειρησιακή ωρίμανση εγχώριου stealth μαχητικού.

Η Dassault:

backlog 220 Rafale

παραγωγή: 2/μήνα (3 από το 2025)

χρόνος ολοκλήρωσης: ~3 έτη/αεροσκάφος

13 ευρωπαϊκές χώρες παραμένουν δεμένες στο οικοσύστημα του F-35, με πλήρη εξάρτηση:

ανταλλακτικών

αναβαθμίσεων

λογισμικού & πιστοποιήσεων

Διάστημα & ISR

Η Ευρώπη υστερεί σημαντικά σε:

δορυφορική αναγνώριση,

real-time ISR,

επεξεργασία δεδομένων μάχης (cloud).

ΗΠΑ παραμένουν dominant πάροχος.

Αντιστάθμιση:

UK: αυτόνομος στρατιωτικός δορυφορικός στόλος

Γαλλία: παροχή ~⅔ των ISR δεδομένων στην Ουκρανία

4. Πύραυλοι και αντιπυραυλική άμυνα

Παρά την ιστορική πρωτοπορία (V-2), η Ευρώπη:

διαθέτει σχεδόν μηδενική παραγωγή βαλλιστικών πυραύλων,

υστερεί σε πυραύλους >1.000 μιλίων,

εξαρτάται από αμερικανικά συστήματα αντιπυραυλικής άμυνας (Patriot).

Προγράμματα βρίσκονται σε εξέλιξη, αλλά:

επιχειρησιακή ωρίμανση: μετά το 2030

περιορισμένη ικανότητα μαζικής παραγωγής

5. Στρατηγική εικόνα

Η Ευρώπη:

έχει πετύχει εντυπωσιακή αύξηση παραγωγής σε συμβατικά μέσα,

πλησιάζει ποσοτικά τις ΗΠΑ σε ορισμένους τομείς,

αλλά παραμένει ποιοτικά και συστημικά εξαρτημένη σε κρίσιμα επίπεδα.

Όπως συνοψίζει το RUSI:

«Η Ευρώπη μπορεί να οπλιστεί μόνη της — αλλά όχι γρήγορα και όχι χωρίς αποδοχή χαμηλότερης ποιότητας σε ορισμένα συστήματα».