Κόμβος LNG και Υδρογονάνθρακες: Η γεωπολιτική αναβάθμιση της Ελλάδας

Το 2025 αποτέλεσε έτος στρατηγικής αναβάθμισης της Ελλάδας στον ευρωπαϊκό ενεργειακό χάρτη.

Η χώρα εδραιώνει τη θέση της ως εν δυνάμει διαμετακομιστικός κόμβος LNG και αναπτύσσει προοπτικές εγχώριας παραγωγής υδρογονανθράκων, στο πλαίσιο της πλήρους αποδέσμευσης της Ευρώπης από ρωσικούς υδρογονάνθρακες έως το 2028.

Κάθετος Διάδρομος LNG

Η Ελλάδα επιβεβαιώνει τον ρόλο της ως κύρια πύλη εισόδου αμερικανικού LNG μέσω του Κάθετου Διαδρόμου. Το 2025 πραγματοποιήθηκαν οκτώ δημοπρασίες δεσμευμένης δυναμικότητας, με στόχο την εκμετάλλευση των υποδομών του αγωγού και των τερματικών LNG. Οι συμβάσεις αφορούν δεσμευμένη χωρητικότητα έως 3-4 δισ. m³ LNG ανά έτος, με ορίζοντα πλήρους λειτουργίας έως το 2028. Οι εμπορικές συμφωνίες, όπως το σχήμα «ATLANTIC – SEE LNG TRADE» (ΔΕΠΑ Εμπορίας – Aktor – Venture Global), δημιουργούν θεμέλια για περαιτέρω εμπορικές ροές, περιλαμβανομένων συμφωνιών με την ουκρανική Naftogaz για τροφοδοσία της Ουκρανίας μέσω ελληνικών υποδομών.

Υδρογονάνθρακες – Block 2

Η γεωπολιτική και τεχνική αναβάθμιση συμπληρώνεται από την είσοδο της Exxon Mobil στο block 2 (60%), σε κοινοπραξία με Energean (30%) και HELLENiQ Upstream Δυτική Κέρκυρα (10%). Η πρώτη φάση περιλαμβάνει ερευνητική υπεράκτια γεώτρηση στο βορειοδυτικό Ιόνιο, μετά από 40 χρόνια, με προϋπολογισμό 50-100 εκατ. ευρώ. Σε περίπτωση επιβεβαίωσης εμπορεύσιμου κοιτάσματος, προβλέπεται ανάπτυξη υποδομών εξόρυξης και μεταφοράς με συνολικό κόστος 5-10 δισ. ευρώ σε δεκαετή ορίζοντα. Η εκτιμώμενη παραγωγική δυναμικότητα του κοιτάσματος, σε συνδυασμό με τις επενδύσεις, δύναται να καλύψει 500-700 εκατ. m³ φυσικού αερίου ετησίως, ενισχύοντας την ενεργειακή αυτάρκεια και τις εξαγωγικές δυνατότητες της χώρας.

Οικονομική και στρατηγική διάσταση

Η τεχνοοικονομική ανάλυση δείχνει ότι η Ελλάδα, μέσω των υποδομών LNG και των επενδύσεων σε υδρογονάνθρακες, μπορεί να επιτύχει IRR 12-15% στις επόμενες δύο δεκαετίες, εξασφαλίζοντας παράλληλα στρατηγικό ρόλο στον ενεργειακό εφοδιασμό της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Το 2025, οι στρατηγικές συμφωνίες και οι επενδύσεις θέτουν τις βάσεις για βιώσιμη ανάπτυξη, με συνδυασμό τεχνικής αρτιότητας, εμπορικής αξιοποίησης και γεωπολιτικού πλεονεκτήματος.