Τράπεζες: Αιτήσεις για χρηματοδότηση μέσω Ταμείου Ανάκαμψης άνω των 6 δις. ευρώ

Της Μαρίας Αναστασιάδη

Η αυξημένη ζήτηση για χρηματοδότηση μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF) έχει οδηγήσει τις ελληνικές τράπεζες να καταθέσουν αιτήματα που ξεπερνούν τα 6 δισ. ευρώ, υπερκαλύπτοντας σημαντικά τους διαθέσιμους πόρους του προγράμματος. Η προθεσμία της 31ης Μαΐου για την ολοκλήρωση των αιτήσεων χρηματοδότησης επιχειρηματικών σχεδίων φαίνεται πως επιτάχυνε δραστικά τις διαδικασίες, ανατρέποντας τις αρχικές προβλέψεις που ήθελαν ένα μέρος των διαθέσιμων κεφαλαίων να παραμένει αδιάθετο.

Οι πρώτες εκτιμήσεις έκαναν λόγο για αδυναμία απορρόφησης περίπου του 20%-30% των πόρων του Ταμείου. Ωστόσο, η εικόνα έχει πλέον αντιστραφεί, καθώς η υπερβάλλουσα ζήτηση δημιουργεί τον κίνδυνο αρκετές αιτήσεις να μείνουν εκτός χρηματοδότησης.

Υπενθυμίζεται ότι τα επενδυτικά σχέδια θα πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί έως τις 31 Μαΐου 2026 προκειμένου να θεωρηθούν επιλέξιμα. Οι τράπεζες, προκειμένου να ανταποκριθούν στις αυξημένες απαιτήσεις, έχουν προχωρήσει στη δημιουργία ειδικών ομάδων εργασίας (task forces), επιταχύνοντας την αξιολόγηση και επεξεργασία των φακέλων.

Ήδη, πάντως, οι περισσότερες τράπεζες έχουν σταματήσει να δέχονται νέα επενδυτικά σχέδια και επικεντρώνονται αποκλειστικά στις αιτήσεις που έχουν ήδη κατατεθεί. Από τα συνολικά αιτήματα ύψους 6 δισ. ευρώ, εκτιμάται ότι αντιστοιχούν περίπου 2,9 δισ. ευρώ σε πόρους του RRF, ενώ τραπεζικές πηγές ανεβάζουν τα διαθέσιμα κεφάλαια που απομένουν ακόμη και κοντά στα 1,5 δισ. ευρώ.

Υπό αυτά τα δεδομένα, θεωρείται πιθανό μέρος των επενδυτικών σχεδίων να μη λάβει τελικά χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης, παρά το γεγονός ότι οι τράπεζες εμφανίζονται διατεθειμένες να στηρίξουν τις επιχειρήσεις μέσω συμβατικού τραπεζικού δανεισμού και με βάση τους όρους που έχουν ήδη συμφωνηθεί. Δεν αποκλείεται, συνεπώς, ορισμένα έργα να προχωρήσουν αποκλειστικά με τραπεζική χρηματοδότηση.

Σε ό,τι αφορά τη διαδικασία αξιολόγησης, προτεραιότητα φαίνεται να έχουν οι αιτήσεις που κατατέθηκαν νωρίτερα. Ωστόσο, τραπεζικά στελέχη σημειώνουν ότι η ταχύτητα έγκρισης διαφοροποιείται ανάλογα με την πολυπλοκότητα και τις απαιτήσεις κάθε επενδυτικού σχεδίου.

Παράλληλα, ξεκαθαρίζεται ότι δεν εξετάζεται ενδεχόμενο παράτασης του προγράμματος. Οι πρόσφατες αναφορές περί «παράτασης προθεσμιών» δεν συνδέονται με αλλαγή του ευρωπαϊκού κανονιστικού πλαισίου, αλλά αφορούν κυρίως οργανωτικές και επιχειρησιακές παρεμβάσεις που στοχεύουν στην επιτάχυνση της υλοποίησης, στη βελτίωση της απορρόφησης και στη μεγαλύτερη ευελιξία διαχείρισης των υφιστάμενων έργων.

Ο ρόλος της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας

Καθώς δεν αναμένονται πρόσθετοι πόροι ή αλλαγές στο υφιστάμενο πλαίσιο του RRF, σημαντικό ρόλο στην επόμενη φάση χρηματοδότησης αναμένεται να διαδραματίσει η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, μέσω της διαδικασίας Pillar Assessment θα μπορούσαν να διατεθούν επιπλέον κεφάλαια περίπου 2 δισ. ευρώ, κυρίως προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Με τη μόχλευση τραπεζικών κεφαλαίων, το συνολικό χρηματοδοτικό πακέτο εκτιμάται ότι μπορεί να φτάσει έως και τα 8 δισ. ευρώ, στηρίζοντας την πιστωτική επέκταση της οικονομίας μέχρι και το 2028.

Οι κλάδοι

Ο τουρισμός εξακολουθεί να αποτελεί έναν από τους βασικούς αποδέκτες των κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης, αν και οι αυξημένες ανάγκες χρηματοδότησης και η περιορισμένη διαθεσιμότητα πόρων δημιουργούν έντονες πιέσεις στην αγορά. Παράλληλα, ισχυρή παραμένει η παρουσία του κατασκευαστικού κλάδου, με σημαντική κινητικότητα σε έργα που σχετίζονται με: