Διεθνή χρηματιστήρια εκτοξεύονται με μοχλό την τεχνητή νοημοσύνη: +88 % στον S&P 500 σε 3 χρόνια. Πότε θα σκάσει η φούσκα;

Για πάνω από τρία χρόνια, τα διεθνή χρηματιστήρια έχουν πάρει την κατιούσα από τη «μάχη της τεχνητής νοημοσύνης». Από τα χαμηλά του Οκτωβρίου 2022 έως σήμερα, ο δείκτης S&P 500 έχει εκτοξευθεί από τις περίπου 3.583 μονάδες στις 6.733, σημειώνοντας μια αύξηση της τάξεως του 88 %. Παράλληλα, ο ευρωπαϊκός δείκτης Stoxx 50 έχει καταγράψει άνοδο της τάξης του 70 %, και ο δείκτης MSCI Ασίας-Ειρηνικού περίπου 65 %.

Τόσο κυβερνητικοί όσο και ιδιωτικοί παίκτες επενδύουν δισεκατομμύρια σε chips, data centers, υπολογιστική ισχύ, και πλατφόρμες που «τρέχουν» μοντέλα όπως το ChatGPT. Μία εφαρμογή που αριθμεί , για παράδειγμα, περίπου 700 εκατομμύρια εβδομαδιαίους χρήστες, γεγονός που την καθιστά μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες καταναλωτικές τεχνολογίες στην ιστορία.

Όμως πίσω από τη λάμψη του ράλι υπάρχουν ρωγμές: η OpenAI, που θεωρείται κομβικός παίκτης του οικοσυστήματος, εμφανίζει ζημιές που μετρούν σε δισεκατομμύρια. Το 2024 έκλεισε με ζημίες ύψους 5 δισ. δολαρίων και έσοδα 3,7 δισ. δολάρια, ενώ για το 2025 προβλέπεται ότι θα υπερτριπλασιάσει τα έσοδά της σε 12 δισ. δολάρια, χωρίς να έχει ακόμη καθαρή κερδοφορία. Παλιότερα επενδυτικά σχήματα δηλώνουν ότι η ίδια εταιρεία έχει ήδη κεφαλαιοποιήσει 500 δισ. δολάρια, καθιστώντας την την ακριβότερη startup στον κόσμο.

Η αλυσίδα συμφωνιών δεν σταματά. Η OpenAI έχει υπογράψει συμφωνία με τη Nvidia, προβλέποντας επένδυση εκατοντάδων δισεκατομμυρίων σε data centers με αντάλλαγμα ισόποση αγορά chips από τη Nvidia. Ένα μέρος των επενδύσεων θα καλυφθεί μέσω δανεισμού, ενώ εταιρείες AI επιδιώκουν συνεργασίες για να μοιραστούν το ρίσκο.

Στο ευρύτερο πλαίσιο, η Bain & Company προβλέπει ότι έως το 2030 οι εταιρείες AI θα χρειάζονται συνολικά 2 τρισ. δολάρια ετησίως σε έσοδα για να υποστηρίξουν την υπολογιστική ισχύ και τις υποδομές τους. Το πρόβλημα: εκτιμάται ότι οι υφιστάμενες προβλέψεις εσόδων υπολείπονται αυτής της ανάγκης κατά περίπου 800 δισ. δολάρια, γεγονός που θέτει υπό αμφισβήτηση το μοντέλο κεφαλαιοποίησης και βιωσιμότητας πολλών εταιρειών.

Ορισμένοι αναλυτές προειδοποιούν ότι το τρέχον hype θυμίζει τη φούσκα των dot.com της δεκαετίας του ’90, όταν πολλές εταιρείες υπερτιμήθηκαν βασιζόμενες μόνο σε προσδοκίες. Σήμερα, η συγκέντρωση κεφαλαίων σε λίγες μετοχές υψηλής τεχνολογίας, ειδικά AI-centric, εντείνει την ανησυχία για «φούσκα».

Αλλά υπάρχουν και αντίθετες φωνές. Στελέχη της Goldman Sachs χαρακτηρίζουν το ράλι «high-quality», επισημαίνοντας ότι έχει στηριχθεί σε θεμελιώδη στοιχεία, ενώ η SocGen υποστηρίζει ότι οι μακροοικονομικές βάσεις και ένα πιο αδύναμο δολάριο μπορούν να διατηρήσουν τη δυναμική.

Στο ίδιο μήκος κύματος, η Evercore ISI προβλέπει δυναμική συνέχιση της ανόδου: βλέπει τον S&P 500 να φτάνει στις 7.750 μονάδες μέχρι το 2026, με πιθανότητα να αγγίξει τις 9.000, αν και τονίζει ότι κάποιο «bubble dynamic» μπορεί να καραδοκεί.

Πώς θα εξελιχθεί το ράλι και πότε θα «σκάσει η φούσκα»

Το κρίσιμο στοιχείο στην επόμενη φάση των αγορών θα είναι η ικανότητα monetization της AI, δηλαδή πόσο καλά οι εταιρείες θα μετατρέψουν τις επενδύσεις σε έσοδα. Αν οι υποδομές και τα data centers επεκτείνονται πολύ γρήγορα χωρίς αντίστοιχη αύξηση εισοδημάτων, ο κίνδυνος «φούσκας» θα μεγαλώσει.

Μια άλλη ασάφεια αφορά το κόστος ενέργειας και υποδομών. Η αυξημένη ζήτηση υπολογιστικής ισχύος απαιτεί ogromη κατανάλωση ρεύματος και συνεχείς επενδύσεις στο δίκτυο.

Τέλος, ο ανταγωνισμός από κινεζικές εταιρείες AI που προσφέρουν χαμηλού κόστους λύσεις, μπορεί επίσης να πιέσει τα περιθώρια κέρδους των αμερικανικών τεχνοκολοσσών. Με άλλα λόγια, αν ισορροπήσουν οι επενδύσεις με τα έσοδα, έχουμε δρόμο μπροστά. Αν όχι… η διόρθωση δεν θα αργήσει πολύ.