Το ΔΝΤ προειδοποιεί για χρέος-μαμούθ στην Ευρώπη έως το 2040, λόγω αυξημένων δαπανών σε υγεία, συντάξεις, Άμυνα και κλιματική πολιτική

Σημαντική αύξηση του δημόσιου χρέους των ευρωπαϊκών χωρών την επόμενη δεκαετία προβλέπει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, σε νέα έκθεσή του με τίτλο «How Can Europe Pay for Things That It Cannot Afford?». Η έκθεση προειδοποιεί ότι χωρίς συντονισμένες και φιλόδοξες μεταρρυθμίσεις, το χρέος στις ευρωπαϊκές οικονομίες θα μπορούσε να φτάσει, κατά μέσο όρο, το 130% του ΑΕΠ έως το 2040, με ακόμη υψηλότερα ποσοστά όταν σταθμίζεται με το μέγεθος των οικονομιών.

Η πίεση στους προϋπολογισμούς προέρχεται από την αναμενόμενη αύξηση δαπανών σε τομείς όπως η υγεία, οι συντάξεις, η Άμυνα και η αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης. Σύμφωνα με το ΔΝΤ, στις αναπτυγμένες ευρωπαϊκές οικονομίες οι δαπάνες αυτοί οι τομείς θα αυξηθούν κατά περίπου 4,5 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ μέχρι το 2040. Για τις χώρες της Κεντρικής, Ανατολικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης, η αύξηση εκτιμάται ακόμη μεγαλύτερη, φτάνοντας το 5,5% του ΑΕΠ.

Επιπτώσεις στην ανάπτυξη και στις αγορές ομολόγων

Η έκθεση τονίζει ότι η διαρκής αύξηση του χρέους λειτουργεί ανασταλτικά στην οικονομική ανάπτυξη. Όταν το δημόσιο χρέος υπερβαίνει το 75% του ΑΕΠ, κάθε επιπλέον άνοδος κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες μπορεί να μειώσει τον ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης κατά 0,05 έως 0,2 μονάδες. Εάν δεν υπάρξουν μέτρα, το ΔΝΤ εκτιμά ότι η αύξηση του χρέους θα μπορούσε να επιβραδύνει τον ρυθμό ανάπτυξης κατά μισή ποσοστιαία μονάδα, επηρεάζοντας μακροπρόθεσμα την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας.

Παράλληλα, οι υψηλότερες ανάγκες δανεισμού αναμένεται να αυξήσουν το κόστος χρηματοδότησης μέσω υψηλότερων επιτοκίων στα κρατικά ομόλογα. Αυτό με τη σειρά του δημιουργεί κινδύνους για τη σταθερότητα των τραπεζικών συστημάτων, ιδίως σε χώρες όπου οι τράπεζες διατηρούν υψηλή έκθεση σε κρατικούς τίτλους.

Η συνταγή του ΔΝΤ: Μεταρρυθμίσεις και δημοσιονομική πειθαρχία

Το ΔΝΤ επισημαίνει ότι οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις πρέπει να αναλάβουν δράση άμεσα, προτείνοντας μια πολιτική στρατηγική τριών πυλώνων.

Πρώτον, μεταρρυθμίσεις που θα ενισχύουν την ανάπτυξη, με βαθύτερη ενιαία ευρωπαϊκή αγορά, αλλαγές στη λειτουργία της αγοράς εργασίας και εξορθολογισμό συνταξιοδοτικών συστημάτων ώστε να αντιμετωπιστεί το δημογραφικό κόστος.

Δεύτερον, μεσοπρόθεσμα μέτρα δημοσιονομικής εξυγίανσης τόσο από την πλευρά των εσόδων, μέσω φορολογικής αναδιάρθρωσης και καλύτερης είσπραξης φόρων, όσο και από την πλευρά των δαπανών, με αυστηρότερη ιεράρχηση και αποδοτικότερη κατανομή.

Τρίτον, σε ορισμένες χώρες όπου το χρέος έχει ήδη ξεπεράσει κρίσιμα επίπεδα, θα χρειαστούν πιο ριζικές επιλογές, ακόμη και επανεξέταση του εύρους των παρεχόμενων δημόσιων υπηρεσιών.

Η προειδοποίηση του ΔΝΤ έρχεται σε μια περίοδο όπου οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις προσπαθούν να ισορροπήσουν μεταξύ κοινωνικών πιέσεων, γεωπολιτικής αβεβαιότητας και ανάγκης για δημοσιονομική σύνεση. Το βασικό ερώτημα πλέον είναι εάν θα κινηθούν άμεσα, πριν η δυναμική του χρέους καταστεί μη αναστρέψιμη.

Διαβάστε επίσης: ΔΝΤ: Το χρέος των ΗΠΑ εκτοξεύεται στο 143% του ΑΕΠ – Συστημικός κίνδυνος για την παγκόσμια οικονομία