Η κυβέρνηση δημιουργεί δίκτυο Επιχειρησιακών Κέντρων Συμβάντων και υιοθετεί το Incident Command System – Τι προβλέπει το νέο μοντέλο

Σημαντική τομή στη λειτουργία του Εθνικού Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας φέρνει το νομοσχέδιο «Ενεργή Μάχη», το οποίο προβλέπει τη σύσταση δεκατριών Περιφερειακών Επιχειρησιακών Κέντρων Συμβάντων. Πρόκειται ουσιαστικά για μικρά ΕΣΚΕΔΙΚ, εγκατεστημένα σε κάθε Περιφερειακή Πυροσβεστική Διοίκηση, τα οποία θα λειτουργούν πλήρως διασυνδεδεμένα με το Εθνικό Συντονιστικό Κέντρο. Στόχος είναι να δημιουργηθεί μια ενιαία επιχειρησιακή εικόνα σε πραγματικό χρόνο, από το σημείο του συμβάντος μέχρι το εθνικό επίπεδο, μειώνοντας καθυστερήσεις και ενισχύοντας την αποτελεσματικότητα των αποφάσεων.

Τα κέντρα αυτά θα αποτελούν ζωντανούς κόμβους συντονισμού, συλλογής δεδομένων και διοίκησης. Θα διαθέτουν σύγχρονα συστήματα επικοινωνίας, δορυφορικούς χάρτες, τεχνική υποστήριξη και εργαλεία ανάλυσης κινδύνου, ιδίως για την αντιπυρική περίοδο, όπου οι εξελίξεις είναι ραγδαίες και απαιτούν άμεση επιχειρησιακή εικόνα.

Από το «αυτοσχέδιο» στο θεσμικό: Η εισαγωγή του ICS

Κεντρικός πυλώνας της μεταρρύθμισης είναι η θεσμική υιοθέτηση του Incident Command System. Το ICS αποτελεί ένα διεθνώς αναγνωρισμένο πλαίσιο διαχείρισης συμβάντων κάθε τύπου, που αναπτύχθηκε σε ΗΠΑ και Καναδά και έχει αποδείξει στην πράξη ότι μειώνει τους κινδύνους ασυνεννοησίας και επικαλύψεων. Η φιλοσοφία του βασίζεται σε έναν κοινό τρόπο διοίκησης, σαφείς ρόλους, ενοποιημένες διαδικασίες και ενιαία επιχειρησιακή γλώσσα.

Με την εφαρμογή του, η Ελλάδα επιχειρεί να απομακρυνθεί οριστικά από πρακτικές αποσπασματικού συντονισμού και να περάσει σε ένα μοντέλο όπου όλες οι υπηρεσίες λειτουργούν υπό ένα κοινό πλαίσιο: από τα γενικά σχέδια και τους κανόνες εμπλοκής, έως τη στρατηγική, την επιχειρησιακή και την τακτική διοίκηση στο πεδίο.

Πώς θα λειτουργεί το νέο δίκτυο

Τα Επιχειρησιακά Κέντρα Συμβάντων θα λειτουργούν ως «war rooms» σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο. Σε αυτά θα βρίσκονται μόνιμα σύνδεσμοι από τα αρμόδια συντονιστικά όργανα, εκπρόσωποι των σωμάτων ασφαλείας, αλλά και εθελοντικές οργανώσεις που συμμετέχουν θεσμικά στον Μηχανισμό Πολιτικής Προστασίας. Με αυτόν τον τρόπο, επιδιώκεται διαλειτουργικότητα, κοινή πρόσβαση στην πληροφορία και αποφυγή διπλών ή αντιφατικών εντολών.

Η επιτόπια διοίκηση αναβαθμίζεται από μια πρακτική «αυτοσχέδιων» κέντρων σε ένα θεσμοθετημένο εργαλείο του Εθνικού Μηχανισμού. Η σύνδεση με κινητά επιχειρησιακά κέντρα και το ΕΣΚΕΔΙΚ δημιουργεί μια κάθετη γραμμή συντονισμού, από το σημείο της κρίσης μέχρι το ανώτατο επίπεδο λήψης αποφάσεων.

Τι αλλάζει στην πράξη

Με τα νέα κέντρα και την εφαρμογή του ICS επιδιώκεται ταχύτερη και σαφέστερη διαδικασία λήψης αποφάσεων, περιορισμός λαθών και επιχειρησιακών συγκρούσεων, ενίσχυση της ασφάλειας προσωπικού και πολιτών, αλλά και διαφάνεια στη δημόσια ενημέρωση μέσα από ένα ενιαίο σημείο πληροφόρησης.

Ταυτόχρονα, η Πολιτική Προστασία σχεδιάζει κοινά επιχειρησιακά πρωτόκολλα για διαφορετικού τύπου καταστροφές, προσαρμόζοντας το διεθνές πρότυπο στις ιδιαιτερότητες της χώρας. Ο στόχος είναι κάθε κρίση -φωτιά, πλημμύρα, τεχνολογικό ατύχημα ή σύνθετο συμβάν- να αντιμετωπίζεται με κοινό σχέδιο, κοινή γλώσσα και ξεκάθαρες ευθύνες.

Η μετάβαση αυτή θεωρείται βαθιά θεσμική τομή. Η Ελλάδα επιχειρεί να ευθυγραμμιστεί με πρακτικές που εφαρμόζονται σε ΗΠΑ, Καναδά και Ιταλία, εισάγοντας σαφείς κανόνες διοίκησης, σταθερά πρωτόκολλα εμπλοκής και ενιαίες δομές συντονισμού. Το νέο πλαίσιο φιλοδοξεί να κλείσει τα κενά που ανέδειξαν τραγωδίες προηγούμενων ετών, όπου η απουσία ενιαίας διοίκησης κόστισε πολύ.

Η επιτυχία του εγχειρήματος θα κριθεί από την εκπαίδευση, τη συνέπεια εφαρμογής και τη δυνατότητα των εμπλεκόμενων φορέων να λειτουργήσουν ως ένα σώμα, με κοινό στόχο. Λιγότερες απώλειες, πιο γρήγορες αντιδράσεις, πιο ώριμη και προληπτική Πολιτική Προστασία.

Διαβάστε επίσης: Η Πολιτική Προστασία αλλάζει δόγμα: Πρόληψη και επιστήμη στην πρώτη γραμμή