Το ΥΠΕΝ επαναφέρει τη γεωθερμία στον ενεργειακό σχεδιασμό της χώρας με επτά ζώνες ενδιαφέροντος και στόχο την προσέλκυση επενδύσεων σε σταθερές ΑΠΕ, θέρμανση και ηλεκτροπαραγωγή.
Η γεωθερμία επιστρέφει δυναμικά στον ελληνικό ενεργειακό χάρτη, καθώς το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ανοίγει νέο κύκλο σχεδιασμού για την αξιοποίηση του γεωθερμικού δυναμικού σε επτά περιοχές της χώρας. Σε ένα περιβάλλον ενεργειακής αστάθειας και αυξημένου κόστους εισαγόμενων καυσίμων, η τεχνολογία αυτή προβάλλει ως κρίσιμη «σταθερή» ανανεώσιμη πηγή, με άμεσες οικονομικές και επενδυτικές προεκτάσεις.
Η γεωθερμία ως ενεργειακό και οικονομικό στοίχημα
Η νέα στρατηγική του ΥΠΕΝ βασίζεται στη Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) για την έρευνα και αξιοποίηση γεωθερμικών πεδίων, η οποία αφορά περιοχές στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη, το Βόρειο Αιγαίο και τη Στερεά Ελλάδα.
Στο επίκεντρο βρίσκονται ζώνες όπως:
ο Στρυμόνας και ο Ακροπόταμος Καβάλας
η λεκάνη του Νέστου και του Έβρου
η Σαμοθράκη και η νότια Χίος
η λεκάνη του Σπερχειού
Οι περιοχές αυτές διακρίνονται σε πεδία τοπικού και εθνικού ενδιαφέροντος, ανάλογα με τη θερμοκρασία του γεωθερμικού δυναμικού, με τα δεύτερα να ανοίγουν τον δρόμο για ηλεκτροπαραγωγή.
Από τη θεωρία στην επενδυτική αξιοποίηση
Η γεωθερμία θεωρείται από τις λίγες ΑΠΕ που μπορούν να προσφέρουν σταθερή και συνεχόμενη παραγωγή ενέργειας, χωρίς εξάρτηση από καιρικές συνθήκες. Αυτό την καθιστά ιδιαίτερα ελκυστική για:
τηλεθέρμανση πόλεων και οικισμών
ενεργειακή τροφοδότηση θερμοκηπίων και αγροτικής παραγωγής
βιομηχανική χρήση θερμότητας
ηλεκτροπαραγωγή σε υψηλής θερμοκρασίας πεδία
Σε οικονομικό επίπεδο, η αξιοποίησή της μπορεί να μειώσει το ενεργειακό κόστος σε ευαίσθητες περιοχές, όπως νησιά και αγροτικές ζώνες, ενισχύοντας την τοπική ανταγωνιστικότητα.
Οι επενδυτικές προκλήσεις και τα διαχρονικά εμπόδια
Παρά το ισχυρό δυναμικό, η Ελλάδα παραμένει ουραγός στην αξιοποίηση της γεωθερμίας σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Οι βασικοί λόγοι είναι:
χρονοβόρες και σύνθετες αδειοδοτήσεις
περιορισμένο επενδυτικό ενδιαφέρον λόγω ρίσκου
τοπικές αντιδράσεις σε παλαιότερα έργα
έλλειψη σταθερού στρατηγικού πλαισίου
Χαρακτηριστικά, έργα του παρελθόντος —όπως στη Μήλο— έχουν αφήσει αρνητική εμπειρία, επηρεάζοντας τη δημόσια αποδοχή.
Περιβάλλον, Natura και σεισμικότητα: το κρίσιμο τρίπτυχο
Η ΣΜΠΕ δίνει ιδιαίτερη έμφαση στις περιβαλλοντικές επιπτώσεις, καθώς πολλές περιοχές ενδιαφέροντος βρίσκονται κοντά σε:
περιοχές Natura 2000
υγροτόπους και δέλτα ποταμών
σεισμικά ενεργές ζώνες και ρήγματα
Η μελέτη προβλέπει αυστηρά μέτρα παρακολούθησης για υδροφορείς, βιοποικιλότητα και γεωλογικούς κινδύνους, ενώ κάθε έργο θα περνά από ξεχωριστές Μελέτες Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων πριν την τελική αδειοδότηση.
Η ευρωπαϊκή πίεση και το νέο ενεργειακό αφήγημα
Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, η γεωθερμία προωθείται ως κρίσιμη «σταθερή» ανανεώσιμη πηγή, ικανή να μειώσει:
τις περικοπές πράσινης ενέργειας
τις αρνητικές τιμές ρεύματος
την εξάρτηση από εισαγόμενα καύσιμα
Η Κομισιόν ενθαρρύνει τα κράτη-μέλη να επενδύσουν σε τεχνολογίες βάσης, με τη γεωθερμία να αποκτά πλέον στρατηγική σημασία για τη βιομηχανία και τη θέρμανση.
Το επόμενο βήμα: Aπό τη μελέτη στις επενδύσεις
Η δημόσια διαβούλευση για τη ΣΜΠΕ θα διαρκέσει έως τις 10 Ιουνίου 2026, οπότε και θα ακολουθήσουν γνωμοδοτήσεις και οριστικοποίηση του πλαισίου.
Στο επίκεντρο βρίσκεται πλέον το κρίσιμο ερώτημα: θα καταφέρει η Ελλάδα να μετατρέψει το γεωθερμικό της δυναμικό σε πραγματικό επενδυτικό και ενεργειακό κεφάλαιο;
Μ.Η.Τ. 242183