Υψηλή ανάπτυξη, χαμηλή παραγωγικότητα και ανισότητες χαρακτηρίζουν την ελληνική οικονομία

Η ελληνική οικονομία εμφανίζει θετικά μεγέθη, αλλά παραμένουν σημαντικές διαρθρωτικές αδυναμίες. Το ΑΕΠ αυξήθηκε με υψηλότερο ρυθμό από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ενώ η ανεργία υποχώρησε σε προ κρίσης επίπεδα. Οι εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών ενισχύθηκαν, και οι επενδύσεις σε πάγιο κεφαλαιουχικό εξοπλισμό αυξήθηκαν, με σημαντική στήριξη των κοινοτικών πόρων.

Ωστόσο, οι επενδύσεις παραμένουν κάτω του μέσου όρου της Ε.Ε., με περιορισμένη επίδραση στην παραγωγικότητα και την ανταγωνιστικότητα.

Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών και οικονομικές ανισότητες

Το εμπορικό έλλειμμα παραμένει βασική αδυναμία της οικονομίας. Το 2024 το έλλειμμα αγαθών ανήλθε σε 35,6 δισ. ευρώ, περίπου 15% του ΑΕΠ, με εισαγωγές 84,3 δισ. ευρώ και εξαγωγές 48,6 δισ. ευρώ. Το Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών κατέγραψε έλλειμμα 17 δισ. ευρώ, παρά την ενίσχυση του τουρισμού και τις κοινοτικές ροές από το Ταμείο Ανάκαμψης.

Ο πρόεδρος του ΣΕΒ, Σπύρος Θεοδωρόπουλος, χαρακτήρισε το εμπορικό έλλειμμα «τον ελέφαντα της ελληνικής οικονομίας». Ένα δεύτερο διαρθρωτικό πρόβλημα, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι η αύξηση της οικονομικής ανισότητας. Το ένα τρίτο του πληθυσμού δεν συμμετέχει ουσιαστικά στην ανάπτυξη. Στοιχεία της Eurostat δείχνουν ότι περίπου το 20% του πληθυσμού βρίσκεται στο όριο φτώχειας και το 7,7% σε κατάσταση ένδειας.

Παραγωγικότητα και ανταγωνιστικότητα

Η παραγωγικότητα ανά εργαζόμενο στην Ελλάδα παραμένει χαμηλή. Το 2023 βρισκόταν στο 70% του μέσου ευρωπαϊκού όρου, μόλις πάνω από τη Βουλγαρία (56,8%). Από το 2015 σημειώνεται πτώση από το 78,2% στο 70,2%.

Η χαμηλή παραγωγικότητα περιορίζει την ικανότητα για υψηλές αμοιβές και την παραγωγή ανταγωνιστικών προϊόντων. Ο μέσος Έλληνας διαθέτει το δεύτερο χαμηλότερο κατά κεφαλήν εισόδημα σε όρους αγοραστικής δύναμης στην Ε.Ε., μετά τη Βουλγαρία.

Προοπτικές και δημοσιονομική πίεση

Η στροφή της Ευρώπης σε αμυντικές δαπάνες ενδέχεται να περιορίσει τους κοινοτικούς πόρους για κοινωνική συνοχή. Η πρωτοβουλία ReArm Europe προβλέπει μεταφορά κονδυλίων από την πολιτική συνοχής σε προγράμματα ασφάλειας και άμυνας. Η αλλαγή αυτή ενδέχεται να επηρεάσει δυσμενώς τις λιγότερο ανεπτυγμένες περιφέρειες της Ελλάδας, που στηρίζονται στα ευρωπαϊκά κονδύλια.