Ανατροπή από ΕΚΤ: Πρώτη αύξηση επιτοκίων μετά το 2023 λόγω ενεργειακής κρίσης

ΕΚΤ: Αύξηση επιτοκίων κατά 0,25% και επιτόκιο καταθέσεων στο 2,25%. Αναθεωρούνται προς τα πάνω οι προβλέψεις για τον πληθωρισμό

Σε μια κίνηση που σηματοδοτεί αλλαγή πορείας στη νομισματική πολιτική της Ευρωζώνης, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα προχώρησε σε αύξηση των βασικών επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης, για πρώτη φορά μετά το 2023.

Η απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου ανεβάζει το επιτόκιο αποδοχής καταθέσεων στο 2,25%, αντανακλώντας την αυξανόμενη ανησυχία για την επανεμφάνιση ισχυρών πληθωριστικών πιέσεων, οι οποίες τροφοδοτούνται κυρίως από το νέο ενεργειακό σοκ και τις γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή.

Η Φρανκφούρτη στέλνει πλέον σαφές μήνυμα στις αγορές ότι η μάχη κατά του πληθωρισμού παραμένει προτεραιότητα, ακόμη και σε μια περίοδο κατά την οποία η ευρωπαϊκή οικονομία εμφανίζει σημάδια επιβράδυνσης.

Αναθεώρηση προς τα πάνω για τον πληθωρισμό

Οι νέες μακροοικονομικές προβλέψεις της ΕΚΤ αποτυπώνουν μια λιγότερο αισιόδοξη εικόνα για την πορεία των τιμών τα επόμενα χρόνια.

Σύμφωνα με το βασικό σενάριο, ο γενικός πληθωρισμός στην Ευρωζώνη αναμένεται να διαμορφωθεί στο 3% το 2026, στο 2,3% το 2027 και στο 2% το 2028. Οι νέες εκτιμήσεις είναι υψηλότερες σε σχέση με εκείνες του Μαρτίου, καθώς οι αναλυτές της ΕΚΤ ενσωματώνουν πλέον τη συνεχιζόμενη άνοδο του ενεργειακού κόστους και τη σταδιακή μετακύλισή του στις τιμές των τροφίμων, των βιομηχανικών αγαθών και των υπηρεσιών.

Ακόμη πιο επίμονος εμφανίζεται ο δομικός πληθωρισμός, δηλαδή ο δείκτης που εξαιρεί ενέργεια και τρόφιμα. Η ΕΚΤ εκτιμά ότι θα κινηθεί στο 2,5% τόσο το 2026 όσο και το 2027, παραμένοντας πάνω από τον στόχο σταθερότητας τιμών για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από ό,τι αναμενόταν.

Ανάπτυξη με χαμηλότερες ταχύτητες στην Ευρωζώνη

Την ίδια στιγμή, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αναθεωρεί προς τα κάτω τις προβλέψεις της για την οικονομική δραστηριότητα, αναγνωρίζοντας ότι το αυξημένο ενεργειακό κόστος και η γεωπολιτική αβεβαιότητα επιβαρύνουν τις προοπτικές της ευρωπαϊκής οικονομίας.

Οι νέες προβλέψεις κάνουν λόγο για ανάπτυξη μόλις 0,8% το 2026, 1,2% το 2027 και 1,5% το 2028. Πρόκειται για σαφώς χαμηλότερους ρυθμούς σε σχέση με τις προηγούμενες εκτιμήσεις, καθώς ο πόλεμος επηρεάζει τις αγορές βασικών εμπορευμάτων, συμπιέζει τα πραγματικά εισοδήματα των νοικοκυριών και αποδυναμώνει την επιχειρηματική και καταναλωτική εμπιστοσύνη.

Η νέα εικόνα επαναφέρει στο προσκήνιο το δύσκολο δίλημμα που αντιμετωπίζουν οι κεντρικές τράπεζες: πώς θα περιορίσουν τον πληθωρισμό χωρίς να επιβαρύνουν περαιτέρω μια οικονομία που ήδη εμφανίζει ασθενείς ρυθμούς ανάπτυξης.

Η Μέση Ανατολή γίνεται ο καθοριστικός παράγοντας

Στην ανακοίνωσή της η ΕΚΤ υπογραμμίζει ότι οι κίνδυνοι παραμένουν εξαιρετικά αυξημένοι και κινούνται προς αντίθετες κατευθύνσεις για τον πληθωρισμό και την ανάπτυξη.

Από τη μία πλευρά, οι εξελίξεις στις αγορές ενέργειας δημιουργούν ανοδικούς κινδύνους για τις τιμές καταναλωτή. Από την άλλη, η παρατεταμένη αβεβαιότητα και οι επιπτώσεις στο διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών αυξάνουν τις πιθανότητες περαιτέρω επιβράδυνσης της οικονομικής δραστηριότητας.

Η Φρανκφούρτη επισημαίνει ότι η τελική επίδραση του πολέμου θα εξαρτηθεί από τη διάρκεια της κρίσης, την ένταση των διαταραχών στις αγορές ενέργειας και τον βαθμό με τον οποίο οι αυξήσεις τιμών θα μεταφερθούν στο σύνολο της οικονομίας.

Τι σημαίνει η απόφαση για αγορές, επιχειρήσεις και δανειολήπτες

Η αύξηση των επιτοκίων αναμένεται να διατηρήσει το κόστος δανεισμού σε υψηλότερα επίπεδα για επιχειρήσεις και νοικοκυριά, επηρεάζοντας τόσο τη χρηματοδότηση επενδύσεων όσο και τη ζήτηση για νέα δάνεια.

Παράλληλα, οι αποδόσεις των καταθέσεων αναμένεται να παραμείνουν σε σχετικά ελκυστικά επίπεδα, ενώ οι αγορές θα εστιάσουν πλέον στα επόμενα βήματα της ΕΚΤ και στις ενδείξεις για το εάν η σημερινή απόφαση αποτελεί μεμονωμένη παρέμβαση ή την αρχή ενός νέου κύκλου αυστηροποίησης της νομισματικής πολιτικής.

Το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ ξεκαθάρισε ότι δεν προδεσμεύεται για συγκεκριμένη πορεία επιτοκίων και ότι οι επόμενες αποφάσεις θα λαμβάνονται συνεδρίαση προς συνεδρίαση.

Η στρατηγική αυτή αντανακλά το εξαιρετικά αβέβαιο περιβάλλον που έχει διαμορφωθεί διεθνώς, με τη νομισματική πολιτική να παραμένει απολύτως εξαρτημένη από τα νέα οικονομικά δεδομένα, την πορεία του πληθωρισμού και τις γεωπολιτικές εξελίξεις.

Διαβάστε επίσης: Επιτόκια ΕΚΤ: Προειδοποίηση Στουρνάρα για πιθανή αύξηση τον Ιούνιο