Ιδρύθηκε από την κοινοπραξία ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ – Egis Projects, το SPV που θα τρέξει την παραχώρηση της Εγνατίας Οδού. Η εταιρεία ειδικού σκοπού που θα αναλάβει τη λειτουργία και συντήρηση του άξονα, μήκους 658 χιλιομέτρων, απέκτησε νομική μορφή, κλείνοντας την τελευταία εκκρεμότητα από την πλευρά του επενδυτή. Έτσι, τώρα μένει να εκπληρωθούν οι εκκρεμότητες που βρίσκονται στο γήπεδο του δημοσίου για να υπογραφεί η σύμβαση.
Βασική προϋπόθεση είναι η δημοσίευση από τον υπουργό Υποδομών και Μεταφορών, κ. Χρήστο Σταϊκούρα, της ΚΥΑ που θα τροποποιήσει την τιμολογιακή πολιτική των διοδίων. Το υπουργικό συμβούλιο τον έχει εξουσιοδοτήσει για την έκδοση της απόφασης που θα αυξήσει τη χρέωση από 3 λεπτά/χλμ. που είναι σήμερα σε 4 λεπτά/χλμ. Μετά την έναρξη της παραχώρησης, για την οποία υπάρχουν ακόμα σημαντικές εκκρεμότητες, η χρέωση θα αυξηθεί σε 5 λεπτά/χλμ., προκειμένου τρία χρόνια μετά να εξισωθεί με τη χιλιομετρική χρέωση των υπολοίπων παραχωρημένων αυτοκινητοδρόμων, που είναι στα 6,3 λεπτά του ευρώ.
Η δημοσίευση της ΚΥΑ θα ανοίξει τον δρόμο για την υπογραφή της σύμβασης παραχώρησης, τροχοδρομώντας την ολοκλήρωση για τον διαγωνισμό του ΤΑΙΠΕΔ, που ξεκίνησε το 2017, ενώ ο προτιμητέος επενδυτής αναδείχθηκε τον Αύγουστο του 2021.
Η εταιρεία «Νέα Εγνατία Οδός Παραχώρηση Α.Ε.» ιδρύθηκε στις 5 Μαρτίου 2024 από τις ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ και Egis για να αναλάβει την 35ετή λειτουργία, συντήρηση και εκμετάλλευση του αυτοκινητόδρομου καθώς και των τριών κάθετων αξόνων του. Το μετοχικό κεφάλαιο της εταιρείας ανέρχεται σε 2,5 εκατ. ευρώ.
Η Εγνατία Οδός που έχει ήδη κατασκευαστεί και βρίσκεται σε λειτουργία εκτείνεται από την Ηγουμενίτσα στην Περιφέρεια της Θεσπρωτίας (βορειοδυτική ακτή της Ελλάδας) μέχρι τους Κήπους στην Περιφέρεια του Έβρου (στον συνοριακό σταθμό με την Τουρκία). Οι τρεις κάθετοι οδικοί άξονες, συνολικού μήκους 225 χιλιομέτρων, αποτελούν συνδέσεις της Εγνατίας Οδού με τις γειτονικές χώρες.
Οι εκκρεμότητες
Υπογραφή όμως δεν σημαίνει άμεσα έναρξη της παραχώρησης. Για να γίνει αυτό, θα πρέπει να εκπληρωθούν μία σειρά διόλου ευκαταφρόνητες προϋποθέσεις. Θα πρέπει αρχικά να ολοκληρωθεί από την Εγνατία Οδός Α.Ε. η πιστοποίηση των σηράγγων. Η μελέτη που έχει διενεργηθεί από το ΤΑΙΠΕΔ έχει προσδιορίσει τις εργασίες που πρέπει να γίνουν ώστε οι παλιές σήραγγες να πληρούν τις προδιαγραφές των σύγχρονων κανονισμών ασφαλείας. Εν συνεχεία, θα πρέπει να αδειοδοτηθούν από τη Διοικητική Αρχή Σηράγγων.
Όσον αφορά στις γέφυρες σε Γαλλικό, Λουδία, Στρυμόνα και Αλιάκμονα, την ανάταξη θα αναλάβει ο παραχωρησιούχος με χρηματοδότηση 60 εκατ. ευρώ από το δημόσιο. Παράλληλα, θα πρέπει να προχωρήσουν οι απαλλοτριώσεις για το τμήμα Χαλάστρα – Πολύκαστρο, που είναι μέσα στα έργα που προβλέπονται από τη σύμβαση. Ακόμη, θα πρέπει η σημερινή εταιρεία λειτουργίας και το ελληνικό Δημόσιο να παραδώσουν λεπτομερή και πλήρη καταγραφή της κατάστασης του αυτοκινητόδρομου, χιλιόμετρο προς χιλιόμετρο, ώστε να γίνει η παραλαβή από την παραχωρησιούχο.
Ανοικτό, εντωμεταξύ, παραμένει το θέμα των σταθμών διοδίων σε Μάλγαρα, Χαλάστρα, Πολύκαστρο, για τους οποίους οι τοπικές αντιδράσεις είναι έντονες. Σε κάθε περίπτωση, δεδομένων των προβλέψεων του διαγωνισμού επί των οποίων κατατέθηκε η προσφορά, εάν οι σταθμοί δεν λειτουργήσουν, η παραχωρησιούχος θα έχει το δικαίωμα να ζητήσει αποζημίωση. Η παραχώρηση θα πρέπει να περάσει και από τη Βουλή των Ελλήνων. Η εκπλήρωση όλων των παραπάνω θα οδηγήσει στην έναρξη της παραχώρησης και την είσπραξη του τιμήματος, ύψους 1,35 δισ. ευρώ, από το ΤΑΙΠΕΔ. Εκτιμάται ότι αυτό θα γίνει στην καλύτερη περίπτωση προς το τέλος του 2024.
Αντιδράσεις
Εντωμεταξύ, έντονες είναι οι αντιδράσεις του Συλλόγου Εργαζομένων της Εγνατία Οδός ΑΕ, που σε δελτίο τύπου επισημαίνουν τις μεγάλες αυξήσεις των διοδίων.
«Παράλληλα, αναμένεται η άμεση κατάργηση των δωρεάν μετακινήσεων για τις τοπικές κοινωνίες (Θεσπρωτία, Ιωάννινα, Ξάνθη, Ροδόπη, Έβρος) αλλά και για τους άνεργους που χρησιμοποιούν την Εγνατία», καταγγέλουν. Επίσης, κάνουν λόγο για ουσιαστικές τροποποιήσεις στην σύμβαση παραχώρησης μετά την κατάθεση προσφορών. «Αναρωτιέται κανείς αν αυτό, ακόμη και αν προβλέπεται στην διακήρυξη, αποτελεί διαδικασία εξασφάλισης των συμφερόντων του δημοσίου και ποιος είναι τελικά ο ρόλος του «ελευθέρου» ανταγωνισμού και της διαφάνειας όταν κάνεις δεν γνωρίζει επίσημα ποιοι είναι οι όροι της σύμβασης ακόμη και μετά την κατάθεση των προσφορών», σημειώνουν χαρακτηριστικά.
Μ.Η.Τ. 242183