Διπλό ρεκόρ στην Κίνα: Άνοδος άνθρακα και εκτίναξη ΑΠΕ το 2025 – Η διπλή όψη της ενεργειακής στρατηγικής ενόψει της COP30

Η Κίνα βρίσκεται αντιμέτωπη με μια ενεργειακή αντίφαση. Το πρώτο εξάμηνο του 2025 σημειώθηκε ισχυρή αύξηση της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από άνθρακα, παράλληλα όμως καταγράφηκε και νέο ιστορικό ρεκόρ εγκατάστασης φωτοβολταϊκών και αιολικών συστημάτων. Η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει τόσο την ταχύτατη ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, όσο και την εμμονή του Πεκίνου στη διατήρηση του άνθρακα ως βασικού πυλώνα του ενεργειακού του μείγματος.

Η διπλή όψη της κινεζικής ενεργειακής πολιτικής

Σύμφωνα με κοινή έκθεση του Κέντρου Έρευνας για την Ενέργεια και τον Καθαρό Αέρα (CREA) και του Global Energy Monitor (GEM), η Κίνα έθεσε σε λειτουργία νέες μονάδες άνθρακα συνολικής δυναμικότητας 21 GW μέσα στους πρώτους έξι μήνες του έτους – το υψηλότερο επίπεδο από το 2016. Παράλληλα, ξεκίνησε ή επανεκκίνησε την κατασκευή έργων που φτάνουν τα 46 GW, ενώ ενέκρινε νέες άδειες για ακόμη 75 GW.

Η θεαματική αυτή αύξηση θέτει υπό αμφισβήτηση τον κεντρικό στόχο του Πεκίνου να κορυφώσει τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα έως το 2030 και να επιτύχει σταδιακή μείωση στη συνέχεια. Παρά τις κυβερνητικές δεσμεύσεις του προέδρου Σι Τζινπίνγκ ότι η κατανάλωση άνθρακα θα μειώνεται προοδευτικά μετά το 2026, οι τρέχουσες τάσεις δείχνουν ότι ο ρυπογόνος αυτός πόρος εξακολουθεί να ενισχύεται.

Μάλιστα, μόνο 1 GW ισχύος από ανθρακικές μονάδες αποσύρθηκε στο πρώτο εξάμηνο του 2025, ενώ ο στόχος ως το τέλος της δεκαετίας είναι να αποσυρθούν συνολικά 30 GW. Η απόσταση παραμένει τεράστια.

Ανανεώσιμες: Η Κίνα σπάει τα παγκόσμια ρεκόρ

Παράλληλα, η χώρα συνεχίζει να επενδύει σε καθαρές μορφές ενέργειας με ιλιγγιώδη ρυθμό. Μόνο στο πρώτο εξάμηνο του 2025 εγκατέστησε 212 GW νέας φωτοβολταϊκής ισχύος, ξεπερνώντας το σύνολο της δυναμικότητας που είχαν οι Ηνωμένες Πολιτείες στα τέλη του 2024.

Η Κίνα βρίσκεται ήδη σε τροχιά να διαθέτει μέχρι το 2025 τόση παραγωγική δυναμικότητα από ΑΠΕ (ηλιακή, αιολική, υδροηλεκτρική και πυρηνική) όση χρειάζεται για να καλύψει τη συνολική κατανάλωση ηλεκτρισμού της Γερμανίας και της Βρετανίας μαζί. Αυτή η πρόοδος την καθιστά τον παγκόσμιο ηγέτη στις ανανεώσιμες, ακόμη και αν οι εκπομπές της παραμένουν οι μεγαλύτερες διεθνώς.

Το ενεργειακό σταυροδρόμι του Πεκίνου

Η κινεζική κυβέρνηση αντιμετώπισε τα προηγούμενα χρόνια δυσκολίες στο δίκτυο και στην αποθήκευση ενέργειας, που την ώθησαν να εγκρίνει νέα έργα άνθρακα ως «ασφαλιστική δικλείδα» για την ενεργειακή επάρκεια. Όπως εξηγεί ο αναλυτής του CREA, Λάουρι Μιλιβίρτα, σήμερα οι τεχνολογίες αποθήκευσης και η σταθερότητα του δικτύου έχουν βελτιωθεί, όμως τα έργα άνθρακα που εγκρίθηκαν τότε συνεχίζουν να προχωρούν.

Αναλυτές του GEM προειδοποιούν ότι η εξάρτηση από τον άνθρακα «δεν δείχνει σημάδια επιβράδυνσης» και πως ισχυρά οικονομικά συμφέροντα πιέζουν για τη συνέχιση των επενδύσεων στον τομέα. Αυτό, τονίζουν, μπορεί να επιβραδύνει την πλήρη μετάβαση στις ΑΠΕ και να δυσχεράνει την επίτευξη των κλιματικών στόχων.

Η Κίνα αναμένεται να παρουσιάσει μέσα στους επόμενους μήνες το 15ο Πενταετές Σχέδιο (2026-2030), όπου θα αποτυπωθούν οι νέοι ενεργειακοί στόχοι, ενώ ο Σι Τζινπίνγκ έχει δεσμευτεί να ανακοινώσει λεπτομερώς τις στρατηγικές της χώρας έως το 2035, ενόψει της COP30 που θα διεξαχθεί τον Νοέμβριο στη Βραζιλία.

Όπως διαπιστώνεται, η χώρα κινείται σε μια λεπτή ισορροπία: ενώ σπάει παγκόσμια ρεκόρ στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, η παράλληλη ενίσχυση του άνθρακα απειλεί να ακυρώσει την πρόοδο προς την «πράσινη μετάβαση». Το μέλλον θα κριθεί από το κατά πόσο το Πεκίνο θα μπορέσει να περιορίσει τις πιέσεις του άνθρακα και να αξιοποιήσει την πρωτοκαθεδρία του στις ΑΠΕ για να ανταποκριθεί στις δεσμεύσεις του απέναντι στην κλιματική αλλαγή.

Διαβάστε επίσης: Goldman Sachs: Υψηλά για S&P 500, πτώση στο πετρέλαιο – Τι βλέπει για Ευρωζώνη και Κίνα