Διάσκεψη για την ασφάλεια στα Στενά Ορμούζ: Σχέδιο αποστολής χωρίς ΗΠΑ για τη διασφάλιση της ναυσιπλοΐας και της παγκόσμιας ενεργειακής ροής
Στο επίκεντρο της διεθνούς γεωπολιτικής ατζέντας βρίσκεται σήμερα το Στενό του Ορμούζ, με τη διεξαγωγή κρίσιμης διάσκεψης στο Παρίσι που φιλοδοξεί να θέσει τις βάσεις για τη διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας σε μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες του πλανήτη.
Με πρωτοβουλία του Εμανουέλ Μακρόν και τη συμμετοχή του Κιρ Στάρμερ, περίπου 30 χώρες και διεθνείς παράγοντες καλούνται να συμφωνήσουν σε ένα πλαίσιο αποστολής με αμυντικό χαρακτήρα, με στόχο την προστασία της εμπορικής ναυσιπλοΐας μετά την εύθραυστη εκεχειρία μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ.
Η διάσκεψη, που ξεκινά το απόγευμα, συγκεντρώνει ισχυρή ευρωπαϊκή παρουσία, καθώς συμμετέχουν δια ζώσης ο Φρίντριχ Μερτς και η Τζόρτζια Μελόνι, ενώ εκπρόσωποι από Ευρώπη, Ασία, Μέση Ανατολή και Λατινική Αμερική συνδέονται εξ αποστάσεως.
Σκηνικό έντασης στη Μέση Ανατολή: Ο Μητσοτάκης στην τηλεδιάσκεψη κορυφής με Μακρόν και Στάρμερ
Στο «μικροσκόπιο» το πιο κρίσιμο πέρασμα ενέργειας στον κόσμο
Η σημασία της πρωτοβουλίας δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνειών. Από τα Στενά του Ορμούζ διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας ροής πετρελαίου και φυσικού αερίου, γεγονός που καθιστά οποιαδήποτε διαταραχή άμεση απειλή για τη διεθνή ενεργειακή ασφάλεια και τις τιμές.
Η πρόσφατη ένταση στη Μέση Ανατολή, σε συνδυασμό με τον αποκλεισμό του περάσματος από την Τεχεράνη, έχει ήδη προκαλέσει αναταράξεις στις αγορές ενέργειας, ενισχύοντας τις τιμές και επιβαρύνοντας την παγκόσμια οικονομία.
Παρά την ανακοίνωση προσωρινής εκεχειρίας, η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη, καθώς οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ δεν έχουν αποδώσει, ενώ τα μέτρα περιορισμού στη ναυσιπλοΐα εξακολουθούν να ισχύουν.
Χωρίς ΗΠΑ, αλλά με ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία
Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά στοιχεία της διάσκεψης είναι η απουσία των Ηνωμένων Πολιτειών. Παρά τις πιέσεις για ευρύτερη συμμετοχή, το Παρίσι επιλέγει μια διαφορετική προσέγγιση, επιδιώκοντας τη συγκρότηση αποστολής από χώρες που δεν εμπλέκονται άμεσα στη σύγκρουση.
Η επιλογή αυτή αντανακλά μια σαφή ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομίας, με στόχο τη διαχείριση κρίσεων χωρίς άμεση στρατιωτική εμπλοκή των μεγάλων δυνάμεων που βρίσκονται στο επίκεντρο της έντασης.
Όπως τονίζεται από τη γαλλική προεδρία, η συνεργασία με τις ΗΠΑ θα συνεχιστεί σε επίπεδο συνεννόησης, ωστόσο η αποστολή δεν θα συγκροτηθεί ως κοινός συνασπισμός.
«Κόκκινες γραμμές»: Όχι ναρκοθέτηση, όχι διόδια
Το πλαίσιο της υπό συζήτηση αποστολής περιλαμβάνει σαφείς «κόκκινες γραμμές». Πρώτον, αποκλείεται κάθε ενδεχόμενο ναρκοθέτησης του Στενού, καθώς κάτι τέτοιο θα οδηγούσε σε ανεξέλεγκτη κλιμάκωση.
Δεύτερον, απορρίπτεται κατηγορηματικά η επιβολή διοδίων στη διέλευση πλοίων, ένα σενάριο που είχε αφήσει να εννοηθεί η ιρανική πλευρά και το οποίο θα ανέτρεπε πλήρως το ισχύον καθεστώς ελεύθερης ναυσιπλοΐας.
Η αποστολή, όπως σχεδιάζεται, θα έχει καθαρά αμυντικό χαρακτήρα και θα ενεργοποιηθεί υπό την προϋπόθεση οριστικής παύσης των εχθροπραξιών.
Κάθε συμμετέχουσα χώρα θα συμβάλει με τα μέσα που διαθέτει, με τη Γαλλία να διατηρεί ήδη σημαντική στρατιωτική παρουσία στην περιοχή και τη Γερμανία να εξετάζει ρόλο σε αποναρκοθετήσεις και επιτήρηση.
Το επόμενο βήμα: Από το Παρίσι στο Λονδίνο
Η σημερινή διάσκεψη δεν αποτελεί το τέλος της διαδικασίας, αλλά την απαρχή ενός ευρύτερου σχεδιασμού. Ήδη έχει προγραμματιστεί νέα διεθνής σύνοδος την επόμενη εβδομάδα στο Νόρθγουντ του Ηνωμένου Βασιλείου, όπου βρίσκεται το μόνιμο κοινό επιχειρησιακό αρχηγείο.
Εκεί αναμένεται να εξειδικευτούν τα επιχειρησιακά χαρακτηριστικά της αποστολής, καθώς και ο τρόπος συντονισμού των συμμετεχόντων χωρών.
Το διακύβευμα είναι σαφές: η διατήρηση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας σε ένα πέρασμα που επηρεάζει άμεσα την παγκόσμια οικονομία. Και όπως όλα δείχνουν, η Ευρώπη επιχειρεί να αναλάβει πιο ενεργό ρόλο σε αυτή τη γεωπολιτική εξίσωση.
Διαβάστε επίσης; Μακρόν και Στάρμερ στήνουν «συμμαχία μη εμπολέμων» για την ελευθερία της ναυσιπλοΐας στο Ορμούζ
Μ.Η.Τ. 242183