Ανοδική πορεία στις τιμές φυσικού αερίου στην Ευρώπη. Το στοίχημα της αποθήκευσης και ο στόχος για 90% πληρότητα έως τον χειμώνα

Η ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου καταγράφει ξανά ανοδική πορεία, ύστερα από τρεις εβδομάδες συνεχούς πτώσης, αναδεικνύοντας πόσο εύθραυστη παραμένει η ενεργειακή ισορροπία. Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης ανέβηκαν την Παρασκευή πάνω από τα 33 ευρώ ανά μεγαβατώρα, σημειώνοντας άνοδο 8% σε σχέση με τη Δευτέρα, με φόντο τις αυξανόμενες γεωπολιτικές αβεβαιότητες.

Η αρχική αισιοδοξία ότι οι πρωτοβουλίες του Ντόναλντ Τραμπ θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία έχει μειωθεί αισθητά. Οι ρωσικές απαιτήσεις για λόγο στις εγγυήσεις ασφαλείας του Κιέβου και οι διεκδικήσεις εδαφών δείχνουν ότι μια ειρηνευτική συμφωνία παραμένει μακρινός στόχος. Αυτό σημαίνει πως η επιστροφή των ρωσικών ροών αερίου δεν είναι στον ορίζοντα, αφήνοντας την Ευρώπη εκτεθειμένη στις διεθνείς αγορές.

Το πρόβλημα των αποθεμάτων και η ευρωπαϊκή στρατηγική

Η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται αντιμέτωπη με το στοίχημα της επάρκειας αποθεμάτων ενόψει χειμώνα. Τα επίπεδα πληρότητας των υπόγειων εγκαταστάσεων αποθήκευσης (UGS) ανέρχονται σε 74,76%, σημαντικά χαμηλότερα από το 89,8% πέρυσι και περίπου 7,6 ποσοστιαίες μονάδες κάτω από τον μέσο όρο πενταετίας. Σύμφωνα με τη Gas Infrastructure Europe, από την αρχή της θερινής περιόδου έχουν εγχυθεί περίπου 45 δισ. κυβικά μέτρα, έναντι στόχου 61 δισ. για την πλήρωση κατά 90% μέχρι το φθινόπωρο.

Οι νέες απαιτήσεις της Κομισιόν καθιστούν υποχρεωτικό για τα κράτη μέλη να διατηρούν τα αποθέματα στο 90% μεταξύ 1ης Οκτωβρίου και 1ης Νοεμβρίου, με μια ευελιξία 10% σε έκτακτες συνθήκες. Ωστόσο, η φετινή χρονιά χαρακτηρίζεται από παρατεταμένους καύσωνες, που ενισχύουν τη ζήτηση ηλεκτροπαραγωγής και επιβραδύνουν την πλήρωση των αποθηκών.

Οι παράγοντες ανόδου στις τιμές

Εκτός από τη γεωπολιτική αβεβαιότητα, επιπλέον πίεση προκαλούν:

• Οι εργασίες συντήρησης στη Νορβηγία, που περιορίζουν προσωρινά τις ροές αερίου.

• Ο ανταγωνισμός με την Ασία για φορτία LNG, καθώς η αυξημένη ζήτηση από Κίνα και Ιαπωνία ανεβάζει τις τιμές.

• Η διατήρηση υψηλών στόχων πλήρωσης αποθηκών, που ενισχύει τη βραχυπρόθεσμη ζήτηση.

Σύμφωνα με το Φόρουμ Χωρών Εξαγωγής Φυσικού Αερίου, η Ευρώπη μπορεί να αντιμετωπίσει σημαντικές δυσκολίες να πετύχει τον στόχο του 90%, ενώ οι τιμές του καλοκαιριού παραδόξως είναι υψηλότερες από τις χειμερινές, καθιστώντας λιγότερο συμφέρουσα την έγχυση για αποθήκευση.

Ο ρόλος των εισαγωγών LNG και η ρωσική διάσταση

Οι εισαγωγές LNG συνεχίζουν να αποτελούν τον βασικό μοχλό της ευρωπαϊκής ενεργειακής ασφάλειας. Την περασμένη περίοδο θέρμανσης, η ΕΕ εισήγαγε σχεδόν 63 δισ. κυβικά μέτρα LNG, το τρίτο υψηλότερο επίπεδο στην ιστορία. Οι Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν ο κορυφαίος προμηθευτής με 45% μερίδιο, ενώ η Ρωσία εξακολουθεί να διατηρεί σημαντική παρουσία: η αξία των εισαγωγών ρωσικού LNG έφτασε τα 4,48 δισ. ευρώ το πρώτο εξάμηνο του 2025, έναντι 3,47 δισ. την αντίστοιχη περίοδο του 2024.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει θέσει ως στόχο να τερματίσει πλήρως τις εισαγωγές ρωσικού αερίου έως το 2027, ζητώντας από τα κράτη-μέλη να καταρτίσουν συγκεκριμένα σχέδια απεξάρτησης. Μέχρι τότε, ωστόσο, το ρωσικό LNG συνεχίζει να διοχετεύεται μέσω κόμβων όπως το Zeebrugge του Βελγίου, γεγονός που αποκαλύπτει την πολυπλοκότητα της ενεργειακής απεξάρτησης.

Προοπτικές και ανησυχίες για τον χειμώνα

Παρά την τρέχουσα ανοδική πορεία των τιμών, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις εμφανίζονται συγκρατημένα αισιόδοξες ότι θα αποφευχθεί μια κρίση αντίστοιχη με τον χειμώνα 2022–23. Ωστόσο, η ενεργειακή ανεξαρτησία της Ευρώπης εξακολουθεί να δοκιμάζεται, με τα αποθέματα να υπολείπονται του στόχου, τις τιμές να ενισχύονται από την αβεβαιότητα και τις γεωπολιτικές εξελίξεις να κρατούν την αγορά σε διαρκή ένταση.