Μετά από 25 χρόνια, Ευρώπη και Mercosur «κλειδώνουν« την ιστορική συμφωνία ελεύθερου εμπορίου – Το επόμενο βήμα

Σε μια κίνηση με ισχυρό γεωπολιτικό και οικονομικό αποτύπωμα, η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Mercosur αναμένεται να υπογράψουν εντός της ημέρας τη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου που αποτέλεσε αντικείμενο διαπραγμάτευσης για περισσότερο από ένα τέταρτο του αιώνα. Η συμφωνία ΕΕ Mercosur, που χαρακτηρίζεται ταυτόχρονα ιστορική και αμφιλεγόμενη, φιλοδοξεί να αναδιαμορφώσει τις εμπορικές σχέσεις μεταξύ Ευρώπης και Νότιας Αμερικής, δημιουργώντας μία από τις μεγαλύτερες ζώνες ελεύθερου εμπορίου παγκοσμίως.

Την υπογραφή θα βάλουν στην Ασουνσιόν της Παραγουάης η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, σηματοδοτώντας, όπως εκτιμάται στις Βρυξέλλες, το τέλος ενός μακρόχρονου και συχνά αδιέξοδου κύκλου συνομιλιών για το διατλαντικό εμπόριο.

Σύμφωνα με τον Αντόνιο Κόστα, η συμφωνία αναμένεται να ωφελήσει περισσότερους από 700 εκατομμύρια πολίτες, προσφέροντας «αληθινά και απτά οφέλη» για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και τους καταναλωτές. Παράλληλα, ενισχύει –όπως υποστηρίζει– την κυριαρχία και τη στρατηγική αυτονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σε μια περίοδο αυξημένων διεθνών ανταγωνισμών, και συμβάλλει στη διαμόρφωση της παγκόσμιας οικονομίας στη βάση κοινών αξιών και κανόνων.

Η συμφωνία αφορά τα κράτη της Mercosur, δηλαδή τη Βραζιλία, την Αργεντινή, την Ουρουγουάη και την Παραγουάη, με τα οποία η ΕΕ ξεκίνησε διαπραγματεύσεις ήδη από το 1999. Στο πέρασμα των χρόνων, οι συνομιλίες βρέθηκαν επανειλημμένα σε αδιέξοδο, κυρίως λόγω των έντονων αντιδράσεων ευρωπαίων αγροτών και κτηνοτρόφων, που εξέφραζαν φόβους για αθέμιτο ανταγωνισμό και πιέσεις στις τιμές των αγροτικών προϊόντων.

Στρατηγική στροφή της Ευρώπης

Παρά τις αντιστάσεις στο εσωτερικό της, η ΕΕ φαίνεται να προχώρησε στη συμφωνία ως μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής διαφοροποίησης των εμπορικών της σχέσεων. Οι εντάσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα, αλλά και η αυξανόμενη αβεβαιότητα στο διεθνές εμπόριο, ενίσχυσαν την ανάγκη για νέες αγορές και σταθερούς εταίρους. Όπως σημείωσε ο Αντόνιο Κόστα, στόχος είναι η οικοδόμηση «γεφυρών προς την αμοιβαία ευημερία» με παγκόσμιους εταίρους, σε ένα περιβάλλον όπου οι εμπορικές συμμαχίες αποκτούν σαφή γεωπολιτική διάσταση.

Η συμφωνία προβλέπει τη σταδιακή κατάργηση δασμών σε μεγάλο εύρος προϊόντων, τη διευκόλυνση των επενδύσεων και τη στενότερη συνεργασία σε τομείς όπως η βιώσιμη ανάπτυξη και τα εργασιακά πρότυπα. Ωστόσο, οι επικριτές της επιμένουν ότι οι εγγυήσεις για το περιβάλλον και την προστασία των ευρωπαίων παραγωγών παραμένουν ανεπαρκείς, προμηνύοντας πολιτικές αντιπαραθέσεις και στη φάση της επικύρωσης.

Το επόμενο βήμα και οι πολιτικές μάχες

Για να τεθεί σε ισχύ, η συμφωνία θα πρέπει να εγκριθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, διαδικασία που αναμένεται να είναι απαιτητική. Οι συζητήσεις στο Στρασβούργο προμηνύονται έντονες, καθώς κυβερνήσεις, πολιτικές ομάδες και κοινωνικοί φορείς θα επιχειρήσουν να επηρεάσουν το τελικό αποτέλεσμα.

Η υπογραφή στην Ασουνσιόν δεν κλείνει απλώς έναν κύκλο 25 ετών διαπραγματεύσεων. Ανοίγει, ταυτόχρονα, ένα νέο κεφάλαιο για τον ρόλο της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο παγκόσμιο εμπόριο, σε μια εποχή όπου οι εμπορικές συμφωνίες δεν είναι μόνο οικονομικά εργαλεία, αλλά και μέσα άσκησης γεωπολιτικής ισχύος.

Διαβάστε επίσης: Ευρωπαϊκές ελιές υπό πίεση: Πώς η ΕΕ-Mercosur απειλεί έναν εξαγωγικό πυλώνα της Μεσογείου