ΟΟΣΑ: Άλμα ξένων επενδύσεων στην Ελλάδα το 2025, αλλά η ποιότητα και οι προοπτικές για το 2026 δημιουργούν ερωτηματικά
Η Ελλάδα καταγράφει μία από τις πιο εντυπωσιακές επιδόσεις στις άμεσες ξένες επενδύσεις μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ, σε μια περίοδο που η παγκόσμια οικονομία κινείται σε περιβάλλον έντονης αβεβαιότητας. Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία, οι εισροές επενδύσεων εκτινάχθηκαν στα 12,8 δισ. δολάρια το 2025, από 7,6 δισ. το 2024, σχεδόν διπλασιάζοντας την επίδοσή τους μέσα σε έναν χρόνο.
Η εξέλιξη αυτή τοποθετεί τη χώρα μεταξύ των ταχύτερα αναπτυσσόμενων επενδυτικών προορισμών, σε αντίθεση με την ευρύτερη ευρωπαϊκή εικόνα, όπου καταγράφεται κάμψη. Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι εισροές υποχώρησαν κατά 5%, κυρίως λόγω μεγάλων χρηματοοικονομικών κινήσεων σε χώρες όπως το Λουξεμβούργο και η Ολλανδία.
Σε παγκόσμιο επίπεδο, οι ροές άμεσων ξένων επενδύσεων αυξήθηκαν κατά 15%, φτάνοντας τα 1,66 τρισ. δολάρια , επιβεβαιώνοντας ότι το 2025 αποτέλεσε χρονιά ανάκαμψης – έστω και άνισης. Στις χώρες του ΟΟΣΑ, η αύξηση ήταν πιο συγκρατημένη, στο 9%, γεγονός που αναδεικνύει ακόμη περισσότερο τη σχετική υπεραπόδοση της Ελλάδας.
Ωστόσο, πίσω από τους εντυπωσιακούς αριθμούς κρύβεται μια πιο σύνθετη πραγματικότητα, που σχετίζεται με τη φύση των επενδυτικών ροών και όχι μόνο με το ύψος τους.
Η «ποιότητα» των επενδύσεων – Το μεγάλο ερωτηματικό
Παρά τη θετική εικόνα των συνολικών μεγεθών, η ανάλυση του ΟΟΣΑ δείχνει ότι η αύξηση των επενδύσεων δεν προέρχεται απαραίτητα από νέες παραγωγικές δραστηριότητες. Αντίθετα, μεγάλο μέρος των ροών συνδέεται με επανεπενδυμένα κέρδη και ενδοομιλικές χρηματοδοτήσεις, δηλαδή κινήσεις εντός πολυεθνικών ομίλων που δεν μεταφράζονται άμεσα σε νέα εργοστάσια, θέσεις εργασίας ή παραγωγική δυναμική.
Το στοιχείο αυτό επιβεβαιώνεται και από τη στασιμότητα των λεγόμενων greenfield επενδύσεων, δηλαδή των επενδύσεων «από μηδενική βάση», οι οποίες θεωρούνται κρίσιμες για τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη. Το 2025, τόσο ο αριθμός όσο και το ύψος αυτών των επενδύσεων μειώθηκαν διεθνώς , στέλνοντας σαφές μήνυμα επιβράδυνσης της πραγματικής παραγωγικής δραστηριότητας.
Για την Ελλάδα, η απουσία λεπτομερούς ποιοτικής ανάλυσης αφήνει ανοιχτό το ερώτημα: πόσο από το επενδυτικό άλμα αφορά νέες παραγωγικές επενδύσεις και πόσο οφείλεται σε χρηματοοικονομικές κινήσεις; Δεδομένης της διεθνούς τάσης, είναι πιθανό ένα σημαντικό μέρος της αύξησης να μην συνδέεται άμεσα με νέα έργα, αλλά με εσωτερικές αναδιαρθρώσεις κεφαλαίων.
Αυτό δεν αναιρεί τη σημασία της ανόδου, αλλά περιορίζει τον ενθουσιασμό, καθώς η βιωσιμότητα της τάσης εξαρτάται από τη μετατροπή των κεφαλαίων αυτών σε πραγματική οικονομική δραστηριότητα.
Προοπτικές 2026 – Ανάπτυξη με ρίσκο και γεωπολιτικές πιέσεις
Το βλέμμα πλέον στρέφεται στο 2026, όπου οι προοπτικές παραμένουν αβέβαιες και φορτισμένες από εξωγενείς παράγοντες. Η γεωπολιτική ένταση, ιδιαίτερα στη Μέση Ανατολή, σε συνδυασμό με τις επίμονες πληθωριστικές πιέσεις, δημιουργούν ένα περιβάλλον που μπορεί να ανακόψει τη δυναμική των επενδύσεων.
Ο ίδιος ο ΟΟΣΑ προειδοποιεί ότι η αυξημένη αβεβαιότητα και το υψηλό κόστος χρήματος ενδέχεται να επηρεάσουν αρνητικά τις επενδυτικές αποφάσεις, ενώ η υποχώρηση των greenfield projects αποτελεί ήδη πρώιμο σήμα επιβράδυνσης .
Για την Ελλάδα, το στοίχημα είναι διπλό. Από τη μία πλευρά, να διατηρήσει τη θετική τάση εισροών και να συνεχίσει να προσελκύει κεφάλαια. Από την άλλη, να μετατρέψει αυτή τη ροή σε ουσιαστικές παραγωγικές επενδύσεις, που θα ενισχύσουν την απασχόληση, την καινοτομία και την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας.
Η επόμενη φάση δεν θα κριθεί από το ύψος των επενδύσεων, αλλά από την ποιότητά τους. Και εκεί ακριβώς θα φανεί αν η σημερινή άνοδος αποτελεί μια συγκυριακή «έκρηξη» ή την αρχή μιας πιο σταθερής αναπτυξιακής τροχιάς.
Διαβάστε επίσης; ΟΟΣΑ: «Κόψτε τα επιδόματα και επενδύστε στην εργασία» – Σαφές μήνυμα στην Ελλάδα
Μ.Η.Τ. 242183