Πώς η Ευρώπη θα βάλει φωτοβολταϊκά σε 56 εκατ. κατοικίες

Σε ισχύ τίθεται η νέα ευρωπαϊκή Οδηγία για την ενεργειακή αποδοτικότητα των κτιρίων που μπορεί να οδηγήσει στην κάλυψη των αναγκών 56 εκατ. κατοικιών μέσω φωτοβολταϊκών σύμφωνα με ανάλυση του συνδέσμου SolarPower Europe.

Σύμφωνα με την ανάλυση αυτή η εφαρμογή της οδηγίας θα μπορούσε να οδηγήσει, επίσης, σε εγκαταστάσεις 150-200 GW μέσα στα επόμενα χρόνια, εφόσον το 60% των κτιρίων κριθεί κατάλληλο και εμπίπτει στις διατάξεις της Οδηγίας.

Σημειώνεται ότι τα κράτη-μέλη έχουν προθεσμία δύο ετών για να ενσωματώσουν την οδηγία στο εθνικό τους δίκαιο.

Βάσει του ενισχυμένου πλαισίου, τα οικιστικά και τα μη οικιστικά κτίρια αντιμετωπίζονται με διαφορετικό τρόπο. Όσον αφορά τα οικιστικά κτίρια, κάθε κράτος μέλος θα υιοθετήσει τη δική του εθνική πορεία για τη μείωση της μέσης χρήσης πρωτογενούς ενέργειας κατά 16 % έως το 2030 και κατά 20-22 % έως το 2035. Με τα εθνικά μέτρα θα πρέπει να εξασφαλιστεί ότι τουλάχιστον το 55 % της μείωσης της μέσης χρήσης πρωτογενούς ενέργειας θα επιτευχθεί μέσω της ανακαίνισης των κτιρίων με τις χειρότερες επιδόσεις, ωστόσο, τα κράτη μέλη έχουν την ευχέρεια να επιλέξουν ποια κτίρια θα στοχεύσουν και ποια μέτρα θα λάβουν.

Όσον αφορά τα μη οικιστικά κτίρια, η αναθεωρημένη οδηγία προβλέπει τη σταδιακή εισαγωγή ελάχιστων προτύπων ενεργειακής απόδοσης, βάσει των οποίων το 16 % των κτιρίων με τις χειρότερες επιδόσεις πρέπει να ανακαινιστεί έως το 2030 και το 26 % των κτιρίων με τις χειρότερες επιδόσεις πρέπει να ανακαινιστεί έως το 2033. Τα κράτη μέλη θα έχουν τη δυνατότητα να εξαιρούν ορισμένες κατηγορίες οικιστικών και μη οικιστικών κτιρίων από τις υποχρεώσεις αυτές, συμπεριλαμβανομένων των ιστορικών κτιρίων ή των εξοχικών κατοικιών.

Με την αναθεωρημένη οδηγία τα κτίρια μηδενικών εκπομπών θα καταστούν το νέο πρότυπο για τα νέα κτίρια. Όλα τα νέα οικιστικά και μη οικιστικά κτίρια πρέπει να έχουν μηδενικές επιτόπιες εκπομπές από ορυκτά καύσιμα, από την 1η Ιανουαρίου 2028 για τα δημόσια κτίρια και από την 1η Ιανουαρίου 2030 για όλα τα άλλα νέα κτίρια, με δυνατότητα ειδικών εξαιρέσεων.

Η επικαιροποιημένη ΟΕΑΚ ενισχύει επίσης το ευνοϊκό πλαίσιο για τις ανακαινίσεις. Εισάγει συστήματα «διαβατηρίου ανακαίνισης κτιρίου» σε ολόκληρη την ΕΕ για να βοηθήσει τους ιδιοκτήτες κτιρίων να σχεδιάσουν τις (σταδιακές) ανακαινίσεις που θα υλοποιήσουν.

Ενισχύονται επίσης οι διασφαλίσεις προς όφελος των ενοικιαστών, καθώς τα κράτη μέλη θα πρέπει να θεσπίσουν μέτρα για την αντιμετώπιση των κινδύνων έξωσης λόγω ανακαίνισης (δηλαδή de facto έξωσης που σχετίζεται με σημαντική αύξηση του ενοικίου έπειτα από εργασίες ανακαίνισης). Επιπλέον, οι διατάξεις σχετικά με τις βάσεις δεδομένων και την ανταλλαγή δεδομένων θα διασφαλίσουν την παροχή αξιόπιστων δεδομένων σχετικά με τα κτίρια στους πολίτες και στα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, με σκοπό τη στήριξη των ανακαινίσεων.

Ένα ακόμη καίριο στοιχείο της αναθεωρημένης οδηγίας είναι ο καλύτερος σχεδιασμός. Σύμφωνα με τις νέες διατάξεις, τα κράτη μέλη θα εκπονήσουν εθνικά σχέδια ανακαίνισης κτιρίων για τη χάραξη της εθνικής στρατηγικής απανθρακοποίησης του κτιριακού δυναμικού και τον προσδιορισμό των τρόπων αντιμετώπισης των φραγμών που εξακολουθούν να υφίστανται, όπως η χρηματοδότηση, η κατάρτιση και η προσέλκυση περισσότερων ειδικευμένων εργαζομένων. Θεσπίζεται κοινό υπόδειγμα με υποχρεωτικά και προαιρετικά στοιχεία για τη βελτίωση της συγκρισιμότητας μεταξύ των κρατών μελών. Τα προσχέδια υποβάλλονται στην Επιτροπή προς αξιολόγηση και, βάσει αυτής της αξιολόγησης, η Επιτροπή μπορεί ενδεχομένως να εκδώσει συστάσεις για την περαιτέρω στήριξη των κρατών μελών όσον αφορά την κατάρτιση των τελικών τους σχεδίων. Τα σχέδια υποβάλλονται στο πλαίσιο της διαδικασίας των ενοποιημένων εθνικών σχεδίων για την ενέργεια και το κλίμα (ΕΣΕΚ). Κατ’ εξαίρεση, και λαμβανομένης υπόψη της επείγουσας ανάγκης κλιμάκωσης της ανακαίνισης κτιρίων με βάση αξιόπιστα εθνικά σχέδια, τα πρώτα προσχέδια θα υποβληθούν έως τον Δεκέμβριο του 2025.