Έργο-ορόσημο για τις ευρωπαϊκές υποδομές: Σιδηροδρομική και οδική σύνδεση από τη Θεσσαλονίκη έως το Βουκουρέστι

Τον Νοέμβριο στις Βρυξέλλες θα υπογραφεί το σύμφωνο συνεργασίας ανάμεσα σε Ελλάδα, Βουλγαρία, Ρουμανία και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την υλοποίηση του νέου κάθετου άξονα που θα συνδέει το Αιγαίο με τη Μαύρη Θάλασσα, έργο που χαρακτηρίζεται από τις Βρυξέλλες ως «πρώτη ευρωπαϊκή προτεραιότητα».

Την ανακοίνωση έκανε ο Ευρωπαίος Επίτροπος για τις Βιώσιμες Μεταφορές και τον Τουρισμό, Απόστολος Τζιτζικώστας, ο οποίος τόνισε ότι πρόκειται για «την επιτομή των ευρωπαϊκών διασυνοριακών έργων υποδομής», με συνδυασμό οδικών και σιδηροδρομικών αξόνων υψηλών ταχυτήτων που θα ενισχύσουν τη συνδεσιμότητα, το εμπόριο και τη στρατηγική ασφάλεια της Ευρώπης.

Ένας άξονας που αλλάζει τον χάρτη των μεταφορών

Ο νέος κάθετος διάδρομος Ελλάδας-Βουλγαρίας-Ρουμανίας θα αποτελέσει οδική και σιδηροδρομική αρτηρία που θα ενώνει τη Θεσσαλονίκη με το Βουκουρέστι, επιτρέποντας τη σύνδεση του Αιγαίου με τη Μαύρη Θάλασσα και, μέσω αυτής, με τη Μολδαβία και την Ουκρανία προς ανατολάς, και με το ευρωπαϊκό δίκτυο μεταφορών προς δυσμάς.

Ο κ. Τζιτζικώστας επισήμανε ότι το έργο «θα έχει τεράστια γεωστρατηγική αξία, τόσο για την εμπορική δραστηριότητα όσο και για τη στρατιωτική κινητικότητα της Ευρώπης», καθώς θα διευκολύνει την ταχεία μεταφορά βαρέος εξοπλισμού, οχημάτων και στρατιωτικών δυνάμεων σε περίπτωση κρίσεων στα ανατολικά σύνορα.

Παράλληλα, η σύνδεση θα συμβάλει στη διαφοροποίηση των ενεργειακών και εμπορικών ροών, μειώνοντας την εξάρτηση από τα παραδοσιακά δίκτυα που διέρχονται από περιοχές αυξημένης γεωπολιτικής αστάθειας.

Προετοιμασία και χρονοδιάγραμμα – Υπογραφή με δεσμευτικό σχέδιο δράσης

Ο Ευρωπαίος Επίτροπος αποκάλυψε ότι, αμέσως μετά την ανάληψη των καθηκόντων του, συγκάλεσε συνάντηση στις Βρυξέλλες με τους αρμόδιους υπουργούς των τριών χωρών, όπου συμφωνήθηκε η επιτάχυνση των διαδικασιών για την αναβάθμιση ή νέα χάραξη του άξονα.

Το σύμφωνο συνεργασίας που θα υπογραφεί τον Νοέμβριο θα περιλαμβάνει συγκεκριμένο πλάνο δράσης με σφιχτά χρονοδιαγράμματα για την υλοποίηση των επιμέρους τμημάτων, καθώς και μηχανισμό παρακολούθησης της προόδου υπό την εποπτεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Η χρηματοδότηση θα προέλθει από ευρωπαϊκούς και εθνικούς πόρους, με συμμετοχή του Connecting Europe Facility (CEF) και πιθανή ένταξη επιμέρους έργων στα Ταμεία Συνοχής και το InvestEU.

Η Ελλάδα ως πύλη εμπορίου και ενέργειας προς την Ευρώπη

Για την Ελλάδα, η σημασία του έργου είναι καθοριστική. Ο κ. Τζιτζικώστας τόνισε ότι η χώρα αποκτά «έναν κεντρικό γεωστρατηγικό και εμπορικό ρόλο, καθώς τα λιμάνια του Αιγαίου θα λειτουργούν πλέον ως πύλες εισόδου για όλη την Ευρώπη».

Η νέα διαδρομή θα επιτρέπει στο εμπόριο να κινείται από τα ελληνικά λιμάνια προς την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, αλλά και προς τη Μολδαβία και την Ουκρανία, ενισχύοντας τη θέση της Ελλάδας στο διευρωπαϊκό δίκτυο μεταφορών (TEN-T).

Η Θεσσαλονίκη προβλέπεται να αποτελέσει κομβικό σημείο του άξονα, συνδέοντας τη Νότια με τη Βόρεια και Ανατολική Ευρώπη. Ο Επίτροπος επεσήμανε ότι το έργο «θα ενισχύσει όχι μόνο το εμπόριο και την άμυνα, αλλά και τον τουρισμό, προσφέροντας νέες δυνατότητες για οδικές και σιδηροδρομικές συνδέσεις πόλεων και βελτιωμένη πρόσβαση για επισκέπτες».

Γεωπολιτική και αναπτυξιακή διάσταση

Αναλυτές εκτιμούν ότι ο κάθετος άξονας εντάσσεται στην ευρύτερη στρατηγική της ΕΕ για τη δημιουργία ενός ενιαίου ευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών που θα στηρίζει την ανθεκτικότητα των εφοδιαστικών αλυσίδων και θα αντισταθμίζει τη ρωσική επιρροή στη Μαύρη Θάλασσα.

Η νέα διαδρομή θα αποτελέσει συμπληρωματική αρτηρία προς τα έργα που ήδη υλοποιούνται στα Βαλκάνια, όπως ο Διάδρομος Orient/East-Med, ενισχύοντας τον ρόλο της Ελλάδας ως ενεργειακού και εμπορικού κόμβου της νοτιοανατολικής Ευρώπης.

Διαβάστε επίσης: Τζιτζικώστας: Η Ελλάδα έχει καταρτίσει σχέδιο δράσης για τα προβλήματα στον ελληνικό σιδηρόδρομο