Στουρνάρας από Ντουμπρόβνικ: Η στεγαστική κρίση χτυπά ανάπτυξη και κοινωνία – Τι φοβάται η Τράπεζα της Ελλάδος
Την άμεση σύνδεση ανάμεσα στην εκρηκτική άνοδο του κόστους στέγασης και τη δημογραφική κρίση στην Ελλάδα ανέδειξε ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, προειδοποιώντας ότι η στεγαστική πίεση εξελίσσεται πλέον σε σοβαρό κοινωνικό και αναπτυξιακό κίνδυνο για τη χώρα.
Μιλώντας στο συνέδριο της Κεντρικής Τράπεζας της Κροατίας στο Ντουμπρόβνικ, ο κ. Στουρνάρας σημείωσε ότι η επιβάρυνση του κόστους στέγασης για τα ελληνικά νοικοκυριά συγκαταλέγεται στις υψηλότερες της Ευρωζώνης, με αποτέλεσμα η πρόσβαση σε προσιτή κατοικία να γίνεται ολοένα και δυσκολότερη, κυρίως για τις νεότερες γενιές.
Όπως υπογράμμισε, η στεγαστική επισφάλεια επηρεάζει πλέον άμεσα τις δημογραφικές εξελίξεις, καθώς μεγάλος αριθμός νέων καθυστερεί να δημιουργήσει αυτόνομο νοικοκυριό ή να προχωρήσει στη δημιουργία οικογένειας. Πολλοί νέοι παραμένουν για περισσότερα χρόνια στο πατρικό σπίτι, όχι από επιλογή αλλά λόγω οικονομικής αδυναμίας, ενώ άλλοι αναβάλλουν κρίσιμες αποφάσεις ζωής εξαιτίας του αυξημένου κόστους κατοικίας.
Ο διοικητής της ΤτΕ προειδοποίησε ότι η γήρανση και η συρρίκνωση του πληθυσμού περιορίζουν το εργατικό δυναμικό, επιβαρύνουν τις μακροπρόθεσμες αναπτυξιακές προοπτικές και αυξάνουν τις πιέσεις στα δημόσια οικονομικά. Υπό αυτό το πρίσμα, η στεγαστική προσιτότητα δεν αποτελεί μόνο κοινωνικό ζήτημα, αλλά παράγοντα που επηρεάζει άμεσα τη βιωσιμότητα της οικονομίας.
Η αγορά ακινήτων κινείται με «ζεστό» χρήμα και όχι με δάνεια
Ο Γιάννης Στουρνάρας παρουσίασε και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της ελληνικής αγοράς ακινήτων, επισημαίνοντας ότι σημαντικό μέρος των αγορών κατοικιών πραγματοποιείται χωρίς τραπεζικό δανεισμό. Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, πολλές συναλλαγές χρηματοδοτούνται από αποταμιεύσεις και συσσωρευμένο πλούτο των νοικοκυριών, γεγονός που καθιστά τη ζήτηση λιγότερο ευαίσθητη στις αυξήσεις επιτοκίων.
Η συγκεκριμένη εικόνα, όπως εξήγησε, διαφοροποιεί την ελληνική αγορά από άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες όπου η στεγαστική πίστη καθορίζει σε μεγάλο βαθμό τη δυναμική των τιμών. Στην Ελλάδα, η αγορά συνεχίζει να τροφοδοτείται από ίδια κεφάλαια, επενδυτικές κινήσεις και ξένη ζήτηση.
Παράλληλα, η ζήτηση για κατοικίες παραμένει ισχυρή λόγω της ανόδου των εισοδημάτων τα τελευταία χρόνια, της βελτίωσης των οικονομικών προσδοκιών, των κρατικών προγραμμάτων στήριξης της κατοικίας, αλλά και της αυξημένης επενδυτικής δραστηριότητας από το εξωτερικό. Σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν επίσης οι τουριστικές ροές προς τα μεγάλα αστικά κέντρα και η αντίληψη ότι το ακίνητο εξακολουθεί να αποτελεί ασφαλές επενδυτικό καταφύγιο.
Οι κυβερνητικές παρεμβάσεις και οι πιέσεις που παραμένουν
Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος αναφέρθηκε και στις πρωτοβουλίες που έχει αναλάβει η κυβέρνηση για τη στήριξη της αγοράς κατοικίας, όπως τα επιδοτούμενα στεγαστικά δάνεια και τα προγράμματα κοινωνικής στέγης. Ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι οι παρεμβάσεις αυτές απαιτούν χρόνο για να αποδώσουν ουσιαστικά αποτελέσματα.
Όπως προειδοποίησε, οι πιέσεις στην προσιτότητα της κατοικίας εκτιμάται ότι θα συνεχιστούν βραχυπρόθεσμα, καθώς η ζήτηση παραμένει υψηλή και η προσφορά διαθέσιμων κατοικιών εξακολουθεί να υπολείπεται των πραγματικών αναγκών της αγοράς.
Οι παρεμβάσεις του κ. Στουρνάρα επαναφέρουν στο προσκήνιο τη συζήτηση για το στεγαστικό μοντέλο της χώρας και το κατά πόσο η ελληνική οικονομία μπορεί να διατηρήσει ισχυρούς ρυθμούς ανάπτυξης όταν ένα ολοένα μεγαλύτερο κομμάτι της κοινωνίας δυσκολεύεται να εξασφαλίσει αξιοπρεπή και οικονομικά προσιτή κατοικία.
Διαβάστε επίσης: Στεγαστική κρίση: Νέα μοντέλα στο μικροσκόπιο για να «ξεκλειδώσουν» 794.000 κλειστά σπίτια
Μ.Η.Τ. 242183