Ο χρυσός στην κορυφή των κεντρικών τραπεζών – Ξεπερνά τα αμερικανικά ομόλογα στα παγκόσμια αποθεματικά

Ιστορική ανατροπή στα αποθεματικά των κεντρικών τραπεζών – Ο χρυσός ξεπερνά τα αμερικανικά ομόλογα εν μέσω γεωπολιτικής αβεβαιότητας και αποδολαριοποίησης

Ο χρυσός κατέγραψε μια ιστορική πρωτιά στο διεθνές νομισματικό σύστημα, καθώς για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες ξεπέρασε τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα ως το σημαντικότερο αποθεματικό περιουσιακό στοιχείο των κεντρικών τραπεζών παγκοσμίως. Η εξέλιξη αυτή αποτυπώνει τη βαθύτερη αναδιάταξη του χρηματοπιστωτικού συστήματος, με επίκεντρο τη γεωπολιτική αστάθεια και τη σταδιακή απομάκρυνση από το δολάριο.

Σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα), στο τέλος του 2025 ο χρυσός αντιστοιχούσε στο 27% των παγκόσμιων αποθεματικών των κεντρικών τραπεζών, έναντι 22% των αμερικανικών κρατικών ομολόγων, τα οποία υποχώρησαν από το 25% της προηγούμενης χρονιάς.

Η «στροφή» των κεντρικών τραπεζών στον χρυσό

Η μεταβολή στη δομή των διεθνών αποθεματικών επιταχύνθηκε μετά το 2022, όταν οι κυρώσεις της Δύσης κατά της Ρωσίας οδήγησαν πολλές χώρες στο να επανεξετάσουν την ασφάλεια των δολαριακών τοποθετήσεων. Η δέσμευση ρωσικών συναλλαγματικών αποθεμάτων αποτέλεσε σημείο καμπής, ενισχύοντας τη ζήτηση για πιο «ουδέτερα» αποθεματικά στοιχεία, με τον χρυσό να επανέρχεται στο επίκεντρο.

Η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, σημείωσε ότι «οι γεωπολιτικές εντάσεις συνεχίζουν να τροφοδοτούν την ισχυρή ζήτηση των κεντρικών τραπεζών για χρυσό», υπογραμμίζοντας τον ρόλο του πολύτιμου μετάλλου ως εργαλείου ασφάλειας σε περιόδους αβεβαιότητας.

Οι μεγάλες αγορές και οι πρωταγωνιστές

Στην κορυφή των αγορών χρυσού βρίσκονται μεγάλες αναδυόμενες και αναπτυσσόμενες οικονομίες, όπως η Κίνα, η Πολωνία, η Τουρκία και η Ινδία, οι οποίες ενίσχυσαν σημαντικά τα αποθέματά τους από το 2022 και μετά.

Τα συνολικά αποθέματα των κεντρικών τραπεζών ξεπερνούν πλέον τους 36.000 τόνους χρυσού, επίπεδα που προσεγγίζουν την εποχή του συστήματος Bretton Woods, όταν το δολάριο ήταν συνδεδεμένο με τον χρυσό.

Αποδολαριοποίηση και νέα ισορροπία

Παρά τη δυναμική του χρυσού, τα περιουσιακά στοιχεία σε δολάρια εξακολουθούν να αποτελούν το μεγαλύτερο συνολικό τμήμα των αποθεματικών, με ποσοστό 42%. Ωστόσο, η σταδιακή μείωση της κυριαρχίας τους αντανακλά μια ευρύτερη τάση αποδολαριοποίησης στο διεθνές σύστημα.

Αντίστοιχα, το ευρώ διατηρεί σταθερό μερίδιο περίπου 15%, ενώ παρατηρείται αύξηση του ρόλου του σε διεθνείς εκδόσεις χρέους και επενδυτικές ροές.

Ο ρόλος των τιμών και η επενδυτική έκρηξη

Η άνοδος του χρυσού δεν οφείλεται μόνο στις αυξημένες αγορές από τις κεντρικές τράπεζες, αλλά και στο εντυπωσιακό ράλι των τιμών του τα τελευταία χρόνια, το οποίο έχει σχεδόν διπλασιάσει την αξία του πολύτιμου μετάλλου.

Οι καθαρές αγορές χρυσού από τις κεντρικές τράπεζες υποχώρησαν ελαφρώς στους 850 τόνους το 2025, μετά από τρία συνεχόμενα έτη άνω των 1.000 τόνων ετησίως.