Ζημίες 1,254 δισ.€ κατέγραψε η ΕΚΤ το 2025. Πώς τα επιτόκια, το TARGET και τα προγράμματα APP και PEPP διαμόρφωσαν τα αποτελέσματα
Ζημίες ύψους 1,254 δισ. ευρώ κατέγραψε το 2025 η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, σύμφωνα με τις ετήσιες οικονομικές της καταστάσεις, σηματοδοτώντας ωστόσο σημαντική βελτίωση σε σχέση με τη ζημία των 7,944 δισ. ευρώ που είχε καταγραφεί το 2024.
Η μείωση του αρνητικού αποτελέσματος αποδίδεται κυρίως στη δραστική συρρίκνωση των καθαρών τόκων-εξόδων, καθώς η αποκλιμάκωση των βασικών επιτοκίων και η σταδιακή συρρίκνωση του ισολογισμού μετρίασαν τη «λογιστική πίεση» που είχε προκαλέσει η απότομη σύσφιγξη της νομισματικής πολιτικής τα προηγούμενα έτη.
Η ζημία θα μεταφερθεί στον ισολογισμό της ΕΚΤ και θα συμψηφιστεί με μελλοντικά κέρδη, γεγονός που σημαίνει ότι για το 2025 δεν θα υπάρξει διανομή κερδών προς τις εθνικές κεντρικές τράπεζες της ζώνης του ευρώ.
Πώς η πολιτική κατά του πληθωρισμού οδήγησε σε ζημίες
Η αρνητική κερδοφορία των τελευταίων ετών δεν συνδέεται με διαρθρωτική αδυναμία, αλλά με τις ίδιες τις αποφάσεις νομισματικής πολιτικής. Στο αποκορύφωμα της πληθωριστικής κρίσης, το Ευρωσύστημα διεύρυνε τον ισολογισμό του μέσω αγορών τίτλων σταθερού επιτοκίου και μακράς διάρκειας, κυρίως μέσω του προγράμματος APP και του PEPP.
Την ίδια στιγμή, η χρηματοδότηση αυτών των αγορών στηρίχθηκε σε υποχρεώσεις με κυμαινόμενο επιτόκιο. Όταν τα βασικά επιτόκια αυξήθηκαν επιθετικά το 2022 και το 2023, οι τόκοι-έξοδα αυξήθηκαν άμεσα, ενώ τα έσοδα από τους υφιστάμενους τίτλους δεν προσαρμόστηκαν στον ίδιο ρυθμό. Το αποτέλεσμα ήταν έντονη αναντιστοιχία εσόδων και εξόδων.
Το 2025, όμως, το περιβάλλον άλλαξε. Οι μεταγενέστερες μειώσεις επιτοκίων από το 2024, σε συνδυασμό με τη σταδιακή λήξη τίτλων και τη μείωση των υποχρεώσεων, περιόρισαν σημαντικά την επιβάρυνση από τόκους.
TARGET, ισολογισμός και συναλλαγματικές ζημίες
Καθοριστική για τη βελτίωση των αποτελεσμάτων ήταν η μείωση των τόκων-εξόδων επί της καθαρής υποχρέωσης στο σύστημα TARGET, κυρίως λόγω χαμηλότερου μέσου επιτοκίου εκτοκισμού, το οποίο διαμορφώθηκε στο 2,3% από 4,1% το 2024.
Παρά τη βελτίωση στο μέτωπο των τόκων, η ΕΚΤ επιβαρύνθηκε από αποσβέσεις 1,316 δισ. ευρώ λόγω μεταβολών στις συναλλαγματικές ισοτιμίες, κυρίως εξαιτίας της υποτίμησης του ιαπωνικού γιεν. Μέρος αυτής της επίδρασης αντισταθμίστηκε από πραγματοποιηθέντα κέρδη σε άλλες συναλλαγματικές θέσεις.
Οι τόκοι-έσοδα από τίτλους νομισματικής πολιτικής παρέμειναν ουσιαστικά σταθεροί, ενώ τα έσοδα από εποπτικά τέλη ανήλθαν σε 690 εκατ. ευρώ, ενισχυμένα σε σχέση με το 2024.
Συρρίκνωση ισολογισμού και «μαξιλάρι» κεφαλαίων
Το μέγεθος του ισολογισμού της ΕΚΤ μειώθηκε κατά 37 δισ. ευρώ και διαμορφώθηκε στα 603 δισ. ευρώ, αντανακλώντας τη σταδιακή αποκλιμάκωση των χαρτοφυλακίων APP και PEPP λόγω εξοφλήσεων τίτλων.
Σε επίπεδο Ευρωσυστήματος, ο ενοποιημένος ισολογισμός υποχώρησε στα 6,293 τρισ. ευρώ από 6,421 τρισ. ευρώ. Οι τίτλοι νομισματικής πολιτικής περιορίστηκαν στα 3,745 τρισ. ευρώ, με αισθητή μείωση τόσο στο APP όσο και στο PEPP.
Αντιστάθμισμα στη μείωση του ενεργητικού αποτέλεσε η άνοδος της αγοραίας τιμής του χρυσού, που εκτόξευσε την αξία των σχετικών διαθεσίμων στα 1,274 τρισ. ευρώ.
Παρά τις ζημίες, η ΕΚΤ υπογραμμίζει ότι διαθέτει ισχυρή κεφαλαιακή βάση και λογαριασμούς αναπροσαρμογής ύψους 71 δισ. ευρώ, αυξημένους κατά 12 δισ. ευρώ σε ετήσια βάση, στοιχείο που ενισχύει την οικονομική της ευρωστία.
Πότε επιστρέφει στα κέρδη
Η ΕΚΤ εκτιμά ότι μπορεί να επιστρέψει σε κερδοφορία από το 2026 ή το αμέσως επόμενο έτος, με την προοπτική αυτή να εξαρτάται από την πορεία των βασικών επιτοκίων, τις συναλλαγματικές ισοτιμίες και το μέγεθος του ισολογισμού της.
Η ουσία, ωστόσο, δεν βρίσκεται μόνο στον λογαριασμό αποτελεσμάτων. Η ζημία του 2025 αποτελεί το λογιστικό αποτύπωμα μιας επιθετικής νομισματικής στρατηγικής που στόχευσε στη συγκράτηση του πληθωρισμού. Σε αυτή τη λογική, η βραχυπρόθεσμη επιβάρυνση θεωρείται κόστος για τη διασφάλιση της σταθερότητας των τιμών, που παραμένει η πρωταρχική αποστολή της κεντρικής τράπεζας.
Διαβάστε επίσης; Λαγκάρντ: Η ΕΚΤ παρακολουθεί τις προσδοκίες για τον πληθωρισμό
Μ.Η.Τ. 242183