Ομοσπονδιακό δικαστήριο ακυρώνει δασμούς του Τραμπ ως αντισυνταγματικούς. Κλονίζεται η εμπορική του πολιτική. Αβέβαιο το μέλλον των συμφωνιών

Σοβαρό πλήγμα υπέστη η πολιτική των επιθετικών δασμών του Ντόναλντ Τραμπ, καθώς ομοσπονδιακό δικαστήριο στη Νέα Υόρκη έκρινε αντισυνταγματική τη μονομερή τους επιβολή με επίκληση «κατάστασης έκτακτης ανάγκης». Η απόφαση απειλεί να αποδομήσει ολόκληρη την εμπορική στρατηγική του πρώην προέδρου, τη στιγμή που οι ΗΠΑ βρίσκονται σε κρίσιμη φάση εμπορικών διαπραγματεύσεων με μεγάλους διεθνείς εταίρους.

Η απόφαση του Δικαστηρίου Διεθνούς Εμπορίου ακυρώνει προσωρινά τους δασμούς έως 50% που είχε επιβάλει ο Τραμπ τον Απρίλιο σε χώρες όπως η Κίνα, το Μεξικό και ο Καναδάς, βασισμένος σε επίκληση εθνικής ανάγκης λόγω μεταναστευτικών και ναρκωτικών ροών. Όμως, οι δικαστές έκριναν πως η χρήση αυτής της εξουσίας δεν στηρίζεται επαρκώς στο Σύνταγμα και υπερβαίνει τις αρμοδιότητες του Λευκού Οίκου.

Ποιοι δασμοί μπλοκάρονται – Τι παραμένει σε ισχύ

Η απόφαση αφορά ειδικά τους «έκτακτους» δασμούς που επιβλήθηκαν με αφορμή την κρίση στα σύνορα. Οι βασικοί δασμοί 10% που επέβαλε ο Τραμπ σε χώρες με εμπορικά πλεονάσματα παραμένουν προσωρινά ενεργοί, όπως και εκείνοι στον χάλυβα, το αλουμίνιο και τα αυτοκίνητα, καθώς στηρίχθηκαν σε διαφορετικό νομικό πλαίσιο, με απαραίτητη έρευνα του Υπουργείου Εμπορίου.

Το Δικαστήριο τόνισε πως ακόμη και ο νόμος περί εμπορίου του 1974, που προβλέπει επιβολή δασμών σε περιπτώσεις εμπορικών ελλειμμάτων, περιορίζει την εξουσία του προέδρου αυστηρά: έως 15% και μόνο για 150 ημέρες.

Τριγμοί στην εμπορική διπλωματία – Φόβοι για νομικό χάος

Η απόφαση έρχεται σε μια κρίσιμη συγκυρία, καθώς οι ΗΠΑ βρίσκονται εντός της 90ήμερης αναστολής επιπλέον δασμών και προσπαθούν να οριστικοποιήσουν εμπορικές συμφωνίες με την Κίνα και το Ηνωμένο Βασίλειο. Όμως, η νομική αβεβαιότητα φρενάρει τις διαπραγματεύσεις.

«Ίσως οι εταίροι των ΗΠΑ ανέμεναν αυτή την εξέλιξη και απέφυγαν παραχωρήσεις», σχολίασε ο αναλυτής Ανικέτ Σαχ.
«Οι εταιρείες θα πρέπει τώρα να επανεξετάσουν τις εφοδιαστικές τους αλυσίδες, υπό τον φόβο νέας δικαστικής ανατροπής», προειδοποιεί η Γουέντι Κάτλερ, πρώην διαπραγματεύτρια εμπορικών συμφωνιών των ΗΠΑ.

Η αβεβαιότητα που προκαλείται έχει άμεσο αντίκτυπο στις επιχειρήσεις και τους καταναλωτές, με ειδικούς να εκτιμούν πως ανοίγει για πρώτη φορά το ενδεχόμενο ολικής κατάργησης των δασμών Τραμπ, κάτι που θα έφερνε σημαντικές ανατροπές στην παγκόσμια εμπορική τάξη.

Υπέρβαση εξουσίας ή νέα εμπορική τάξη;

Η απόφαση αναμένεται να φτάσει στο Ανώτατο Δικαστήριο, μετά την έφεση που κατέθεσε η κυβέρνηση Τραμπ. Όμως ήδη έχει προκαλέσει βαθιά ρωγμή στο επιχείρημα του πρώην προέδρου πως μπορεί να χρησιμοποιεί τις εξουσίες έκτακτης ανάγκης για να ασκεί εμπορική πολιτική.

Ο καθηγητής εμπορικής πολιτικής Εσουάρ Πρασάντ του Cornell δηλώνει ξεκάθαρα:

«Η απόφαση θέτει όρια στις εξουσίες της εκτελεστικής εξουσίας. Οι μονομερείς, γενικευμένοι δασμοί του Τραμπ δεν συμβαδίζουν με τη συνταγματική αρχή της διάκρισης των εξουσιών.»

Το τέλος της εποχής των «America First» δασμών;

Η στροφή του δικαστηρίου μπορεί να αποδειχθεί κομβική για το μέλλον της αμερικανικής εμπορικής πολιτικής. Οι δασμοί Τραμπ είχαν διαταράξει το παγκόσμιο εμπόριο, κλονίσει τις αγορές και προκαλέσει φόβους για παγκόσμια ύφεση.

Η απόφαση δεν απαντά ακόμη στο «τι μέλλει γενέσθαι», αλλά σίγουρα θέτει τον θεμέλιο λίθο για να κριθεί αν η εμπορική πολιτική των ΗΠΑ παραμένει υπό τον έλεγχο του Κογκρέσου ή θα συνεχίσει να είναι εργαλείο στα χέρια του Λευκού Οίκου.

Διαβάστε επίσης: Σε ισχύ από σήμερα οι δασμοί Τραμπ για 80 χώρες: Εξαιρούνται οι… πιγκουίνοι