Η Ευρωζώνη αποφεύγει την ύφεση αλλά καταγράφει χαμηλή ανάπτυξη και επίμονο πληθωρισμό. Οι νέες προβλέψεις της BofA αυξάνουν την ανησυχία
Η οικονομία της Ευρωζώνης αποφεύγει οριακά την ύφεση, όμως η εικόνα που διαμορφώνεται απέχει πολύ από ένα σενάριο ουσιαστικής ανάκαμψης. Οι νέες προβλέψεις της Bank of America σκιαγραφούν μια οικονομία που συνεχίζει να κινείται με χαμηλές ταχύτητες, με την ανάπτυξη να υποχωρεί αισθητά και τον πληθωρισμό να παραμένει επίμονα πάνω από τα επιθυμητά επίπεδα.
Η συνολική εικόνα δεν αφήνει περιθώρια εφησυχασμού. Η Ευρωζώνη μπορεί να αποφεύγει μια τεχνική ύφεση, όμως εισέρχεται σε μια παρατεταμένη περίοδο αδύναμης ανάπτυξης, με περιορισμένη δυναμική και αυξημένη εξάρτηση από εξωτερικούς παράγοντες, κυρίως την ενέργεια και τη γεωπολιτική σταθερότητα.
Ανάπτυξη χωρίς δυναμική και οικονομία με «κουρασμένα» αντανακλαστικά
Οι αναθεωρημένες εκτιμήσεις δείχνουν ότι η ανάπτυξη θα κινηθεί μόλις στο 0,6% το 2026 και θα βελτιωθεί οριακά στο 1,0% το 2027, επίπεδα που επιβεβαιώνουν ότι η ευρωπαϊκή οικονομία παραμένει εγκλωβισμένη σε χαμηλό ρυθμό μεγέθυνσης.
Η ανάκαμψη χαρακτηρίζεται ρηχή και εύθραυστη. Η καταναλωτική εμπιστοσύνη έχει ήδη δεχθεί πλήγμα, καθώς τα νοικοκυριά συνεχίζουν να πιέζονται από το κόστος ζωής, ενώ οι επιχειρήσεις εμφανίζονται πιο επιφυλακτικές, περιορίζοντας επενδυτικά σχέδια και αναβάλλοντας αποφάσεις.
Ακόμη και τα δημοσιονομικά μέτρα που εφαρμόζονται, κυρίως στη Γερμανία, εκτιμάται ότι θα προσφέρουν μόνο προσωρινή ανάσα και όχι διατηρήσιμη ώθηση. Το βασικό πρόβλημα παραμένει η απουσία ισχυρών κινητήριων δυνάμεων που θα μπορούσαν να αλλάξουν ουσιαστικά την πορεία της οικονομίας.
Η εικόνα διαφοροποιείται μεταξύ των χωρών. Η Γερμανία εμφανίζεται πιο ευάλωτη, με αυξημένους κινδύνους επιβράδυνσης ή και ύφεσης, ενώ η Γαλλία και η Ισπανία δείχνουν μεγαλύτερη ανθεκτικότητα. Η Ιταλία κινείται σε μια ενδιάμεση ζώνη πίεσης, με ενεργειακές και δημοσιονομικές προκλήσεις να περιορίζουν τα περιθώρια ανάκαμψης.
Πληθωρισμός που επιμένει και ενέργεια που κρατά «ζωντανή» την πίεση
Το δεύτερο και ίσως πιο κρίσιμο στοιχείο της ανάλυσης είναι η επιμονή του πληθωρισμού. Οι νέες εκτιμήσεις τον τοποθετούν στο 3,3% για το 2026 και στο 2,1% για το 2027, με την επιστροφή κάτω από το όριο του 2% να μετατίθεται χρονικά, πιθανότατα προς το δεύτερο εξάμηνο του 2027.
Η βασική αιτία παραμένει η ενέργεια. Οι υψηλές τιμές σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο συνεχίζουν να τροφοδοτούν τον πληθωρισμό, δημιουργώντας ένα περιβάλλον όπου το κόστος παραμένει αυξημένο για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Παρά το γεγονός ότι οι δευτερογενείς επιπτώσεις στους μισθούς εκτιμάται πως θα παραμείνουν περιορισμένες, η συνολική εικόνα δείχνει ότι η αποκλιμάκωση των τιμών δεν θα είναι γρήγορη ούτε εύκολη. Αντίθετα, η Ευρωζώνη εισέρχεται σε μια φάση «επίμονου πληθωρισμού», όπου οι πιέσεις μειώνονται αργά και με διακυμάνσεις.
Το ρίσκο παραμένει υψηλό. Μια νέα κλιμάκωση της ενεργειακής κρίσης, ιδιαίτερα αν συνδεθεί με γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, θα μπορούσε να ανατρέψει ακόμη και αυτές τις προβλέψεις, επαναφέροντας το σενάριο έντονης ακρίβειας και οικονομικής επιβράδυνσης.
Η ΕΚΤ σε δύσκολη εξίσωση και το χάσμα με τις ΗΠΑ
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα σε δύο αντίρροπες δυνάμεις. Από τη μία πλευρά, ο πληθωρισμός επιβάλλει διατήρηση ή και αυστηροποίηση της νομισματικής πολιτικής. Από την άλλη, η χαμηλή ανάπτυξη δημιουργεί πίεση για χαλάρωση.
Οι προβλέψεις δείχνουν ότι εντός του 2026 ενδέχεται να υπάρξουν νέες αυξήσεις επιτοκίων, πιθανότατα μέσα στο καλοκαίρι, σε μια προσπάθεια να περιοριστούν οι πληθωριστικές πιέσεις. Ωστόσο, από το 2027 εκτιμάται ότι θα ξεκινήσει σταδιακή στροφή προς μειώσεις επιτοκίων, καθώς η οικονομία θα χρειάζεται στήριξη.
Η αντίθεση με τις ΗΠΑ είναι χαρακτηριστική. Η Federal Reserve αναμένεται να κινηθεί προς την κατεύθυνση μείωσης επιτοκίων νωρίτερα, αντανακλώντας τη διαφορετική δυναμική της αμερικανικής οικονομίας. Το χάσμα αυτό ενδέχεται να επηρεάσει τις ισοτιμίες, τις κεφαλαιακές ροές και την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης.
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η Ευρωζώνη δεν βρίσκεται σε κρίση, αλλά ούτε και σε φάση ισχυρής ανάκαμψης. Κινείται σε μια «γκρίζα ζώνη», όπου η ανάπτυξη είναι χαμηλή, ο πληθωρισμός επίμονος και οι κίνδυνοι πολλαπλοί. Σε αυτό το περιβάλλον, κάθε εξωτερικός κραδασμός μπορεί να αποδειχθεί καθοριστικός για την επόμενη ημέρα της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Διαβάστε επίσης: Ελλάδα με αντοχές, αλλά όχι χωρίς κόστος: Η EY βλέπει ανάπτυξη πάνω από την Ευρωζώνη
Μ.Η.Τ. 242183