Το ΔΝΤ προειδοποιεί ότι το χρέος των ΗΠΑ αυξάνεται ανησυχητικά και θα ξεπεράσει για πρώτη φορά εκείνο της Ιταλίας και της Ελλάδας

Η παγκόσμια ανησυχία για τη δημοσιονομική σταθερότητα των Ηνωμένων Πολιτειών εντείνεται, καθώς το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο προειδοποιεί ότι το αμερικανικό δημόσιο χρέος αυξάνεται με ρυθμούς που το φέρνουν, για πρώτη φορά αυτόν τον αιώνα, πάνω από τα επίπεδα της Ιταλίας και της Ελλάδας. Η κρίση χρέους, που για χρόνια θεωρούνταν ευρωπαϊκό φαινόμενο, φαίνεται πλέον να «μεταναστεύει» προς την άλλη πλευρά του Ατλαντικού, απειλώντας τη σταθερότητα της μεγαλύτερης οικονομίας του κόσμου.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΔΝΤ, το δημόσιο χρέος των ΗΠΑ θα αυξηθεί κατά περισσότερες από είκοσι ποσοστιαίες μονάδες ως τα τέλη της δεκαετίας, φτάνοντας στο 143,5% του ΑΕΠ. Πρόκειται για την πιο απότομη άνοδο χρέους μεταξύ των προηγμένων οικονομιών, ξεπερνώντας ακόμη και τα επίπεδα της πανδημίας, όταν η Ουάσιγκτον είχε προχωρήσει σε τεράστια προγράμματα στήριξης. Η αύξηση αυτή αποδίδεται στα συνεχή δημοσιονομικά ελλείμματα, στις μεγάλες δημόσιες δαπάνες και στο αυξανόμενο κόστος εξυπηρέτησης των ομολόγων λόγω των υψηλών επιτοκίων.

Η Ευρώπη κλείνει πληγές, οι ΗΠΑ ανοίγουν νέες

Την ώρα που οι Ηνωμένες Πολιτείες βλέπουν το χρέος τους να εκτοξεύεται, οι υπερχρεωμένες ευρωπαϊκές χώρες παρουσιάζουν θεαματική δημοσιονομική πρόοδο. Η Ιταλία σταθεροποιεί το χρέος της γύρω στο 137% του ΑΕΠ, ενώ η Ελλάδα, που υπήρξε επί δεκαετίες παράδειγμα κρίσης, αναμένεται να μειώσει τον δείκτη χρέους από το 146,7% σήμερα στο 130,2% ως το 2030. Αντίθετα, οι ΗΠΑ εμφανίζουν σταθερά ελλείμματα άνω του 7% του ΑΕΠ για ολόκληρη τη δεκαετία, με αποτέλεσμα να βρίσκονται στο επίκεντρο της παγκόσμιας ανησυχίας.

Ο συστημικός κίνδυνος για την παγκόσμια οικονομία

Στην τελευταία του έκθεση, το Fiscal Monitor, το ΔΝΤ χαρακτηρίζει την κατάσταση των δημόσιων οικονομικών των ΗΠΑ «συστημικό κίνδυνο» για την παγκόσμια οικονομία. Το Ταμείο σημειώνει πως, ακόμη κι αν λιγότερες χώρες διατηρούν χρέος άνω του 100% του ΑΕΠ, το μερίδιό τους στο παγκόσμιο προϊόν αυξάνεται, γεγονός που σημαίνει ότι οι μεγαλύτερες οικονομίες είναι και οι πιο εκτεθειμένες.

Το συνολικό παγκόσμιο χρέος προβλέπεται να ξεπεράσει το 100% του παγκόσμιου ΑΕΠ έως το 2029, στα υψηλότερα επίπεδα από το 1948.

Το τέλος της εποχής του φθηνού δανεισμού

Το ΔΝΤ προειδοποιεί πως η περίοδος του εύκολου δανεισμού με σχεδόν μηδενικά επιτόκια έχει λήξει οριστικά. Η άνοδος των επιτοκίων έχει καταστήσει την εξυπηρέτηση του χρέους εξαιρετικά δαπανηρή, οδηγώντας πολλές κυβερνήσεις να περικόπτουν κοινωνικές δαπάνες για να πληρώσουν τόκους.

Σε ορισμένες προηγμένες οικονομίες, το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους ξεπερνά ήδη τους αμυντικούς προϋπολογισμούς. Ακόμη και η Γερμανία, παραδοσιακό πρότυπο δημοσιονομικής πειθαρχίας, αναγκάστηκε να τροποποιήσει το συνταγματικό «φρένο χρέους» για να επιτρέψει μεγαλύτερο δανεισμό.

Η δημογραφική βόμβα πίσω από τη δημοσιονομική κρίση

Το ΔΝΤ επισημαίνει πως η γήρανση του πληθυσμού αποτελεί τη νέα μεγάλη απειλή για τα δημόσια οικονομικά. Οι αυξανόμενες δαπάνες για συντάξεις και υγεία, σε συνδυασμό με τη μείωση του ενεργού εργατικού δυναμικού, οδηγούν τις κυβερνήσεις σε ακόμη μεγαλύτερο δανεισμό. Στις ΗΠΑ, ο δείκτης εξάρτησης ηλικιωμένων αναμένεται να φτάσει το 40% έως το 2050, ενώ στην ΕΕ θα ξεπεράσει το 55%. Στην αμερικανική περίπτωση, η αυστηρή μεταναστευτική πολιτική αναμένεται να εντείνει το πρόβλημα, περιορίζοντας την προσφορά εργατικού δυναμικού και επιβαρύνοντας περαιτέρω τα δημόσια οικονομικά.

Η ανάλυση του ΔΝΤ καταλήγει με προειδοποίηση: η απώλεια εμπιστοσύνης των επενδυτών απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσε να προκαλέσει ένα παγκόσμιο ντόμινο, πλήττοντας τις αγορές ομολόγων, τα νομίσματα και το τραπεζικό σύστημα διεθνώς. Αν η κρίση χρέους του 2010 γεννήθηκε στην Ευρώπη, το 2030 μπορεί να ανήκει στην Αμερική.

Διαβάστε επίσης: Το χρέος των ΗΠΑ «φουσκώνει» και η Wall Street ανησυχεί