Τέλος η ποινική ομηρία για χρέη με νέο νόμο: Voucher δωρεάν συμβουλευτικής και νέες ρυθμίσεις για επαγγελματίες και ευάλωτα νοικοκυριά

Μια ουσιαστική τομή στο καθεστώς διαχείρισης ιδιωτικού χρέους επιχειρεί το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, ανοίγοντας τον δρόμο για ένα πραγματικό «νέο ξεκίνημα» σε χιλιάδες επαγγελματίες και νοικοκυριά που βρέθηκαν σε οικονομικό αδιέξοδο. Με διατάξεις που ενσωματώθηκαν στο νομοσχέδιο για τα Ιδρύματα και τις Σχολάζουσες Κληρονομιές και ψηφίστηκαν πρόσφατα από τη Βουλή, αίρεται οριστικά το καθεστώς ποινικής «ομηρίας» για όσους οδηγούνται στην πτώχευση, ενώ παράλληλα θεσπίζεται ένα νέο πλέγμα πρόληψης και στήριξης για επιχειρήσεις που κινδυνεύουν.

Από τη στιγμή που ο νόμος θα δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και τεθεί σε ισχύ, οι αλλαγές αποκτούν άμεσο πρακτικό αντίκτυπο. Όπως επισημαίνουν κυβερνητικές πηγές, στόχος είναι αφενός να δοθεί δεύτερη ευκαιρία σε όσους λύγισαν από τα χρέη και αφετέρου να δημιουργηθούν μηχανισμοί έγκαιρης παρέμβασης, ώστε η υπερχρέωση να αντιμετωπίζεται πριν οδηγήσει σε κατάρρευση.

Απαλλαγή από ποινικές διώξεις και καθαρό ποινικό μητρώο

Η πιο καθοριστική αλλαγή αφορά την πλήρη αποποινικοποίηση των χρεών για όσους επιλέγουν τη διαδικασία της πτώχευσης. Με νέα διάταξη που προστίθεται στον νόμο 4738/2020, προβλέπεται ότι από τη στιγμή που εκδίδεται η δικαστική απόφαση πτώχευσης ή καταχωρείται ο οφειλέτης στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Φερεγγυότητας, παύει αυτομάτως κάθε ποινική δίωξη για οφειλές προς την εφορία και τον ΕΦΚΑ.

Η ρύθμιση καλύπτει τόσο τη μη καταβολή χρεών προς το Δημόσιο όσο και τις καθυστερημένες ασφαλιστικές εισφορές, ενώ το πιο κρίσιμο στοιχείο είναι ότι μετά την ολοκλήρωση της πτώχευσης και τη νόμιμη απαλλαγή από τα χρέη, το αξιόποινο εξαλείφεται οριστικά. Στην πράξη, τα αδικήματα διαγράφονται από το ποινικό μητρώο, δίνοντας τη δυνατότητα σε επαγγελματίες και πολίτες να επιστρέψουν στην οικονομική δραστηριότητα χωρίς το «στίγμα» του παρελθόντος.

Κατά τη συζήτηση του νομοσχεδίου στη Βουλή, ο υπουργός Κυριάκος Πιερρακάκης υπογράμμισε ότι «το κράτος επιλέγει να μην ποινικοποιεί την οικονομική δυσκολία», σημειώνοντας ότι η αναστολή και τελική εξάλειψη των διώξεων συνιστά μια ουσιαστική δεύτερη ευκαιρία για όσους επλήγησαν από αντικειμενικές συνθήκες.

Πρόληψη υπερχρέωσης με voucher και δωρεάν συμβουλευτική στήριξη

Παράλληλα με τη ρύθμιση της πτώχευσης, ο νέος νόμος εισάγει για πρώτη φορά οργανωμένο μηχανισμό πρόληψης της οικονομικής κατάρρευσης. Μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης και της Κοινωνίας της Πληροφορίας, το Δημόσιο θα χορηγεί δωρεάν voucher σε επαγγελματίες που βρίσκονται σε κίνδυνο αφερεγγυότητας, καλύπτοντας το κόστος εξειδικευμένης υποστήριξης από πιστοποιημένους συμβούλους.

Η λειτουργία του προγράμματος βασίζεται στον Μηχανισμό Έγκαιρης Προειδοποίησης, ο οποίος παρακολουθεί βασικούς οικονομικούς δείκτες και εντοπίζει έγκαιρα σημάδια επιδείνωσης. Όταν ενεργοποιείται το σύστημα, ο επαγγελματίας θα μπορεί να υποβάλει αίτηση μέσω ειδικής πλατφόρμας της Γενικής Γραμματείας Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους, προκειμένου να λάβει την επιταγή στήριξης.

Κομβικό στοιχείο του προγράμματος είναι η ολιστική προσέγγιση. Πέρα από οικονομικές και νομικές συμβουλές για ρυθμίσεις οφειλών και βιώσιμα επιχειρηματικά σχέδια, το κράτος καλύπτει πλέον και υπηρεσίες ψυχολογικής υποστήριξης, ενδυνάμωσης και mentoring. Η αναγνώριση του ψυχολογικού βάρους της υπερχρέωσης θεωρείται κρίσιμη, καθώς η πίεση αυτή συχνά λειτουργεί ανασταλτικά στη λήψη αποφάσεων και στην προσπάθεια ανάκαμψης.

Σύμφωνα με τον νόμο, με κοινή υπουργική απόφαση θα καθοριστούν οι λεπτομέρειες εφαρμογής, τα κριτήρια επιλεξιμότητας και ο χρόνος έναρξης του προγράμματος, ενώ ήδη βρίσκεται σε εξέλιξη η εκπαίδευση των ειδικών συμβούλων που θα στελεχώσουν τον μηχανισμό.

Ρυθμίσεις για ευάλωτους οφειλέτες και προστασία από διπλή επιδότηση

Ο νέος νόμος περιλαμβάνει και ειδικές προβλέψεις για ευάλωτους οφειλέτες που λαμβάνουν κρατική συνεισφορά για τη στέγασή τους. Σε περίπτωση που ένας δικαιούχος επιλέξει να ενταχθεί στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό Ρύθμισης Οφειλών και υπογράψει νέα σύμβαση διασώζοντας την κύρια κατοικία του, η προηγούμενη κρατική επιδότηση διακόπτεται αυτομάτως.

Η διάταξη αποσκοπεί στην αποφυγή διπλής χρηματοδότησης και, ταυτόχρονα, προστατεύει τον οφειλέτη από τον κίνδυνο μελλοντικής επιστροφής επιδομάτων που θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν αχρεωστήτως καταβληθέντα, εφόσον έχει εκλείψει ο αρχικός λόγος χορήγησής τους.

Συνολικά, το νέο θεσμικό πλαίσιο επιχειρεί να αλλάξει φιλοσοφία στη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους, μετατοπίζοντας το βάρος από την τιμωρία στην πρόληψη και την επανένταξη, με στόχο μια πιο ανθεκτική οικονομία και λιγότερους πολίτες εγκλωβισμένους σε αδιέξοδα χωρίς διέξοδο.

Διαβάστε επίσης: Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών: Έξι μήνες περιθώριο για μείωση προστίμων της Εφορίας έως και 75%