Νέες ρήτρες στις συμβάσεις παραχώρησης της Chevron – Helleniq Energy για τα θαλάσσια blocks «Νότια της Κρήτης I» και «Νότια της Κρήτης II» φέρνουν στο προσκήνιο θέματα κυριαρχικών δικαιωμάτων και οριοθέτησης Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ).
Chevron – Helleniq Energy: Ο οδικός χάρτης γεωτρήσεων σε Κρήτη και Πελοπόννησο
Οι ρήτρες, που εντοπίστηκαν σε άρθρο 30 των συμβάσεων, δίνουν τη δυνατότητα στο ελληνικό δημόσιο να αναθεωρήσει τα όρια των παραχωρήσεων σε περίπτωση συμφωνίας με γειτονικά κράτη για την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας ή της ΑΟΖ. Πρόκειται για ένα μέτρο που σύμφωνα με τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου, ενισχύει την κυριαρχία της χώρας και δεν εκχωρεί κανένα δικαίωμα σε τρίτους.
Τι προβλέπουν οι ρήτρες
Οι γεωγραφικές συντεταγμένες των νοτίων και πλευρικών ορίων των blocks μπορούν να αναθεωρηθούν από το ελληνικό δημόσιο σε περίπτωση συμφωνίας με γειτονικά κράτη.
Σε περίπτωση αναθεώρησης, η Chevron παραιτείται από την «οριοθετημένη περιοχή» χωρίς δικαίωμα αποζημίωσης. Οποιοσδήποτε εξοπλισμός ή εγκαταστάσεις αφαιρούνται με δαπάνη της ίδιας της εταιρείας.
Η πρόβλεψη αφορά αποκλειστικά την κατανομή νομικής ευθύνης και δεν συνιστά αποδοχή εκχώρησης κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Αντιδράσεις και ερωτήματα
Η ρήτρα προκάλεσε ερωτήματα από την αντιπολίτευση:
Ο πρώην πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς μίλησε για «δυνητική εκχώρηση κυριαρχικών δικαιωμάτων».
Ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ Φραγκίσκος Παρασύρης σημείωσε ότι η διάταξη δημιουργεί «παράθυρα» για αναθεώρηση ορίων και ζήτησε διευκρινίσεις για την αιτιολογία της προσθήκης.
Απάντηση Παπασταύρου
Ο Σταύρος Παπασταύρου τόνισε ότι:
Οι συμφωνίες δεν εκχωρούν κυριαρχικά δικαιώματα.
Η ρήτρα ενισχύει τη θέση της Ελλάδας και καθιστά δυνατή την εκμετάλλευση φυσικού αερίου με ασφάλεια για το κράτος.
Η πιθανή αναθεώρηση των πλευρικών συντεταγμένων συνδέεται με μετακινήσεις της μέσης γραμμής και αφορά καθαρά νομική πρόβλεψη.
Με τις νέες ρήτρες, η Ελλάδα διατηρεί πλήρη έλεγχο της ΑΟΖ της και διασφαλίζει ότι οποιαδήποτε μεταβολή θα γίνεται αποκλειστικά υπό την κρατική εποπτεία, χωρίς επιπτώσεις στα κυριαρχικά δικαιώματα.
Σχετικά άρθρα:
Υδρογονάνθρακες Παπασταύρου: Πρώτη γεώτρηση στο Ιόνιο μετά από 50 χρόνια
Παρέμβαση Σαμαρά για υδρογονάνθρακες και Κάσο
Υδρογονάνθρακες: Στη Βουλή τον Μάρτιο οι 4 συμβάσεις Δημοσίου-Chevron-HELLENiQ ENERGY
Κόμβος LNG και Υδρογονάνθρακες: Η γεωπολιτική αναβάθμιση της Ελλάδας
Μ.Η.Τ. 242183