Ο νέος γεωστρατηγικός διάδρομος που ενώνει Αιγαίο και Μαύρη Θάλασσα, «κλειδί» για εμπόριο, ασφάλεια και ανάπτυξη

Η Ελλάδα, η Βουλγαρία και η Ρουμανία ενισχύουν τη διασυνοριακή τους συνεργασία με τη σημερινή υπογραφή στις Βρυξέλλες της τριμερούς συμφωνίας για τον Κάθετο Διάδρομο Αιγαίου – Μαύρης Θάλασσας. Πρόκειται για έναν στρατηγικό σιδηροδρομικό και οδικό άξονα που θα συνδέει τις τρεις χώρες μέσω Αλεξανδρούπολης, αναβαθμίζοντας τις εμπορευματικές ροές, τη γεωπολιτική θέση της περιοχής και τη στρατιωτική κινητικότητα στο κρίσιμο τόξο Βορρά-Νότου.

Τη συμφωνία υπέγραψαν ο Επίτροπος για τις Βιώσιμες Μεταφορές και τον Τουρισμό, Απόστολος Τζιτζικώστας, ο αναπληρωτής υπουργός Υποδομών και Μεταφορών της Ελλάδας Κωνσταντίνος Κυρανάκης, ο Βούλγαρος αναπληρωτής πρωθυπουργός και Υπουργός Μεταφορών Γκρόζνταν Καρατζόφ και ο Ρουμάνος υφυπουργός Μεταφορών Ιονουτ Κριστιάν Σεβόιου, σηματοδοτώντας την εκκίνηση ενός έργου που αλλάζει τον χάρτη των μεταφορών στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Γεωπολιτικό αποτύπωμα και νέα ευρωπαϊκή αρτηρία

Ο κ. Τζιτζικώστας έκανε λόγο για μια συμφωνία που μετατρέπει τη γεωγραφία σε στρατηγικό πλεονέκτημα, εναρμονίζοντας σχεδιασμό, χρηματοδότηση και χρονοδιαγράμματα μεταξύ των εμπλεκόμενων κρατών. Όπως ανέφερε, ο άξονας Θεσσαλονίκη-Αλεξανδρούπολη-Βουκουρέστι θα αποτελέσει μία από τις σημαντικότερες ευρωπαϊκές αρτηρίες, ενισχύοντας τη διασυνδεσιμότητα των χωρών, αλλά και την επιχειρησιακή ετοιμότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ.

Με την ενεργή στήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, της CINEA και της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, έως το τέλος του 2026 αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί κοινό σχέδιο έργων και χρηματοδότησης, ώστε ο διάδρομος να εξελιχθεί στον πιο στρατηγικό κόμβο μεταφορών της περιοχής και σε «πρώτη γραμμή άμυνας» για την οικονομική και γεωπολιτική ανθεκτικότητα της ΕΕ.

Οικονομικό και στρατηγικό όφελος για τις τρεις χώρες

Στο ίδιο μήκος κύματος, ο κ. Κυρανάκης τόνισε ότι η συμφωνία δεν αποτελεί μια τυπική διαδικασία, αλλά στρατηγική δέσμευση για την ενίσχυση του άξονα Βορρά–Νότου, ο οποίος είναι κρίσιμος για τις εμπορευματικές μεταφορές, την εσωτερική αγορά της Ευρώπης και την ενεργειακή ασφάλεια. Όπως ανέφερε, ο νέος διάδρομος θα αναβιώσει μια ιστορική διαδρομή που συνέδεε επί αιώνες το Αιγαίο με τα Βαλκάνια και την Κεντρική Ευρώπη, αυτή τη φορά με σύγχρονα ευρωπαϊκά πρότυπα και υποδομές υψηλής ταχύτητας, αξιοπιστίας και ασφάλειας. Η ελληνική πλευρά έχει ήδη κινητοποιήσει εθνικούς και ευρωπαϊκούς πόρους για την ολοκλήρωση των ελληνικών τμημάτων, συνολικής αξίας άνω του 1,3 δισ. ευρώ έως το 2030, στο πλαίσιο του συνολικού προϋπολογισμού 2,6 δισ. ευρώ του διαδρόμου BBA. Για την πλήρη λειτουργικότητα απαιτούνται επιπλέον επενδύσεις ύψους 700 εκατ. ευρώ σε συμπληρωματικές υποδομές.

Ο Βούλγαρος υπουργός Μεταφορών Γκρόζνταν Καρατζόφ και ο Ρουμάνος υφυπουργός Μεταφορών Ιονουτ Σεβόιου υπογράμμισαν ότι η επιτυχία του έργου βασίζεται στον στενό συντονισμό μεταξύ των τριών χωρών και στην προώθηση της διαλειτουργικότητας, της ψηφιοποίησης και της ταχείας διέλευσης των συνόρων, ώστε η περιοχή να αποκτήσει μια νέα, ανταγωνιστική θέση στο ευρωπαϊκό δίκτυο μεταφορών. Η καλύτερη διασύνδεση των λιμανιών Αθήνας, Θεσσαλονίκης, Σόφιας, Ρούσε, Κωνστάντζας και Βουκουρεστίου εκτιμάται ότι θα ενισχύσει σημαντικά το εμπόριο και τις αλυσίδες εφοδιασμού, ενώ θα αναβαθμίσει την πρόσβαση στην Κεντρική Ευρώπη για εξαγωγικές επιχειρήσεις.

Στην τελετή υπέγραψε και ο Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, Μάρεκ Μόρα, ο οποίος επισήμανε ότι ο διάδρομος δεν αποτελεί απλώς έργο υποδομής, αλλά κρίσιμο κρίκο στη στρατιωτική κινητικότητα της ΕΕ προς το ανατολικό της μέτωπο. Η ΕΤΕπ θα στηρίξει ενεργά την προώθησή του, καθώς όπως ανέφερε, πρόκειται για επένδυση με υψηλή αναπτυξιακή προστιθέμενη αξία και σαφή συμβολή στη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης.

Η συμφωνία για τον Κάθετο Διάδρομο Αιγαίου – Μαύρης Θάλασσας τοποθετεί τα Βαλκάνια στο επίκεντρο των ευρωπαϊκών μεταφορών, δημιουργώντας έναν ενιαίο και βιώσιμο διάδρομο που θα συμβάλει τόσο στη γεωπολιτική θωράκιση της περιοχής όσο και στην οικονομική της ανάπτυξη. Με τα πρώτα βήματα να έχουν ήδη γίνει, οι τρεις χώρες καλούνται να επιταχύνουν την υλοποίηση, ώστε ο νέος άξονας να αποτελέσει καταλύτη για μια πιο συνδεδεμένη, ασφαλή και ανταγωνιστική Ευρώπη.

Διαβάστε επίσης: Το Νοέμβριο η υπογραφή του συμφώνου Ελλάδας-Βουλγαρίας-Ρουμανίας για τον άξονα Αιγαίου-Μαύρης Θάλασσας