Ευρωπαϊκό μήνυμα χωρίς «αστερίσκους» για Ορμούζ: Τι ζητούν Μακρόν και σύμμαχοι

«Άμεσο άνοιγμα χωρίς όρους»: Ευρωπαϊκή πίεση για πλήρη αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας και σχέδια για πολυεθνική αποστολή προστασίας

Σαφές μήνυμα προς την Τεχεράνη έστειλε ο Εμανουέλ Μακρόν, ζητώντας την πλήρη και άνευ όρων επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, σε μια συγκυρία όπου οι γεωπολιτικές ισορροπίες παραμένουν εύθραυστες και η ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης βρίσκεται στο επίκεντρο.

Η τοποθέτηση του Γάλλου προέδρου ήρθε αμέσως μετά από τηλεδιάσκεψη με τη συμμετοχή περίπου 40 κρατών, στην οποία την Ελλάδα εκπροσώπησε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, ενώ στο Παρίσι παρόντες ήταν και οι ηγέτες της Γερμανίας, της Ηνωμένου Βασιλείου και της Ιταλίας.

Παρά το γεγονός ότι λίγα λεπτά νωρίτερα το Ιράν είχε ανακοινώσει την επαναλειτουργία του περάσματος, ο Μακρόν έσπευσε να υπογραμμίσει ότι το ζητούμενο δεν είναι απλώς το «άνοιγμα», αλλά η πλήρης αποκατάσταση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας, χωρίς περιορισμούς και προϋποθέσεις.

«Άνοιγμα χωρίς αστερίσκους»: Το μήνυμα προς το Ιράν

Η παρέμβαση του Γάλλου προέδρου εστιάζει στη λεπτομέρεια που διαφοροποιεί την πραγματική κατάσταση από την πολιτική ανακοίνωση. Το Ιράν έκανε λόγο για άνοιγμα των Στενών υπό τον συντονισμό των δικών του αρχών, κάτι που στην πράξη μπορεί να συνεπάγεται ελεγχόμενη διέλευση.

Αυτό ακριβώς επιχειρεί να αποτρέψει η ευρωπαϊκή πλευρά. Η απαίτηση για «άμεσο και άνευ όρων άνοιγμα» δεν είναι τυπική διατύπωση, αλλά πολιτική θέση που απορρίπτει κάθε ενδεχόμενο επιβολής περιορισμών, ελέγχων ή ακόμη και οικονομικών επιβαρύνσεων, όπως η επιβολή διοδίων.

Ο Μακρόν ξεκαθάρισε ότι η ναυσιπλοΐα θα πρέπει να επιστρέψει στο προηγούμενο καθεστώς λειτουργίας, χωρίς διαφοροποιήσεις που θα μπορούσαν να μετατρέψουν ένα διεθνές θαλάσσιο πέρασμα σε πεδίο ελέγχου ή διαπραγμάτευσης.

Ευρωπαϊκή κινητοποίηση και σχέδιο για πολυεθνική αποστολή

Παράλληλα με τις πολιτικές παρεμβάσεις, διαμορφώνεται και επιχειρησιακό πλαίσιο παρέμβασης. Ο πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου, Κιρ Στάρμερ, επιβεβαίωσε ότι η Γαλλία και η Βρετανία θα αναλάβουν πρωταγωνιστικό ρόλο στη δημιουργία μιας πολυεθνικής αποστολής με στόχο την προστασία της ναυσιπλοΐας.

Η αποστολή αυτή, με καθαρά αμυντικό και αποτρεπτικό χαρακτήρα, αναμένεται να τεθεί σε τροχιά υλοποίησης το επόμενο διάστημα, με τις πρώτες συντονιστικές κινήσεις να προγραμματίζονται στο Λονδίνο.

Η εξέλιξη αυτή υποδηλώνει ότι η Ευρώπη επιχειρεί να αποκτήσει πιο ενεργό ρόλο στη διαχείριση κρίσεων που επηρεάζουν άμεσα την οικονομική της σταθερότητα, ιδιαίτερα στον τομέα της ενέργειας και των θαλάσσιων μεταφορών.

Ενέργεια, ασφάλεια και γεωπολιτική πίεση

Οι παρεμβάσεις των ευρωπαίων ηγετών εντάσσονται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο ανησυχίας για τις επιπτώσεις της κρίσης στις αγορές ενέργειας. Ο καγκελάριος της Γερμανίας, Φρίντριχ Μερτς, υπογράμμισε την ανάγκη άμεσης αποκλιμάκωσης των τιμών, ενώ έθεσε εκ νέου το ζήτημα του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν.

Αντίστοιχα, η πρωθυπουργός της Ιταλίας, Τζόρτζια Μελόνι, ανέδειξε τη σημασία της ελεύθερης ναυσιπλοΐας για την ευρωπαϊκή οικονομία, επισημαίνοντας ότι η σημερινή συγκυρία δοκιμάζει την ικανότητα της Ευρώπης να λειτουργεί συντονισμένα.

Η εκεχειρία μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών δημιουργεί ένα παράθυρο αποκλιμάκωσης, ωστόσο οι ευρωπαίοι ηγέτες επιμένουν ότι η πραγματική δοκιμασία βρίσκεται στην εφαρμογή των συμφωνηθέντων.

Η συνολική εικόνα αποτυπώνει μια Ευρώπη που επιχειρεί να μετατρέψει την κρίση σε πεδίο ενίσχυσης της στρατηγικής της παρουσίας, θέτοντας σαφείς όρους για τη λειτουργία ενός από τα πιο κρίσιμα περάσματα της παγκόσμιας οικονομίας.

Διαβάστε επίσης: Διεθνής κινητοποίηση για Ορμούζ στο Παρίσι: 30 χώρες συζητούν για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας