ΑΠΕ και μπαταρίες φέρνουν φθηνότερο ρεύμα: Γιατί ξεπερνούν πλέον τις συμβατικές μονάδες παραγωγής

Η νέα εποχή στην ηλεκτροπαραγωγή αλλάζει τα δεδομένα κόστους και ενεργειακής ασφάλειας

Οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) σε συνδυασμό με συστήματα αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας μέσω μπαταριών εξελίσσονται πλέον στη φθηνότερη μορφή παραγωγής ηλεκτρισμού σε πολλές περιοχές του κόσμου, ακόμη και σε 24ωρη βάση, ανταγωνιζόμενες άμεσα τις συμβατικές μονάδες φυσικού αερίου και άνθρακα.

Το συμπέρασμα αυτό προκύπτει από τη νέα έκθεση του International Renewable Energy Agency, η οποία καταγράφει τη ραγδαία πτώση του κόστους εγκατάστασης φωτοβολταϊκών, χερσαίων αιολικών πάρκων και κυρίως των συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας σε μπαταρίες.

Η εξέλιξη θεωρείται κομβική για τη διεθνή αγορά ενέργειας, καθώς μεταβάλλει όχι μόνο το οικονομικό μοντέλο της ηλεκτροπαραγωγής αλλά και τη γεωπολιτική διάσταση της ενεργειακής ασφάλειας, ιδιαίτερα σε περιόδους κρίσεων στις αγορές πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Κατακόρυφη πτώση κόστους σε φωτοβολταϊκά, αιολικά και μπαταρίες

Σύμφωνα με τα στοιχεία της έκθεσης του IRENA, από το 2010 έως το 2024:

το κόστος εγκατάστασης φωτοβολταϊκών μειώθηκε κατά 87%,
το κόστος των χερσαίων αιολικών πάρκων περιορίστηκε κατά 55%,
ενώ η μεγαλύτερη μείωση καταγράφηκε στις μπαταρίες αποθήκευσης ενέργειας, με πτώση που έφθασε το 93%.

Η δραστική μείωση του κόστους αποθήκευσης θεωρείται το κρίσιμο στοιχείο που επιτρέπει πλέον στις ΑΠΕ να προσφέρουν σταθερή ηλεκτροπαραγωγή ανεξαρτήτως ηλιοφάνειας ή έντασης ανέμου.

Κάτω από τα 82 δολάρια/MWh η παραγωγή 24ωρης πράσινης ενέργειας

Η έκθεση επισημαίνει ότι το συνολικό κόστος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από υβριδικά έργα ΑΠΕ με μπαταρίες υποχώρησε από επίπεδα άνω των 100 δολαρίων ανά μεγαβατώρα (MWh) το 2020 σε περίπου 54 έως 82 δολάρια/MWh έως το 2025, σε περιοχές με υψηλό ηλιακό και αιολικό δυναμικό.

Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα αναφέρεται το ενεργειακό συγκρότημα Al Dhafra Solar Project στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το οποίο θα συνδυάζει:

φωτοβολταϊκά ισχύος 5,2 GW,
αποθήκευση 19 GWh σε μπαταρίες,
και δυνατότητα σταθερής παροχής 1 GW καθαρής ηλεκτρικής ισχύος σε 24ωρη βάση.

Το εκτιμώμενο κόστος παραγωγής της μονάδας διαμορφώνεται περίπου στα 70 δολάρια/MWh, επίπεδο που θεωρείται πλέον ανταγωνιστικό έναντι νέων μονάδων φυσικού αερίου.

Νέα μείωση κόστους έως το 2035

Οι προβλέψεις του IRENA δείχνουν ότι η πτωτική πορεία του κόστους θα συνεχιστεί την επόμενη δεκαετία, καθώς:

το συνολικό επενδυτικό κόστος αναμένεται να μειωθεί κατά 30% έως το 2030,
και έως 40% μέχρι το 2035.

Με βάση αυτές τις εκτιμήσεις, το κόστος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από έργα ΑΠΕ με αποθήκευση μπορεί να υποχωρήσει κάτω από τα 50 ευρώ/MWh, ενισχύοντας περαιτέρω την ανταγωνιστικότητα των πράσινων τεχνολογιών.

Η αποθήκευση ενέργειας αλλάζει το ενεργειακό μοντέλο

Ο γενικός διευθυντής του IRENA, Francesco La Camera, υπογράμμισε ότι το παραδοσιακό επιχείρημα περί «μη αξιόπιστων» ΑΠΕ δεν ανταποκρίνεται πλέον στην πραγματικότητα.

Όπως ανέφερε, οι σύγχρονες τεχνολογίες αποθήκευσης επιτρέπουν σήμερα στις ανανεώσιμες πηγές να παρέχουν αξιόπιστη ηλεκτροδότηση όλο το 24ωρο, μειώνοντας παράλληλα την έκθεση των οικονομιών στις διακυμάνσεις των διεθνών αγορών φυσικού αερίου και πετρελαίου.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στις γεωπολιτικές πιέσεις που επηρεάζουν τις ενεργειακές αγορές, συμπεριλαμβανομένων των κινδύνων διαταραχής στις θαλάσσιες μεταφορές μέσω των Strait of Hormuz.

METLEN: Οι ΑΠΕ ενισχύουν πλέον την ενεργειακή ασφάλεια

Στο ίδιο πλαίσιο κινήθηκαν και οι πρόσφατες παρεμβάσεις του προέδρου της METLEN, Evangelos Mytilineos, κατά τη διάρκεια του Energy Transition Summit – East Med & Southeast Europe στην Αθήνα.

Ο επικεφαλής της METLEN σημείωσε ότι οι εξελίξεις στον Περσικό Κόλπο και οι γεωπολιτικές εντάσεις επαναφέρουν στο επίκεντρο τις ΑΠΕ όχι μόνο ως εργαλείο πράσινης μετάβασης, αλλά κυρίως ως μηχανισμό ενεργειακής ασφάλειας και προστασίας από ακραίες διακυμάνσεις στις τιμές ενέργειας.

Παράλληλα, επισήμανε ότι η μεγάλη πρόκληση για τα επόμενα χρόνια είναι η ανάπτυξη επαρκών και οικονομικά ανταγωνιστικών υποδομών αποθήκευσης ενέργειας, ώστε να περιοριστούν οι ακραίες αυξήσεις στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας όταν η παραγωγή από ΑΠΕ υποχωρεί λόγω καιρικών συνθηκών.

Οι μπαταρίες στο επίκεντρο της νέας ενεργειακής μετάβασης

Η διεθνής ενεργειακή αγορά εισέρχεται πλέον σε μια νέα φάση, όπου ο συνδυασμός φωτοβολταϊκών, αιολικών και συστημάτων αποθήκευσης διαμορφώνει ένα διαφορετικό μοντέλο ηλεκτροπαραγωγής:

χαμηλότερο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας,
μικρότερη εξάρτηση από εισαγόμενα καύσιμα,
αυξημένη σταθερότητα δικτύου,
και μεγαλύτερη ανθεκτικότητα απέναντι σε γεωπολιτικές κρίσεις.

Η εξέλιξη αυτή αναμένεται να επιταχύνει τις επενδύσεις σε έργα αποθήκευσης ενέργειας διεθνώς, καθώς οι μπαταρίες μετατρέπονται από συμπληρωματική τεχνολογία σε βασικό πυλώνα του σύγχρονου ενεργειακού συστήματος.